Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/32091 K.2017/9558

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı, davalıya ait işyerinde 05.04.2006 tarihinden itibaren şoför, çaycı ve hizmetli olarak çalışmaktayken, iş akdinin 31.01.2014 tarihinde haksız ve geçersiz şekilde feshedildiğini beyanla, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının 27.06.2006 tarihinde ... Belediye Başkanlığında işe başladığı, davalı ...

(Kapatılan ...) Belediyesi'nin ihale yolu ile çeşitli firmalardan hizmet alımı gerçekleştirdiği. ancak işçilerin aynı kaldığı bu şekilde davacının davalı Belediyede hizmet kollarının sürekli farklılık arz etmesine ve sözleşmesinin yenilenmesine rağmen, 10 yılı aşkın süredir çalıştığı. bu şekilde davacının iş sözleşmesinin yaptığı işin niteliği de gözönüne alındığında aslında belirsiz süreli iş sözleşmesi kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış ise de,

davacının işten çıkarıldığını bildirdiği dönemde şirkette aynı iş kolunda davacı gibi çalışan işçilerin sayısının davalı Belediyenin ve husumet yöneltilen şirket kayıtlarının incelenmesinde 10 işçi olduğu, 30 işçi ve daha fazla olmadığı, işe iade davasının ön şartlarından birisinin de otuz veya daha fazla işçi çalıştırılması olduğunun anlaşılması karşısında işe iade koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe:

Mahkemece, iş akdinin fesih tarihinde, davalı Belediyeden ihale yolu ile hizmet alan ve davacının son alt işvereni bulunan ihbar olunan ... İnşaat Ltd. Şti. firmasında 30'dan az işçi çalışmasına göre işe iade davasının ön şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine, Dairemizce ihbar olunan ... İnşaat Ltd.

Şti. firmasının aynı iş kolunda ülke genelinde çalışan işçi sayısının Sosyal Güvenlik Kurulu nezdinde araştırılması için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir. Mahkemece bunun üzerine yapılan araştırma neticesinde, firmanın aynı iş kolunda 5 ayrı işyerinin mevcut bulunduğu ve çalışan sayısının 30'dan fazla olduğu tespit edilmiştir.

İşe iade davasının dava şartlarının mevcut olduğu anlaşılmış olmakla, davanın esasına girilerek iş sözleşmesinin haklı veya geçerli nedenle feshedilip feshedilmediğinin, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığına yönelik re’sen yapılması gereken yargısal denetim, ilişkinin taraflarının, yani asıl işveren ve alt işverenin davada yer almalarını ve kendi hukuklarını koruyacak açıklama ve ispat haklarını zorunlu kılmaktadır.

Aksince bir düşünce Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27. maddesinde öngörülen hukuki dinlenilme hakkına aykırılık teşkil eder. Buna göre, işe iade davalarına özgü olarak, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olduğu davalarda, davalı taraf yönünden bir çeşit şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığının mevcut olduğu kabul edilmelidir.

Böyle olunca, işe iade davasının yalnızca asıl işveren veya alt işveren aleyhine açılması durumunda, Mahkemece dava hemen reddedilmemeli, davalı olarak gösterilmeyen asıl işveren veya alt işverene davanın teşmili için davacı tarafa süre verilmeli, verilen süre içinde, diğer dava arkadaşına teşmil edilirse davaya devam edilmeli, aksi halde dava sıfat yokluğundan reddedilmelidir.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucunda, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayanması nedeni ile feshin geçersizliğine yönelik karar gerçek işveren hakkında kurulmalı, geçersiz veya muvazaaya dayalı ilişkinin diğer tarafı hakkında sıfat yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmelidir.

Somut olayda; Mahkemece, davalı olarak gösterilmeyen son alt işveren ... İnşaat Ltd. Şirketine davanın teşmil edilmesi için davacıya süre verilerek, verilen süre içinde davacı tarafından bu dava arkadaşına davanın teşmil edilmesi halinde işin esasına yönelik inceleme yapılması, davanın bu dava arkadaşına teşmil edilmemesi halinde ise davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, taraf teşkili sağlanırsa, davacının ... Belediyesi döneminden itibaren hizmet döküm cetveline göre tüm işe giriş bildirgeleri ile hizmet alım sözleşmeleri getirtilerek, ... Belediyesi ve ... Belediyesi nezdinde geçen çalışmaları tespit edilerek, sonuca göre de karar verilmesi gerekmektedir.