Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/35105 K.2017/14675

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, özel güvenlik görevlisi olan müvekkilinin iş sözleşmesinin performans düşüklüğü gerekçesiyle feshedildiğini, 2012 yılından beri işyerinde çalışan davacının başarılı bir performansı olduğunu, 2015 yılı ara dönemde de başarısının 77,5 olup görevlerini layıkıyla yerine getirdiğini, ancak haksız yere yıl sonu performansı düşük gösterilerek yapılan feshin geçersiz olduğunu belirterek feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin işe iadesini, işe başlatmama tazminatı ile çalıştırılmadığı süreler için ücret ve diğer tüm haklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, yetkisizlik itirazıyla, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, feshin geçerli nedene dayandığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, dosyada bulunan davacıya ait performans değerlendirme formlarında, davacının uyumlu bir personel olduğu, sorumlu olduğu görevi en iyi şekilde yerine getirmeye çalıştığının belirtildiği, davacıya performansı konusunda daha önce herhangi bir uyarı ve ihtarın yapılmadığı göz önüne alındığında, davacının performansının yetersiz olduğunun, iş yerinde çalışan davalı tanıklarının soyut beyanları dışında başka delille ispatlanamadığı, bu nedenle işveren tarafından yapılan feshin haklı ve geçerli nedenlere dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, gerek davacı hakkında düzenlenen tutanağa konu eylem sebebiyle işçiye uyarı cezası verilmesi, aynı eylem nedeni ile hem disiplin cezası, hem de iş sözleşmesinin fesih işleminde bulunulmasının, tek eylem nedeniyle iki defa ceza verilmesi sonucunu doğuracak olması ve bunun da hukukun temel ilkeleriyle ve hakkaniyetle bağdaşmayacak olması, davacının işyerinde alkol aldığı iddiasına ilişkin olarak, ...

Devlet Hastanesince düzenlenen “0” promil alkol bulunduğuna dair rapor, gerekse performans ve verimlilik sonuçlarına geçerli bir nedenin varlığı için süreklilik gösteren düşük veya düşme eğilimli sonuçların olması gerektiği, davacı hakkında düzenlenen performans notları hep birlikte dikkate alındığında, işverence performansa dayalı feshin yöntemince ispatlanamadığı, mahkeme kararının yerinde olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliği istemi yani işe iade davasında kurulacak hüküm tespit hükmü niteliğindedir. Dolayısıyla işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre için ücret ve diğer hakların miktar belirtilmeksizin, faiz ile ilgili herhangi bir ibare de kullanılmaksızın hüküm altına alınması ve ödenmesi gerektiğinin tespiti ile yetinilmesi gerekir.

Tespit davalarında yalnızca tespit hükmü verilir, eda hükmü verilemez.

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş olması isabetlidir. Ancak, işe iade davası netice olarak bir tespit davası olup tespit davalarında yalnızca tespit hükmü verilir, eda hükmü verilemez. Somut olayda, mahkemece bu husus gözetilmeden bir belirleme yapıldıktan sonra 4 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatının tespitine karar verilmiş ancak boşta geçecek süre için 4 aylık ücret ve diğer hakların davalıdan alınıp davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

Sonuç:

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi hükmü ile ilk derece mahkemesi hükmünün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.