Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/28532 K.2020/4791

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının Diyarbakır İl Özel İdaresi Müdürlüğü bünyesinde vasıflı işçi pozisyonunda çalışması devam ederken, 6360 sayılı Kanun ile Diyarbakır İl Özel İdaresinin kapatılması nedeniyle davalı ... Belediyesine nakledildiğini, İl Özel İdaresi bünyesindeki çalışmasında Yol-İş 2 Nolu Sendikası üyesi olduğunu, fakat yasadan kaynaklı olarak Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışmaya başlayınca zorunlu olarak Genel-İş Sendikası üyeliğine geçtiğini;

ancak 6360 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 10. bendi gereği, devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları, toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre toplu iş sözleşmesi olmayan işçiler bakımından 2012 yılı Eylül ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine tabi kılındığını;

... ile Genel-İş Sendikası arasında yapılan toplu iş sözleşmesinin taraflarca Eylül 2015 tarihinde imzalanması ile müvekkil ve benzeri konumda olan yaklaşık 34 işçinin Eylül 2015 ücretleri ödenirken ortalama 750,00 TL ile 800,00 TL arası kesintinin yapıldığını, bu kesintinin yapılmasına gerekçe olarak da;

müvekkili ve arkadaşlarına daha evvel Yol-İş Sendikası Toplu İş Sözleşmesi kapsamında ödenen sosyal hak ve alacakların Genel-İş Sendikası Toplu İş Sözleşmesi kapsamına alınmamış olmasının gösterildiğini,

oysa 2015 tarihinde imzalanan Genel- İş Sendikası Toplu İş Sözleşmesinde 6360 Sayılı Yasa gereğince İl Özel İdaresinden gelen işçilerin bir hak kaybına uğramamaları bakımından Toplu İş Sözleşmesine "sözleşmenin Güvencesi" başlıklı 7. Maddesinin c bendinin son fıkrasında "sendika sözleşmesinden faydalanan üye çalışanların haklarından veya ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun bir eksiltme yapılamaz" hükmünün getirilerek ücretlerin koruma altına alındığını,

Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışmakta olup daha önceden Genel-İş Sendikası üyesi olan ve toplu iş sözleşmesinden yararlanan diğer bütün işçilere sosyal hak ve alacaklar adı altında günlük yevmiyelerine ek tediye yapılmak suretiyle bir ücret iyileştirmesi yapılmış olduğundan aynı kapsamda 6360 Sayılı Yasa gereğince İl Özel İdaresinden gelen işçilerin bir hak kaybına uğramamaları bakımından bu iyileştirmenin yapılması gerekirken aksine bir uygulama ile daha evvel aldıkları sosyal hak alacaklarının kesintisine gidilerek müvekkilinin ciddi bir ücret kaybına uğratılmış olmasının yasa ve hukuk kuralları ile taraflar arasında imzalanan Toplu

İş Sözleşmesi hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenlerle, müvekkilinin almakta olduğu aylık ücretinde yapılan kesintinin hakkaniyete ve yasa kurallarına uygun bir kesinti olup olmadığının belirlenmesi bakımından aylık brüt ücretinin tespitinin gerektiğini beyan ederek Eylül 2015 ve Ekim 2015 aylarında yapılan kesintinin yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, 6360 sayılı Yasa gereği müvekkiline devredilen İl Özel İdaresi personelinin tabi olduğu Toplu İş Sözleşmesi süresinin 28.02.2015 tarihinde sona erdiğini, davacının müvekkili ile Genel-İş Sendikası arasındaki 01.03.2015 tarihinde yürürlüğe giren Toplu İş Sözleşmesine tabi olduğunu, kendilerine Toplu İş Sözleşmesi gereği özlük haklarının ödendiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi, işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında, iş sözleşmesinin yapılması, muhtevası ve sona ermesi ile ilgili hükümleri düzenlemek için yapılan, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması ve denetimi ile uyuşmazlıkların çözüm yollarına ilişkin hükümleri de içerebilen yazılı bir sözleşmedir.

