Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/14480 K.2018/23737

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Beton Sanayi ve Ticaret. A.Ş. ile .... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğunu, davalılardan alt işveren ... İnş ve Tic.

A.Ş. nezdinde 1996-2006 yılları arası mikser operatörü olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığını, son almakta olduğu ücretin 1.410,00 TL olduğunu, ücretinin bir kısmının banka hesabın yatırılıp kalan kısmının elden ödendiğini, işyerinin müvekkilinin ikamet yerine uzuak bir yere taşınması nedeniyle işe gidip gelme olanağının kalmadığını ve bu durumun çalışma koşullarında esaslı değişiklik yarattığını belirterek haklı fesih iradesini ihtarname ile işverene bildirdiğini, işverenin devamsızlık nedeniyle gönderdiği ihtarnamenin bu nedenle kötü niyetli olduğunu belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma alacağı,

ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı ile hafta tatili alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti: Davalılar ... Beton A.Ş. ve ... Çimento Sanayi A.Ş. vekilleri, davacı ile davalılar arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, asıl-alt işveren ilişkisi de bulunmadığını beyanla davanın reddini istemişlerdir.

Davalı ... Tic. A. Ş. vekili, davacının, 18/03/2006-31/10/2013 tarihleri arasında şirket nezdinde çalıştığını, kıdem, ihbar, fazla mesai, genel, hafta sonu tatili istemlerinin zamanaşımına uğradığını, davacının ihtiyaç duyulan şantiye olan ...

Bölgesel Havaalanı (... -...-... ) şantiyesinde işine devam edeceği bildirildiğini, davacının bu yeni görev yerinde ise başlaması gerektiği halde işbaşı yapmayarak devamsızlık gösterdiğini, devamsızlık eyleminin tutanak altına alınarak işveren tarafından haklı fesih gerçekleştirildiğini, haklı fesih bildiriminin noter kanalıyla kendisine iletildiğini, haklı fesih nedeniyle işverenin tazminat sorumluluğu bulunmadığını, hafta tatili yaptığını, dini ve resmi bayramlarda da kesinlikle çalışmadığını, fazla mesaisi olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar ... Beton A.Ş. ve ... Çimento Sanayi A.Ş. vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... A.Ş. vekilinin tüm, davalı ... Beton A.Ş. vekilinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında davaya konu edilen ve ıslah dilekçesi ile arttırılan işçilik alacaklarına ilişkin taleplerin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yerel Mahkemece bozma kararı öncesi verilen 2013/470 Esas 2016/14 Karar sayılı kabule dair karar ( kapatılan ) 7. Hukuk dairesi’nin 2016/14646 Esas 2016/13900 Karar sayılı kararı ile ‘‘...davacının işe başlama saati yönünden talebini sınırladığı buna rağmen talebi aşar şekilde halde, HMK'nun 26 ıncı maddesine aykırı olarak davacının 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığının kabulü ve buna göre fazla mesai ücretinin hesap edilmesi hatalı olmuştur.’’ gerekçesi ile bozulmuş, bozma kararı kapsamında davalılardan ... Beton A.Ş.’nin ‘‘ıslah tarihinden geriye doğru 5 yıllık sürenin dolduğu, alacakların zamanaşımına uğradığı’’ hususundaki temyiz talebinin değerlendirilmediği görülmüş ise de bozma kararının bu yönü ile maddi hataya dayandığı anlaşılmıştır.

Zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Hemen belirtmelidir ki, gerek İş Kanununda, gerekse Borçlar Kanununda, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir. 4857 sayılı Kanundan daha önce yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasada ücret alacaklarıyla ilgili olarak özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediği halde, 4857 sayılı İş Kanunun 32/8 maddesinde, işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir.

Ancak bu Kanundan önce tazminat niteliğinde olmayan, ücret niteliği ağır basan işçilik alacakları ise 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 126/1 maddesi uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. 01.06.2012 tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK.’un 147. maddesi ise ücret gibi dönemsel nitelikte ödenen alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olacağını belirtmiştir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda,Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davalılardan ... Beton A.Ş. vekilinin davaya ve ıslaha karşı süresinde zamanaşımı savunması bulunmaktadır. Davacı vekili dilekçesinde belirttiği alacak kalemlerine ilişkin asgari miktar göstererek kısmi dava şeklinde açtığı davasını, düzenlenen bilirkişi raporu ile tespit olunan alacak miktarları esas alınarak talep arttırımı için 08/10/2015 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunmuş, ıslah dilekçesi davalılardan ...

Beton A.Ş. vekiline 20/10/2015 tarihinde tebliğ edilmiş ve davalı vekilince 22/10/2015 tarihli dilekçe ile süresi içerisinde ıslah talebine karşı beyan ve itiraz dilekçesi verilmiştir. Davalı tarafın yasal süresi içerisinde davacı tarafın ıslah talebine karşı yaptığı zamanaşımı def’inin değerlendirilmeden fazla mesai alacağı yönünden hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.