Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/33650 K.2017/12650

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin ucuz maliyetli ithal gübre satışlarının artması, piyasada rekabet edilemez fiyatlarla yer alması, şirketin fabrika kadrolarının yeniden yapılandırılarak daha verimli çalışır hale getirilmesi,

çalışan sayısının azaltılarak bir süre bazı üretimlere ara verilmesi yönünde karar alındığı gerekçesiyle, 20.11.2015 tarihinde feshedildiğini, aynı gün davacı ile birlikte toplam altı işçinin iş sözleşmesinin bu gerekçe ile feshedildiğini, iş sözleşmesi feshedilen altı işçinin de ...Sendikası üyeleri olduğunu, gerçek fesih gerekçesinin sendikal nedene dayandığını, zira davalı işverenin iş yerinde örgütlü ve yetkili bir sendika ile devam edecek toplu iş sözleşmesi istemediğini ileri sürerek,

feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine karar verilmesini, ayrıca sendikal nedenle feshe bağlı olarak tazminat miktarının davacının bir yıllık brüt ücreti tutarında sendikal tazminat olarak belirlenmesini, en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücretinin davalıdan tahsili gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin sendika üyesi olması nedeniyle feshedilmediğini, ...Sendikasının davalı şirketin kurulmasından bu yana işyerinde örgütlü olduğunu, bu sendika ile işveren arasında bir çok kez toplu iş sözleşmesi yapıldığını, hatta bir keresinde grev uygulandığını, işverenin yasal olarak mecbur olmadığı halde davacının kıdem ve ihbar tazminatını ödediğini ileri sürerek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı şirketin, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği 20.11.2015 tarihinden sonra da işçi alımı gerçekleştirdiği, 2015 yılı net kâr bildirimine göre, şirketin kâr etmeye devam ettiği, dinlenen tanık beyanlarına göre davalı şirketin fabrika sahasını fiziksel olarak genişlettiğinin anlaşıldığı ve buna göre davacı işçinin iş akdinin feshi gerekçesinin ekonomik nedenlere dayalı olduğu iddiasına itibar edilmediği, davacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan ...Sendikası'na üye olduğu,

...Sendikası'nın cevabi yazısına göre davalı işyerindeki başlangıçtaki üye sayısı 134 olmasına rağmen dava tarihi itibari ile üye sayısının 45 işçiye kadar düştüğü, sendika üyesi toplam 6 işçinin aynı tarihte aynı gerekçe ile davalı şirketçe iş sözleşmelerinin feshedildiği, tanık beyanlarına göre davalı işverenin sendika üyesi işçilere üyelikten istifa için baskı yaptığı gözetilerek, davacının iş sözleşmesinin esasen sendikal nedenle feshedildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, feshin geçersizliğine ve sendikal tazminatın davacının bir yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili ile davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nce yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin ise, ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının "davacının işe iadesine" ve tazminat tutarının işçinin 1 yıllık "brüt" ücreti olarak belirlenmesine, şeklinde düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle kabulüne karar verilerek, buna göre yeniden hüküm kurulmuştur.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında iş akdinin feshin sendikal nedene dayalı olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

6356 sayılı Kanun’un “Sendika özgürlüğünün güvencesi” başlıklı 25. maddesini birinci fıkrasına göre; işçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz; üçüncü fıkrasına göre; işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz.

Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre ise; sendikal sebeple iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, 4857 sayılı Kanun’un 18, 20. ve 21. madde hükümlerine göre dava açabilir ve iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir.

İş Kanununun 21'nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.

Dosya içeriğine göre, fesih için geçerli bir sebebin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir. Ancak; feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir.

Somut olayda, işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, işten çıkarılanlardan sendikalı olan veya olmayanlar ile sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırma yapılmalı ve toplanacak deliller, dosya içeriği ile yeniden değerlendirmeye tabi tutularak, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.