Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/7874 K.2017/11528

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket ile yaptığı hizmet akdi ile davalı şirket yanında 20.07.2012 tarihinden itibaren asfalt kesme işinde çalıştığını, 01.01.2013 tarihinde işine son verildiğini, sigorta primlerinin eksik yatırıldığını, müvekkilinin kıdem, feshi ihbar, fazla mesai alacağı ve manevi tazminat ile müvekkilinin aylık 1.500,00 TL ücret ile çalıştırılmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen ücretin ve ödenen primlerin daha az olduğunu, bu nedenle eksik yatırılan primlerin tamamlanmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Başkanlığı vekili, davalı müvekkilinin açılan davada taraf olmasının mümkün olmadığını, açılan davanın hizmet tespitine yönelik kısmın tefrik edilmesi gerektiğini, tazminat davası yönünden müvekkili kurumun taraf olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

Diğer davalı ...Mühendislik İnşaat .... davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının eksik ödenen prim alacaklarına dair ücret tespiti davası tefrik edilerek tazminat talepleri doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun'un 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6. madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir.

Anılan Yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir.

Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ...'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Somut olayda. Mahkemece, davacının eksik ödenen prim alacaklarına dair ücret tespiti davası tefrik edilerek tazminat talepleri doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulü ile davalı ... Başkanlığı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir. Ancak davanın hizmet tespiti davası yönünden ... Başkanlığı'na yöneltildiği açıktır. O halde Mahkemece tefrik ara kararında davalı ...

Başkanlığının davalı sıfatının tefrik edilen hizmet tespiti davası üzerinden devam etmesi ve somut dosya yönünden davalı sıfatının kaldırılması gerektiği belirtilerek gerekli usuli işlemler yapılıp yargılamaya devam edilmesi gerekirken somut dava yönünden davalı ... Başkanlığı hakkında davanın husumetten reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.