Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/14820 K.2019/2720

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ...Bakanlığına ait ... ... Lojmanlarının montalama ve tadilat işinin ihale ile alan davalı şirket bünyesinde mantolama ve sıvı boya ustası olarak 10.07.2012-19.09.2012 tarihleri arasında çalıştığını, alacaklarının ödenmesini talep etmesi üzerine işten çıkarıldığını ileri sürerek ihbar tazminatı ile ücret ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, Bakanlık ile davalı firma arasında 12.03.2012 tarihinde Bakanlığa ait lojmanların montalama ve tadilat işi için anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesinin yapıldığını, davacının ihaleyi alan firmanın işçisi olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca müvekkili bakanlığın davacının 3 aylık ücreti dışındaki taleplerinden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti vekili, davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, tüm alacaklarını eksiksiz aldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ... Lojmanlarının montalama ve tamirat işlerinin ihale yolu ile anahtar teslimi suretiyle davalı ... İnş. Tic. ve San. Ltd.

Şti'ne verildiği, davalı ...'nın 4857 sayılı İş Kanununun 36.maddesi gereğince 3 aylık ücret alacağından sorumlu olduğu ancak dosyaya giren cevabi yazılardan anılan madde hükmü uyarınca hak ediş ödeneceğinin işyerinde şantiye şefliği işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu olarak bulunduğu yerlerde ilan edilmiş olması nedeniyle davacı alacaklarından davalı bakanlığın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı bakanlık aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ...

İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden ise davacının, bu davalı tarafından yükümlenilen ... Lojmanlarının montalama ve tamirat işlerinde 12.07.2012-22.08.2012 tarihleri arasında kırk gün çalıştığı, işyerinde ücretleri ödenmeyen davacının ücretlerinin ödenmesini talep etmesi üzerine iş akdinin davalı işverenlik tarafından haksız ve önelsiz olarak fesh edildiği gerekçesiyle davalı ... İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz: Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Taraflar arasında ihale makamı olan davalı ...'nın ücret alacağından sorumluluğu noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar, asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hak edişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu sözkonusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hakediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu sözkonusu değildir.

İhale makamı olan kamu kurumunun, her hakediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, kanundan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece tespit edildiği üzere davalı ... asıl işveren olmayıp ihale makamıdır. Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde ihale makamı olan davalı ...'nın İş Kanunu’nun 36. maddesi gereği her hakediş dönemi itibari ile davacının son üç aylık ücret alacağından sorumlu olacağı gözetilmeden aleyhine açılan davanın husumet yokluğu gerekçesi ile reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilmesi gereken diğer bir hususta, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen brüt 144,00 TL asgari geçim indirimi yerine brüt 119,00 TL asgari geçim indirimine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.