Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/10568 K.2018/21131

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı ...'a ait işyerlerinde, bu davalıdan ihale ... alan şirketler nezdinde 14/11/2001-25/08/2016 tarihleri arasında bahçıvan olarak çalıştığını, son alt işverenin dahili davalı ı ... Sos. Hizm. Pey. Tar. Tem. Yem. Hiz. Turizm İnş. ve Paz. Ltd. Şti. olduğunu, işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini, müvekkilinin etnik kökeni nedeni ile alevi olduğu gerekçesi ile ... terör örgütü ile bağlatılı olduğu bahane edilerek işten çıkartıldığını, ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Cevabının Özeti:

Davacının davalı Kurumun işçisi olmadığını, davacı ile davalı Kurum arasında bir hizmet ilişkisinin bulunmadığını, davacının davalı Kurumdan ihale ile ... alan yüklenici firmaların işçisi olduğunu, davacının işyeri ile ilişkisinin sonlandırılmasının güvenlik gerekçesi ile sözlü olarak yapıldığını, konunun hassasiyeti ve güvenlik gerekleriyle davacının savunması alınmadan işyeri dışına çıkartıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili Davalı Cevabının Özeti :

Davacının ... akdinin diğer davalı ... tarafından feshedildiğini, davacının davalı şirketin işçisi olduğunu, diğer davalı ...'tan ihale ile alınan ... kapsamında çalıştığını, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan ... akdinin belirli süreli olduğunu, fesih tarihi itibariyle davalı şirkette 5 işçi çalıştığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Davacının davalı ...'tan ihale ile ... alan alt işverenlerin işçisi olarak çalıştığı, son alt işverenin dahili davalı Mesut Kalaycı ... Sos. Hizm. Pey. Tar. Tem. Yem. Hiz. Turizm İnş. Ve Paz. Ltd. Şti. olduğu, .../...

Silahlı Terör Örgütü tarafından gerçekleştirilen 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra, diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapıldığı gibi davalı ... tarafından da çalışanlar hakkında inceleme ve araştırmaların yapıldığı, bu kapsamda davacı hakkında yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda davacının işverene sadakat ve bağlılık yükümlülüklerine aykırı eylemlerinin tespit edildiği ve ... akdinin davalı ... tarafından verilen talimat üzerine dahili davalı Mesut Kalaycı ...

Sos. Hizm. Pey. Tar. Tem. Yem. Hiz. Turizm İnş. Ve Paz. Ltd. Şti. tarafından haklı olarak feshedildiği, davalı ...'ın bir kamu kurumu olduğu, taşeron işçisi olsa dahi bir terör örgütü ile irtibatı veya iltisakı olduğu yönünde şüphe bulunan bir işçiyle çalışmasına devam etmesinin mümkün olmadığı, davacının eylemleri nedeniyle işveren ile davacı arasındaki güven ilişkisinin temelinden çöktüğü, davalı ...'ın Ülke için stratejik önemi haiz bir kamu kurumu olduğu,

bu nedenle davalı ...'ta çalışacak kişilerin terör örgütleriyle bir bağının, bağlantısının, irtibatının ve iltisakının olduğuna dair hiçbir şüphenin bulunmaması gerektiği, bu yönde bir şüphe bulunması durumunda davalının anılan işçiyi istahdam etmeye devam etmesinin mümkün olmadığı ve ... akdinin haklı nedenlerle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu

Karara karşı davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ; somut olayda, asıl işverence davacının güvenliği tehdit ettiğine ilişkin somut belge veya bilgi sunulmamışsa da, asıl işverenin cevap dilekçesi ile ... terör örgütü ile ilgili olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda güvenlik tedbirleri nedeniyle davacının çalışmasının uygun görülmediğinin bildirilmesi üzerine, alt işveren açısından fesih zorunlu hale geldiğinden, feshin geçerli nedene dayandığının anlaşılmasına göre, davanın reddine dair Yerel Mahkeme kararının sonuç itibariyle doğru olduğu gerekçesi ile 6100 sayılı Kanun’un 353/1-b-1. maddesi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE dair karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar yasal süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sözleşmesinin 22/07/2016 tarih, 29778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ülke genelinde olağanüstü hal ilanına dair karar kapsamında feshinin, geçerli veya haklı sebep oluşturup oluşturmadığı konusundadır.

Anayasanın 120. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun üçüncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine gereğince Ülke genelinde olağanüstü hal ilanına dair karar 22/07/2016 tarih, 29778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

23/07/2016 tarih, 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 20/07/2016 tarih ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu kapsamda milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen ...

Terör Örgütüne (.../...) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen Kurum ve kuruluşları, yargı mensupları, kamu görevlilerine ilişkin alınacak tedbirler açıklanmıştır.

20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, 01.09.2016 tarihli ve 29818 (2) (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kamu İştiraklerinde İşçiler” başlıklı 7. maddesine göre.

“Devletin veya kamu tüzel kişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs, ortaklık ve iştirakler ile kamunun hissesi bulunan diğer tüzel kişiler bünyesinde çalışmakta iken, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmek suretiyle ... sözleşmesi feshedilen işçiler, bir daha bu teşebbüs ve ortaklıklar ile kamunun hissesi bulunan diğer tüzel kişiler bünyesinde veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilemez,

doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler.”

Darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yönelik olarak 23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de benzer bir düzenlemeye yer verilmiş olup, ilgili Kanun Hükmünde Kararname’nin "Kamu Görevlilerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 4. maddesinde, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin”, (f) fıkrasına göre,

“14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararname'nin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personelin, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla” (g) fıkrasına göre, "Bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel,

birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla” kamu görevinden çıkarılacakları, aynı maddenin 2. fıkrasına göre de bir daha kamu hizmetinde doğrudan veya dolaylı görev alamayacakları hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, feshin geçerli veya haklı nedene dayanıp dayanmadığı konusunda yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bu durumda, Mahkemece, davacı hakkında idari soruşturma evrakları, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele kaçakçılık, organize suçlar ve istihbarat ile ilgili birimlerden ve Bilgi Teknolojileri Kurumundan varsa davacı ile ilgili bilgi ve belgeler ile yine Bank ...’ya açılmış mevduat hesapları, hesap hareketleri ve bankacılığa ilişkin işlemler olup olmadığı sorulmalı, davacı hakkında adli bir soruşturma bulunup bulunmadığı, ceza davası açılıp açılmadığı,

davacının devletin milli güvenliği aleyhine faaliyette bulunduğu belirlenen dernek, vakıf ve gazetelere üyeliği bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorularak açıklığa kavuşturulmalı, tüm bilgi ve belgeler ile tarafların delilleri değerlendirilmek suretiyle geçerli veya haklı fesih olup olmadığının araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.