Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/4616 K.2017/6864

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı işyerinde ... İş sendikasının örgütlenmeye başladığı, Toplu İş Sözleşmesi yapabilmek için yetki belgesini aldığı ancak karşı tarafın sendikal örgütlenmeyi kırmak, toplu iş sözleşmesi yapılmasını engellemek için 72 işçinin iş sözleşmesini feshettiğini, elliden fazlasının sendikalı olduğunu, işçilere üyelikten istifa için baskı da yapıldığını belirterek bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, istihdam politikasını geliştirmek ve etkinleştirmek için her türlü alacakları ödenmek suretiyle performansı en düşükten başlanarak objektif kriterlere göre toplu olarak çıkarma yapıldığını,bu durumun İş-Kur ve Sosyal Çalışma Bakanlığı'na bildirildiğini, ... İş Sendikasının yetki tespitine ilişkin ... 1. İş mahkemesinin 2015/204 sayılı dosyasında dava açtıklarını, davanın devam ettiğini, 218 sendika üyesinin istifaya zorlanmasının gerçekle ilgisi bulunmadığını, müvekkil şirketin her yıl düzenlenen 500 sanayi kuruluşu içerisinde yer aldığının doğru olduğunu, karşı tarafın iddialarının kapasite raporu ile çürütüldüğünü belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplu işten çıkarma kararında yasal prosedüre ve biçim şartlarına uyulmadığı dolayısıyla İş Kanunu'nun 17. ve 29. maddelerine uygun bir fesih teşkil etmediği, bu durumda davacının sendikal tazminat şartlarının oluştuğu,sendikal faaliyeti engelleme eyleminin Mayıs 2015 tarihine denk gelmesi nedeniyle mayıs bordrosuna göre davacının aylık çıplak brüt ücretin yıl (12 ay) ile çarpımı sonucu elde edilen ve resen hesaplanan sendikal tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece sendikal nedenle tazminat davalarında ispat yükünün davalıda olduğu ve davalının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedilmediğini ispatlayamadığı, ayrıca almış olduğu toplu işten çıkarma kararında yasal prosedür ve biçim şartlarına uyulmadığı, dolayısıyla İş Kanunu'nun 17 ve 29. maddelerine uygun bir fesih teşkil etmediği, bu durumda davacının sendikal tazminat şartlarının oluştuğu gerekçesi ile sendikal tazminata hükmedilmiştir.

Mahkeme gerekçesinde davalı şirketin toplu işten çıkarma kararında yasal prosedüre ve biçim şartlarına uyulmadığı dolayısıyla İş Kanunu'nun 17 ve 29. maddelerine uygun bir fesih teşkil etmediği belirtilerek sendikal tazminat kabul edilmiş ise de bu gerekçe dosya kapsamına uygun değildir.

6356 sayılı Kanun'un 20. maddesine göre iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada fesih nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Mahkemece ispat yükünün davalıda olduğu belirtilmiş ise de ispat yükünün yanlış değerlendirildiği, davalı tarafından istihdam politikasını geliştirmek ve etkinleştirmek suretiyle objektif kriterlere göre toplu işten çıkarma yapıldığının belirtildiği ancak davacı tarafından bu gerekçenin doğru olmadığı, davalının sendikal örgütlenmeyi kırmak, toplu iş sözleşmesi yapılmasını engellemek için fesih işlemlerinin yapıldığını beyan ettiği anlaşıldığından ispat yükünün davacıya geçtiği görülmektedir.

Tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler tanık beyanları, sendikaya üye olan ve istifa eden işçilerin sayıları birilkte değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği anlaşılmakla mahkemenin sendikal nedenle fesih kabulü yerindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Davacı taraf dava değerini 500 TL olarak bildirerek dava açmıştır. Mahkemece davacının ücretine göre resen hesaplama yapılarak talep edilen miktarın üzerinde hüküm kurulmuştur. Mahkemece davacının talebi aşılarak tazminat talebinin hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.