Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/8193 K.2018/6668

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ve dahili davalı vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin Turgutlu Belediye Başkanlığı bünyesinde itfaiye şoförü olarak 25.08.2014 tarihine kadar yirmidört saat çalışma yirmidört saat dinlenme şeklinde, bu tarihten sonra yirmidört saat çalışma kırksekiz saat dinlenme usulü ile çalıştığını; fazla çalışma , hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının ödenmediğini belirterek anılan alacakların hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, 6360 Sayılı Kanun ile itfaiye personelinin Manisa Büyükşehir Belediyesine aktarıldığını belirterek davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, davalının eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından davaya dahil edilmiştir. Büyükşehir belediyesi vekili, davacının tüm alacaklarının ödendiğini savunmuş ve davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Turgutlu Belediye Başkanlığı bünyesinde itfaiye biriminde çalışan davacının, 6360 Sayılı Kanun'un geçici 1/8. maddesi gereğince, 31.03.2014 tarihinden itibaren Manisa Büyükşehir Belediyesine devredildiği, dava konusu alacaklardan davalı ... Belediyesinin devreden , Manisa Büyükşehir Belediyesinin devralan işveren olarak sorumlu olduğu belirtilerek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde Turgutlu Belediye Başkanlığı ve Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanması konusundadır.

Dosya içeriğine göre davacı 31.03.2014 tarihine kadar Turgutlu Belediye Başkanlığı bünyesinde itfaiye şoförü olarak çalışırken bu tarihten sonra 6360 Sayılı Kanun'un geçici 1/8. maddesi gereğince komisyon kararı ile Manisa Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 28.11.2009 ile 28.11.2014 dava tarihi arasındaki alacaklar hesaplanarak hüküm altına alınmıştır.

Hesaplamaya konu dönemde yürürlükte bulunan,Turgutlu Belediyesi ile Hizmet İş sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmelerinin fazla çalışma ücretine ilişkin 51. maddesinde, fazla çalışmaların normal saat ücretinin %100 fazlası ile ödeneceği; 53. maddesinde ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere kendi yevmiyeleri hariç ilave 3 yevmiye verileceği düzenlenmiştir.

Manisa Büyükşehir Belediyesi ile Belediye -İş Sendikası arasında 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında yürürlükte bulunmak üzere imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 45. maddesinde ise, normal iş günlerinde yapılan fazla çalışmalarda ücretlerin %90 zamlı ödeneceği; 47. maddesinde , ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere kendi yevmiyeleri hariç ilave 2 yevmiye verileceği düzenlenmiştir. Anılan TİS 5/b maddesinde, imza tarihinden sonra üye olanların üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca, işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu sözleşme haklarından tam olarak yararlanabileceği düzenlenmiştir.

Davacı, Turgutlu Belediye Başkanlığı ile Hizmet-İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinden faydalanırken, Hizmet-İş Sendikası üyeliğinden çekilmiş ve 21.04.2014 tarihihinde Belediye -İş Sendikasına üye olmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda , 28.11.2009 - 28.11.2014 tarihleri arasında, hesaplamaya konu dönemin tamamında, Turgutlu Belediye Başkanlığı ile Hizmet-İş Sendikası arasında imzalanan TİS ler gereğince, fazla çalışma ücreti %100 zamlı, ulusal bayram genel tatil ücreti ise ilave 3 yevmiye için hesaplanarak hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda davacının Manisa Büyükşehir Belediyesi'nin taraf olduğu TİS'ten faydalanmaya başladığı dönem bakımından anılan toplu iş sözleşmesinin fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretine ilişkin düzenlemeleri gözetilerek hesaplama yapılması gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması hatalıdır.

3- Fazla çalışma ücretlerinin uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Aynı ilkeler ulusal bayram genel tatil ücreti için de geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta, tanık anlatımlarına dayalı olarak hesaplanan fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarından, yapılan ödemeler mahsup edilmiştir. Ardından bu yöntemle hesaplanan miktarlara taktiri indirim uygulanmıştır. Yukarıdaki ilke kararı doğrultusunda tanık beyanı ile ispatlanan fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarından öncelikle uygun oranda takdiri indirim yapılmalı, indirim sonrasında geriye kalan kısım üzerinden mahsup gerçekleştirilmelidir. İndirimsiz hesaplanan tutar üzerinden mahsup işlemi yapılması hatalıdır.

Yine mahsup işlemi sırasında bordrolarda TİS gereği fazla çalışma ücretine ilişkin yapılan ödemelerin denetime açık şekilde gösterilerek değerlendirilmemiş olması hatalıdır.

4-Fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti geniş anlamda ücret niteliğinde olup, 4857 sayılı İş Kanununun 34 üncü maddesi gereğince, gününde ödenmemesi halinde bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmelidir.

Anılan alacak kalemlerine en yüksek işletme kredisi faizi uygulanmış olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.