Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/37343 K.2017/19185

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ... ...Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ek Binaları ve ...Kadın Doğum Hastanesi ile alt işveren ... ve Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Temiz ...Ltd. Şti. Ortak Girişimi arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve bu işyerinde çalışan işçilerin başından beri asıl işveren işçisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık, husumet itirazında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirketler, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı Bakanlık vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinin altıncı fıkrasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi; “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişki” olarak tanımlanmış;

aynı maddenin yedinci fıkrasında “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.

İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez” kuralına yer verilmiştir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulabilmesi için iki işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı ve asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi halinde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” unsurunun gerçekleşmiş olması gerekir. Bundan başka asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle haklarının kısıtlanması veya daha önce asıl işveren tarafından o iş yerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulması gibi muvazaa kriterlerinin bulunmaması icap eder. Aksi halde alt işveren işçisi başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görecektir.

Somut olayda, tarafları ...Kamu Hastaneleri Birliği ... ... Kamu Hastaneleri Kurumu ile ... ve Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Temiz ...Ltd.

Şti. ortak girişimi olan 20.01.2014 tarihli Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Hizmetleri Alımı hizmet alım sözleşmesinde işin tanımının ...Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binaları ile Nenehatun Kadın Doğum Hastanesinin sterilizasyon ve dezenfeksiyon hizmetlerinin sterilizasyon malzemeleri, dezenfektanlar ile şartnamede kayıtlı cihazlar, ekipmanlar ve personeller dahil olarak 3 yıl süre ile yapılması işi olarak belirtildiği, işin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dökümanını oluşturan belgelerde düzenlendiği ifade edildiği,

alt işveren işçilerinin belirtilen sözleşme kapsamında çalıştırıldığı, teknik şartnameye göre de ihale kapsamında sterilizasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinin yürütülmesi için en az 55 işçinin çalıştırılmasının öngörüldüğü görülmektedir.

Her ne kadar tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre asıl işin bölünerek alt işverene verildiği mahkemece kabul görmüş olsa da, alt işveren işçileri tarafından yapılan işlerin niteliği ile hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartnamenin örtüştüğü, dosya kapsamına sunulan çalışan işçi ve görev yerlerini gösteren listelerinden de, alt işveren işçilerinin hizmet alım sözleşmesi doğrultusunda ağırlıklı olarak niteliği itibariyle bünyesinde bir nev’i temizlik işlemi içeren ve yardımcı iş olan sterilizasyon ve dezenfeksiyon işi yaptığı anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamede belirtilen işlerin doğrudan sağlık hizmetleri olarak değerlendirilmesi mümkün görünmemekte olup teknik şartname, idari şartname ve sözleşme ile yapılan işin niteliği ve tüm dosya kapsamına göre sağlık hizmetlerinin yürütümünde yardımcı iş niteliğinde değerlendirmenin daha uygun olacağı anlaşılmaktadır. Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler yapılan işin yardımcı iş niteliğini değiştirmemektedir.

Sonuç itibariyle ihaleyle verilen iş yardımcı iş olduğundan dolayısıyla davalılar arasındaki hukuki ilişki muvazaalı bir ilişki olmadığından davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olup bozma nedenidir.