Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/44969 K.2018/2005

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmelerinde yer alan ücret artış düzenlemelerinin davacıya geç ve eksik uygulandığını belirterek, daha önce bu nedene dayanılarak açılmış ve kesinleşmiş davanın devamını teşkil eden hakları olarak ücret, ilave tediye ve ikramiye fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, gerekli ödemelerin tam olarak yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda talepler kısmen hüküm altına alınmıştır.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve temyiz edenin sıfatına göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında mahkemece kıdem terfii primi yönünden yapılan bozma ilamına uygun hesaplama yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dairemizin 8.10.2015 tarih 2015/21475 esas ve 2015/27580 karar sayılı ilamı ile mahkemece verilen hüküm diğer nedenlerin yanısıra, ''Talep konusu dönemde yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinin tamamında 25. maddede daimi işçi ile mevsimlik işçi tanımları yapılmış ve 33. maddede kıdem terfi sadece daimi işçiler için öngörülmüştür. Davacı işçi yönünden mevsimlik statüde çalışılan dönem için kıdem terfi hesabı yapılmamalıdır.

Başka bir anlatımla davacının henüz daimi kadroya alınmadığı, mevsimlik işçi olarak çalışılan dönem için kıdem terfi zammı hesabı ile yevmiye tespiti hatalıdır. Dosya içeriğine göre, davacı işçinin mevsimlik işçi olarak işe başladığı, 06.02.2001 tarihinde daimi kadroya alındığı anlaşılmaktadır.

Tüm uyuşmazlık konusu süre için kıdem terfi primi uygulanarak hükme esas bilirkişi raporu düzenlenmesi hatalı olup, davacıya daimi kadroya alındığı tarihten itibaren kıdem terfi uygulaması yapılmak üzere hükmün bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle bozulmuştur.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, mahkeme yönünden; bozma kararında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, kararda açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usulü kazanılmış hak” olarak adlandırılır. Bu hukuki kurum mahkemeye; hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve yerine getirilmesi istenilen hususlar kapsamında, yargılama usulünün, davanın sürüncemede kalmaması ve en az maliyetle bir an önce bitirilmesi amacına yönelik “usûl ekonomisi ilkesi” çerçevesindeki hükümleri ışığında, uyulan bozma kararı gereğinin yerine, tam olarak getirilmemesi gerekçesiyle ikinci kez “BOZULMASINA” sebebiyet vermeyecek şekilde, özenle işlem yapmak ve hüküm kurmak zorunluluğunu getirir.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri eksiksiz yerine getirilmemiş, davacının kadroya alındığı 06.02.2001 tarihinden önce mevsimlik işçi olarak çalıştığı süre yönünden de kıdem terfii primi uygulanarak hesaplama yapılmıştır. Hüküm bu yönden hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Somut olayda, davacı tarafça ıslah yolu ile yöntemince dava dilekçesinde talep edilen miktarlar arttırılmamış olmasına karşın bilirkişi raporunda hesaplanan tüm alacak miktarlarının hüküm altına alınmış olması talep aşımı mahiyetinde olduğundan hatalıdır.

4-Mahkemece, davalı Bakanlığın, 2547 sayılı Kanun'un 56/a-b. maddesi delaletiyle Harçlar Kanunu’nun 13/j. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu düşünülmeden aleyhine harca hükmedilmesi de ayrı bir bozma nedenidir.

Sonuç: