Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/31970 K.2020/8256

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 20.05.2008 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, 2 yıl mühendis sonraları ise başmühendis olarak çalıştığını, akşam mesai bitiminden sonra da çalışmaya devam ettiğini, özellikle cumartesi ve pazar günleri fazla mesai ile çalıştırıldığını, ayrıca ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, ancak, hak etmiş olduğu alacaklarının kendisine ödenmediğini ileri sürerek fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile kademe durdurulmasından doğan ücret kaybı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, iş akdine istifa ile son veren davacının tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, ücret alacaklarının zamanaşımına uğradığını, işe giriş-çıkış kayıtlarının ... kayıtları ile tutulduğunu, bu kayıtlardan da davacının fazla mesai çalışması olmadığının anlaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının fazla mesai yapıp yapmadığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı, çalışma yapılmış ise işverence karşılığının ödenip ödenmediği konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Aynı esaslar ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar için de geçerlidir.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Somut olayda; işverence sunulan Aylık Ücretli Personel Yönetmeliklerinin davacıya tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamına göre anlaşılamamaktadır. Bu durumda, çalışma koşullarında esaslı değişiklik içeren yönetmeliklerin davacının işe alınmasından sonra yürürlüğe girmiş olmaları halinde davacıya tebliğ edilip edilmediği ve davacının söz konusu değişiklikleri onaylayıp onaylamadığı araştırılarak, onayının bulunması koşulu ile tebliğ tarihinden sonraki dönemlerde 270 saat kuralının uygulanması gerekirken tüm dönemde 270 saatin mahsubu ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

Diğer yandan, davalı vekili, işyerine giriş çıkışın kartla yapıldığını belirterek davacıya ait ... denilen kart basma kayıtlarını sunmuş, davacı ise iş yerinde ... saatlerini gösterir kayıtlar olmasına rağmen elektronik ortamda tutulan bu raporların davalı işverenlikçe istenildiği zaman değiştirilebildiğini belirtmiştir. Mahkemece yapılan değerlendirmede, bilirkişi raporu doğrultusunda ... kayıtlarına göre hesap edilen alacaklar hüküm altına alınmıştır.

Dosya kapsamında iş yeri çalışanı olan taraf tanıkları dinlenilmiş, davalı tanığı ... dışındaki tanıklar, iş yerine giriş çıkışa ilişkin kart basma kayıtlarından bahsetmemişlerdir. Mahkemece, kayıtların gerçeği yansıtmadığı hususundaki davacı itirazları karşılanmadan, hukuki dinlenilme hakkı kısıtlanarak karar verilmesi isabetli değildir.

Bu nedenle konusunda uzman bilirkişi katılımı ile mahallinde keşif yapılarak, söz konusu kayıtların muteber olup olmadığı, davacıya ait ... kayıtlarının değiştirilip değiştirilmediği belirlenmeli ve buna göre fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil çalışma ücretleri varsa hesaplanmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.