Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/30478 K.2020/6809

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı ... Belediyesi nezdinde uzun süredir sendikalı olarak çalıştığını, fazla çalışmaları bulunması, hafta tatillerinde ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasına karşın ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, yıllık izin, ikramiye fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatili ücret alacaklarına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zamanaşımı def’inde bulunmuş, davacının iş akdinin feshedilmeyip ... Belediyesi’ne nakledildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davalının temyiz dosyasına sunduğu belgelerin nazara alınıp alınmayacağı hususu taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık konusudur.

Kural olarak, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan deliller, temyiz veya karar düzeltme aşamasında sunulamazlar; sunulmuş olsalar bile, bu aşamalardaki incelemeler sırasında dikkate alınamazlar. Bu kuralın tek istisnası, dayanılıp sunulan delillin, o davaya konu borcu sona erdiren bir nitelik taşıması; örneğin, davaya konu borcun ödenmiş olduğunu gösteren makbuz, ibraname gibi bir belge olmasıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (...

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 188.) 114. maddesinde, “Hâkimin re’sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar” deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir. (Prof. Dr. .... Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001... 2, s.1343, Prof. Dr. .... Medeni Yargılama Hukuku Cilt 1-II-İst. 1997 s.28 ve 871).

Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu da dikkate alınmalıdır. Dava hakkının varlığı ya da yokluğunun incelenmesi, doğrudan hâkime verilmiş ödevlerden olması karşısında, önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının var olup olmadığını kendiliğinden gözetmesinde bir usuli engel bulunmamaktadır.

Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir.

Diğer bir anlatımla yargılama aşamasında, borcu itfa eden belge değerlendirilmeye alınmalıdır. Temyiz aşamasında sunulan ve borcu sona erdiren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin (HMK 140, ... HUMK. Md. 202) kabulü zorunludur (HGK Kararı: 27.02.2012 gün ve 2012/9-842 E, 2013/291 K).

Davalı vekili tarafından temyiz dosyasına 29.08.2019 tarihinde sunulan dilekçe ile davacının bu davanın konusu olan ikramiye alacağını dava karara çıkmadan önce ... İcra Müdürlüğü’nün 2015/13741 esas sayılı dosyasından 08.10.2015 tarihinde takibe konu ettiği, 20.10.2015 tarihinde takibin kesinleştiği, bu davanın da takip tarihi olan 08/10/2015 tarihinde açıldığı ve 06/05/2016 tarihinde karara çıktığı, buna göre esasen kesinleşmiş bir alacak bakımından karar verilmiş olduğu, 01.12.2016 tarihinde icra dosyasının ödendiği ayrıca ikramiye alacaklarının bir kısmının da bayram ikramiye bordrosu ile tahakkuk ettirilerek bütçe emanet cetveline kayıt ettirildiğini ödendiğini ileri sürülmüştür.

Davalı ... vekilinin iddiası; icra takibine konu edilmiş ve kesinleşmiş bir alacak kalemi yönünden mükerrer olarak karar verildiği, ayrıca alacak bakımından Belediye kayıtlarında karar verilmesinden daha önceki tarihli ödemelerin bulunduğu yönündedir. Buna göre; davalının sunduğu ödeme belgeleri ile ... İcra Müdürlüğü’nün 2015/13741 esas sayılı dosyası incelenmek suretiyle, dava konusu alacakların karar tarihinden önce ödenip ödenmediği ve talep konusu yapılan alacaklar ile aynı konuda kesinleşmiş bir icra takibinin bulunup bulunmadığı hususunun tespit edilerek neticesine göre davada hukuki yararın bulunup bulunmadığına ilişkin yapılacak değerlendirmeye sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiği anlaşıldığından mevcut karar bozmayı gerektirmiştir.