Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/40170 K.2017/21379

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının 04.08.2015 tarihinde insan kaynaklarına çağırılarak işyerinden kıdem ve ihbar tazminatı ile 6 aylık ücret tutarında teşvik ödemesi yapılarak ayrılmasının teklif edildiğini, kabul etmeyince iş akdinin feshedildiğini, davalı şirketin sendika üyesi işçilerin iş akdini feshedip, sendikasız ve A statüsünde işçi aldığını, ayrıca işçilerden üyelikten istifa edip dayanışma aidatıyla çalışmaya devam etmelerinin istenildiğini, işverenin sendikayı etkisizleştirmeye çalıştığını öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve sendikal tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş akdinin sendikal nedene dayalı olarak sona erdirilmediğini, iş akdine organizasyonel ve teknolojik değişiklikler sonucunda geçerli nedenle son verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının işe iadesine, ancak sendikal nedenle iş akdinin feshedildiğinin ispatlanamaması nedeniyle sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiş; davacının temyizi üzerine iş akdinin sendikal nedenle feshedilip feshedilmediğinin araştırılmasına yönelik bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda ise, ...

İş Mahkemesinin 2014/576 E. sayılı sendika yetki tespit dosyası kapsamında yapılan keşfe dair görüntüleri içerir CD kayıtları ve bilirkişi raporuna göre işyerinde teknik öğretmen istihdamının başlatıldığı, bu kişilerin düz işçiler ile işin yapımına dair bir farklılıklarının bulunmadığı, istihdam edilen bu personellerin çoğu yerde işi, sertifika ve yüksek öğrenim açısından daha donanımlı olsa da kendilerinden daha eski çalışanlar durumunda olan personellerden öğrendikleri, bu yeni personellerin işine son verilenlerden farklı olarak sendikalı olma durumlarının bulunmadığı,

davacının işine de bu olaylar kapsamında son verildiği ve sendikalı olmasının fesihte etkili olduğu gerekçesiyle sendikal nedenle tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2016 tarih 2016/20609 Esas ve 20879 Karar sayılı bozma ilamında, '' Dosya içeriğine göre, işyerinde TİS uygulaması olduğu, ayrıca ... İş Sendikası ve Türk Metal İş Sendikasına üye işçiler bulunduğu anlaşılmaktadır. İşyerinde grev sonrasında ... İş Sendikası ile TİS yapıldığı ve sonraki dönemde yapılan yetki başvurusunun çoğunluğu sağlamayadığı gerekçesiyle olumsuz yetki tespit edildiği ve ...

İş Sendikasının olumsuz yetki tespitine itirazına dair ... İş Mahkemesinin 2014/576 E. sayılı dosyasının Dairemizce araştırmaya yönelik bozulduğu ve halen derdest olduğu görülmektedir.

Ancak, davacının sendikaya üye olup olmadığı, işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden net olarak anlaşılamamaktadır.

İlgili sendika genel merkezine davalı işyerinde örgütlenme kronolojisi ve aylık bazda üyelik, istifa, fesihleri açıkça belirtir tarih belirtir şekilde cevaplandırılması için müzekkere yazılması, TİS süreci de özetlenerek ayrıntılı cevap verilmesi ve davalı şirket tarafından aylık bazda iş akdi feshedilen işçilerin hangi sendikaya üye oldukları ve fesih nedenlerini, yeni işçi alımına yönelik hangi mesleklerde kaç işçi alındığı ve sendikalı olup olmadıklarını belirtir şekilde cevaplandırılmak üzere müzekkere yazılmalıdır.

Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre sendikal tazminat talebi ile ilgili bir karar verilmelidir. '' denilmiştir.

Mahkemece sendikal nedenin araştırılmasına yönelik bozma ilamına uyulmasına karşın bozmanın gerekleri tam olarak karşılanmadan hüküm kurulmuştur.

... İş Sendikasının olumsuz yetki tespiti itirazına dair ... İş Mahkemesinin 2014/576 Esas sayılı dava dosyasında davalı işverenin 03.09.2014 tarihi itibariyle ... İş sendikasının toplu iş sözleşmesi yapma hakkını engelleme amacıyla ihtiyacı olmadığı halde 330 teknik öğretmen adı altında alım yaptığı belirlenmiş olup bu nedenle ...

İş Sendikası'nın 03.09.2014 tarihi itibariyle toplu iş sözleşmesi yapmak için gerekli çoğunluğa sahip olduğuna karar verilmiş, sözü edilen bu karar Dairemizin 05.06.2017 tarih 2017/34731 esas ve 2017/13394 karar sayılı ilamı ile onanmak suretiyle kesinleşmiştir. Mahkemece, bu dava dosyasındaki tespitler yeterli görülerek iş akdinin sendikal nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de. 03.09.2014 tarihinde ...

İş Sendikasının yetkili olup olmadığının belirlenmesine yönelik davadaki tespitlerin, 04.08.2015 tarihinde yapılan feshin sendikal nedene dayalı olduğunu kabule tek başına yeterli olduğunu kabul etmek mümkün değildir.

Davacı, davalı şirkette makine bakım ustası olarak çalışmakta olup davalı işverenin sendikalı işçilerin iş akdine son vererek işyerine sendikaya üye olmayacak A statütüsünde işçiler aldığı, 2013 grevine katılanların zamanla işten çıkarılmasının planlandığı, sendikaya üye olan ve TİS'den yararlanan işçilerin iş akdinin sonlandırıldığını öne sürmektedir.

Bozma ilamında araştırılması gerektiği belirtilmesine karşın, davacının sendikaya üye olup olmadığı, işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı belirlenmediği gibi ilgili sendika genel merkezine davalı işyerinde örgütlenme kronolojisi ve aylık bazda üyelik, istifa, fesihleri açıkça tarih belirtir şekilde cevaplandırılması için müzekkere yazılması,

TİS süreci de özetlenerek ayrıntılı cevap verilmesi ve davalı şirket tarafından aylık bazda iş akdi feshedilen işçilerin hangi sendikaya üye oldukları ve fesih nedenlerini, yeni işçi alımına yönelik hangi mesleklerde kaç işçi alındığı ve sendikalı olup olmadıklarını belirtir şekilde cevaplandırılmak üzere müzekkere yazılması gerektiği ifade edilmesine karşın bu yönlerde araştırma yapılmadan karar verilmiştir.

Mahkemece, iş akdinin feshedildiği 04.08.2015 tarihi itibariyle feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2016 tarih 2016/20609 esas ve 20879 karar sayılı bozma ilamında belirtilen ve az yukarıda da açıklanan yönlerde gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre sendikal tazminat talebi ile ilgili bir karar verilmelidir.