Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/29005 K.2017/14624

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalıştığını, iş akdini ücret alacakları ödenmediğinden haklı nedenle sona erdirdiğini, aylık ücretinin yol harcırah ödemeleri ile birlikte net 1.200,00 TL olduğunu iddia ederek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının iş yerini terk ettiğini bu nedenle haklı nedenle iş akdinin sonlandırıldığını, hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar, davalı tarafın temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin, 17.02.2016 tarih, 2015/30016 esas, 2016/3590 karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (keza 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Dosya içeriğine göre, hükmüne uyulan bozma ilamında davacının aylık on yurt içi seferi yaptığı yönündeki mahkeme kabulü isabetli bulunmuş ve bu husus bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşmiştir. Anılan sebeple, davacının asgari ücrete ilaveten ayda on yurt içi seferi için 270,00 TL ve bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma sonucuna göre ayda bir yurt dışı seferi için 57,00 TL harcırahla çalıştığının kabul edilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile ayda yirmi yurt içi seferi için yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır.

Yine, bozma öncesinde davacının, sefer başına altı saat fazla mesai yaptığı, ayda on yurt içi ve iki yurt dışı seferi için yetmiş iki ve haftada onsekiz saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde davacının ayda bir kez yurt dışı seferi yaptığı anlaşılmış olmakla ayda toplam onbir sefer için belirlenecek fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması gerekirken bozma öncesi olduğu gibi oniki sefer için yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.