Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/34243 K.2020/8792

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalının ... 16. İş Mahkemesinde müvekkili kurum aleyhine alacak davası açtığını, söz konusu davanın yargılama aşamasında davalının alacağının bulunmadığı aksine kurumun haksız ödeme nedeniyle alacaklarının bulunduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiğini beyanla davalıya yapılan fazla ödemenin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın haksız ve yasal dayanakta yoksun olduğunu, ... 16. İş Mahkemesinde açtığı ücret, tediye, ikramiye, kıdem terfileri ile grup ve pozisyonlara getirilen zamların eksik uygulanması nedeniyle alacak davasının halen derdest olduğunu, davacı tarafın bu davaya dayanarak ve bilirkişi raporu ile tamamlanmamış yargılama aşamasındaki alacak veya borçtan bahsetmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın neye dayanarak talepte bulunduğu hususunu belirtmediğini, ayrıca alacağın zaman aşımına uğradığını, davacı kurumun davalı işçiye göre hesaplamaya ilişkin üstün donanımı ve ödeme miktarının belirlenmesinde uzmanlığının tartışmasız olduğunu, işçinin iyi niyetli olduğunu ve davacı kurumun zarara katlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı işçi yönünden dosyaya yansımış veya iddia edilmiş herhangi bir kötü niyet, aldatma eylemi, korkutma, hile veya tehdit gibi bir durum söz konusu olmadığı, kaldı ki davalı işçi ücret farkı alacaklarına ilişkin davayı açmış olması nedeniyle hayatın olağan akışına göre kendisine ödenen ücretlerine ücret ve tediye farkı gibi ödemelerin yapıldığından bile haberinin olmasının mümkün olmadığı, kendisine fazla ödemenin yapılmış olmasını bilmesinin ise daha evveliyetle mümkün olmadığı bu nedenle mahkeme kanaatine göre davalı işçinin kendisine yapılmış olan fazla ödemeler konusunda tamamen iyi niyetli olduğunun kabul edildiği,

yine davalı işçinin iş akdi ile daimi kadroda davalı kurumda uzun yıllardan beri çalıştığı ve halende çalışmaya devam ettiği, işçi olması nedeniyle iş hukuku kuralları gereğince zayıf konumda bulunduğu ve korunması gerektiği, davacı kamu kurumunun ise Türkiye çapında örgütlenmiş uzun yıllardır işçi sayısının fazlalığı teknik, sosyal ve ekonomik imkanlarının fazlalığı bu nedenle gerek işçi gerekse memur personelinin sayısının yeterliliği ve uzman personelinin de yeterli bulunması dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumu bordrosu hazırlama,

maaş zamlarının hesaplanması konularında yeterli kadrosu bulunduğu şayet fazla hesaplama olduğu sabit olsa bile bu hatanın işçinin kusurundan ve hatasından kaynaklandığının dosyada ispatlı bulunmadığı, işçi iyi niyetli olduğundan sebepsiz zenginleşme kurallarına göre de yapılan fazla ödemelerin geri istenme olanağının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davada, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıya fazla ödenen miktarın tahsili talep edilmektedir.

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 62.maddesi (6098 sayılı TBK.'nın 78. maddesi) gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Bu maddede belirtilen yanlışlık eda ile ilgili olup edada bulunanda bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır. Başka bir deyişle, davacı idarenin tahakkuk memuru hataya düşmeseydi, davalıya edada bulunmayacağı anlamına gelmektedir.Hukuk Genel Kurulu'nun 05.12.1984 tarih, 1982/13; 387 esas - 1984/997 karar sayılı kararı ile herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemelerin idare tarafından Borçlar Kanunu'nun sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebileceği açıklanmıştır.