Bilindiği üzere, bireysel iş sözleşmeleri gibi toplu iş sözleşmeleri de, çalışma koşullarının belirlenmesi açısından başvurulması gereken en önemli kaynaklardandır. Kural olarak, bir iş sözleşmesinde yer alabilecek tüm konular toplu iş sözleşmesi ile de düzenlenebilir. Toplu iş sözleşmesi kollektif bir hukuki düzenleme niteliğinde bulunduğundan, iş sözleşmelerinin üzerinde ve maddi anlamda kanun gibi onları etkileyecek tarzda hükümler içerir. Toplu iş sözleşmelerinde; iş sözleşmelerinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenleyen hükümler, toplu iş sözleşmelerinin zorunlu unsurlarındandır.

Dosya içeriğinden, davacı işçinin il özel idaresinde çalışmakta iken 6360 sayılı Kanun hükümleri gereğince nihai olarak 31.03.2014 tarihinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine devredildiği anlaşılmaktadır. Davacının devirden önce il özel idarede yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden yararlandığı ve bu toplu iş sözleşmesinin 01.03.2013 ilâ 28.02.2015 yürürlük tarihli olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının devirden sonra çalışmaya devam ettiği Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi işyerinde ise 01.01.2012 ilâ 31.12.2014 tarihleri arasında geçerli toplu iş sözleşmesinin yürürlükte olduğu ve daha sonra da 02.07.2015 imza tarihli 01.03.2015-28.02.2017 yürürlük tarihli yeni toplu iş sözleşmesinin bağıtlandığı görülmektedir. Davacı da, nakilden sonra toplu iş sözleşmesinin tarafı Genel İş Sendikasına üye olmuş ve üyeliği de işverene bildirilmiştir.

Diğer taraftan, il özel idaresinde çalışmakta iken toplu iş sözleşmesinden yararlanması sebebiyle davacının günlük brüt ücretinin 116,43 TL olduğu, davacının toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresi bitene ve hatta Genel İş Sendikası ile yapılan sözleşme nedeniyle sendika üyeliğinin işverene bildirildiği tarihe kadar olmak üzere 08/2015 dönemi de dahil olmak üzere ücretinin bu miktardan tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davacının yevmiyesi Genel İş Sendikasına geçtikten sonra 9/2015 te 113.03 TL olmuştur. İki Toplu İş Sözleşmesi arasındaki fark Yol İş Sendikası ile imzalanan TİS ‘te yer alan yıpranma, sosyal yardım, il özel yemek yardımlarının Genel İş Sendikası ile imzalanan TİS’te yer almamasından kaynaklıdır. Bilirkişi raporunda da bu husus tespit edilmiştir. Davacının yevmiyesi düşürülmemiştir.

Toplu iş sözleşmesi özerkliği, işçi ile işveren taraflarının karşılıklı anlaşarak aralarındaki ilişkiyi düzenleyen kuralları serbestçe koyabilmelerini ifade eder . Buna göre, yeni toplu iş sözleşmesinde, sona eren toplu iş sözleşmesinde yer alan hak ve menfaatlerin işçi aleyhine değiştirilmesi mümkündür.

Ayrıca 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 10. fıkrasının son cümlesine göre de “Devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, toplu iş sözleşmesi olmayan işçiler bakımından 2012 yılı Eylül ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir”.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında, toplu iş sözleşmesinden yararlanmakta olan davacının, yürürlüğe giren yeni toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince ücretinin yeniden belirlenmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmamaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere, toplu iş sözleşmesi özerkliği ve düzen ilkesi gereğince işçi aleyhine düzenlemenin olanaklı olması yanında, 6360 sayılı Kanun gereğince de nakil giden işçinin, yenisi yürürlüğe girinceye kadar önceki toplu iş sözleşmesinden yararlanacağı da tartışmasızdır.

Bütün bu açıklamalar karşısında, işveren uygulamasında bir isabetsizlik bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.