Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/6930 K.2017/8440

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 29.09.2004 tarihinde imzalanmış olan belirsiz süreli iş akdi ile davalıya ait işyerinde Manisa Bölgesinde Bölge Müfettişi olarak işe başladığını ve Bölge Müdürü sıfatıyla Manisa’da çalışmasını sürdürdüğünü, 2007 yılında da İzmir Bölge Müdürlüğü görevine getirildiğini, 08.02.2013 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, işverenin gerekli görmesi nedeniyle davacının her gün çalışanlardan önce işe gelip, mesai saati geçmesine karşın en az 1,5 saat daha çalışmasını sürdürdüğünü, hatta bu çalışmalarının Cumartesi günleri de böyle olduğunu iddia ile fazla çalışma ücreti alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Savunmasının Özeti:

Davalı vekili; davacının Bölge Müdürü olarak görev yaptığını ve çalışma saatlerini bizzat ayarlayabilecek üst düzey yönetici konumunda olduğunu, ayrıca davacıya görev ve sorumluluğunun gerektirdiği şekilde yüksek ücret ödendiğini, diğer taraftan giriş çıkış kayıtları incelendiğinde davacının düzenli olarak kart okutmadığının, bazı günler sabah kart okutmadığı halde akşam kart okuttuğunun görüleceğini, davacının düzenli olarak kart okutmamasının da çalışma saatlerini kendisinin ayarladığının kanıtı olduğunu, işyerinde yüksek ücret alan davacıya araç tahsis edildiğini ve fazla çalışma yapması yönünde verilmiş açık bir talimat da olmadığını savunup davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan değerlendirmede, tanıkların anlatımları ve giriş-çıkış saatlerini gösteren listelerin birlikte irdelenmesi ile davacının haftanın ilk 5 günü ortalama olarak 09.00-19.00 saatleri arasında, Cumartesi günleri ise 09.00-14.00 saatleri arasında çalıştığı, Cumartesi günleri yarım saat, diğer iş günleri 1 saat ara dinlenmesi kullandığı kabulü ile haftanın ilk 5 günü ( 9 saat x 5 ) 45, Cumartesi günü 4,5 saat olmak üzere haftalık çalışma süresinin 45 + 4,5 = 49,5 saat olduğu,

haftalık yasal çalışma süresinin 45 saat olduğu dikkate alındığında, haftada ortalama olarak 49,5 - 45 = 4,5 saat fazla çalışma yaptığı tespiti sonucu hesaplanan fazla mesai ücret alacağından davacının çalışmadığı muhtemel günler gözönünde bulundurularak 1/2 oranında indirim yapılmış ve tespit edilen brüt 15.611,62 TL hüküm altına alınmıştır.

Temyiz:

Karar, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı ve davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davacının davalı işyerinde Bölge Müdürü olarak çalıştığı, tanık beyanları içeriğinden tespit edilen çalışma saatlerine göre haftada 4,5 saat fazla mesai çalışması bulunduğu kabulü ile yapılan hesaplamaya göre tespit edilen fazla mesai ücreti hüküm altına alınmışsa da yapılan değerlendirme ve hesaplama dosya kapsamına uygun değildir.

Davalı tarafça dosyaya işe giriş-çıkış saatlerini gösteren bir takım kayıtlar sunulmuştur. Davalı taraf, bu kayıtlar içeriğinden davacının çoğu sabah kart basmadığının görüldüğünü, bu durumun davacının mesaisini kendisinin belirlediğinin ispatı olduğunu ileri sürmüş; hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise bu kayıtların talep edilen dönemin tamamı bakımından bilgi içermediği gibi giriş-çıkış kayıtlarının düzenli ve standart seyir izlemediği gerekçesi ile tanık beyanlarına göre değerlendime yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

Dosyaya davalı tarafça sunulmuş ve davacının işe giriş-çıkış saatlerinin kayıtlı olduğu belirtilen tabloların içeriğinin incelenmesinden. 01.02.2010 tarihi ve sonraki aylara ilişkin çalışma gün ve saatlerinin çizelge tablosu halinde sunulduğu, çizelge kapsamında genel olarak her ay ve gün çalışma saatlerinin kayıtlı olduğu görülmektedir.

Davalı tarafın ileri sürdüğü, sabahları davacının giriş kartını basmadığı tespitinin, esasen çizelgedeki satır kaymasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki, her ay bakımından takvim günleri için çizelgede biri giriş biri çıkış olarak iki saatin kayıtlı olduğu, ancak listedeki kayma nedeniyle bir gün öncesinin çıkışı ertesi günün girişi olarak kayıt olması sonrasında o ay için listenin tüm ay bakımından kayarak gittiği listelerin tetkikinden ortaya çıkmaktadır. Örneğin.

2013 yılı Ocak ayı için 03.01.2013 günü giriş kaydı olmadığı, sadece çıkış kaydı olarak 18:31 saatinin yazılı olduğu, diğer günlerde ise 04.01.2013 günü için giriş kaydının bir üstteki satırda çıkış sütununda 08:35 olarak kayıtlı olduğu, aynı gün için çıkışın ise giriş sütununda 18:43 kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, ilgili çizelgede yer alan aylar bakımından çalışma günlerinin kaydının büyük oranda yer aldığı, ancak her gün bakımından kayıtlı saatlerin tespit edilerek, çizelgede ilgili gün için kayıtlı erken saatin giriş, geç saatin ise çıkış saati olduğu gözönünde bulundurularak listeki kayma düzeltilmeli ve davacının kayıtlı çalışma süreleri listeden anlaşılan saatlere göre tepit edilmelidir.

Buna göre, giriş-çıkış saatleri kaydı bulunan çizelgelerin düzenli ve standart olmadığı gerekçesi ile hesaplamada esas alınmaması hatalı olmuştur. Yukarıda açıklanan şekilde ilgili tablodaki kayıt hatası düzeltilerek kayıtlı günler bakımından çalışma saatleri tespit edilmeli, bu sürelerden günlük yasal dinlenme süresinin düşülmesi sonrası tespit edilen miktar, hesaplamanın kayıtlara dayanması sebebi ile herhangi bir indirim yapılmadan hüküm altına alınmalıdır.

İlgili kayıtlarda bulunmayan çalışma gün ve dönemi bakımından ise, tanık beyanlarına göre değerlendirme yapılmalı, bu şekilde tespit edilebilecek fazla çalışma sürelerinden ise davacının çalışmadığı muhtemel günler sebebi ile hakkın özüne zarar vermeyecek şekilde %30'dan aşağı olmamak üzere uygun bir takdiri indirim yapılarak söz konusu alacak hüküm altına alınmalıdır.

Hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: