Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/15420 K.2018/25812

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 01.02.2006 - 27.07.2016 tarihleri arasında işletme formen yardımcısı olarak çalıştığını, iş akdinin 27.07.2016 tarihinde herhangi bir sebep gösterilmeksizin kıdem tazminatı ve sair hakları ödenmek suretiyle feshedildiğini, davacının iş akdinin 4587 sayılı İş Kanunu'nun öngördüğü gereklilikler yerine getirilmediğinden feshedildiğini, davalı işverence fesih için geçerli bir neden öne sürülmediğini ve herhangi bir somut gerekçe de sunulmadığını belirterek açılan davanın kabulü ile davacının işe iadesine ve diğer haklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01.02.2006 tarihinde ... de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, ...'in de dahil olduğu ... Turkey ... A.Ş. ve grup şirketlerinde yeniden yapılanma çalışmaları uluslararası yapıyı pekiştirecek bir modele yönelik yürütüldüğünü, bu kapsamda yatırımları daha efektif hale getirerek projeleri hızlandırmak ve karar alma uygulama süreçlerinin ve verimliliği artırmanın hedeflendiğini, tepeden aşağıya yeniden yapılanma sürecinde farklı departmanlarda görev yapan ve hizmetine ihtiyaç bulunmayan 27 personelin iş akdinin yasal hakları ödenmek suretiyle feshedildiğini, davacının da yeniden yapılanma kapsamında hizmetine ihtiyaç bulunmayan ve tüm yasal hakları ödenmek suretiyle iş akdi feshedilen 27 personelin arasında bulunduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde açılan davanın kabulü ile işverence yapılan feshin geçersizliğine davacı işçinin işe iadesine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının iş akdinin 4857 sayılı Kanun'un 17 ve 18. maddesi gereğince geçerli sebeple feshedildiği, yargılama sırasında işverenin .../... terör örgütü ile bağlantı bulunması nedeniyle haklı sebeple feshi iddiasına itibar edilemeyeceği, fesih bildiriminde işveren fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmediğinden yapılan feshin geçersiz olduğu, feshe konu edilmeyen sebebin sonradan fesih gerekçesi haline getirilmesi de mümkün olmayacağından yerel mahkemece feshin geçersizliği ile işçinin işe iadesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş sözleşmesinin 22/07/2016 tarih, 29778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ülke genelinde olağanüstü hal ilanına dair karar kapsamında feshinin, geçerli veya haklı sebep oluşturup oluşturmadığı konusundadır.

Anayasanın 120. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun üçüncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine gereğince Ülke genelinde olağanüstü hal ilanına dair karar 22/07/2016 tarih, 29778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

23/07/2016 tarih, 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 20/07/2016 tarih ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu kapsamda milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen ... Terör Örgütüne (.../...) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen Kurum ve kuruluşları, yargı mensupları, kamu görevlilerine ilişkin alınacak tedbirler açıklanmıştır.

20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, 01.09.2016 tarihli ve 29818 (2) (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kamu İştiraklerinde İşçiler” başlıklı 7. maddesine göre.

“Devletin veya kamu tüzel kişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs, ortaklık ve iştirakler ile kamunun hissesi bulunan diğer tüzel kişiler bünyesinde çalışmakta iken, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmek suretiyle iş sözleşmesi feshedilen işçiler, bir daha bu teşebbüs ve ortaklıklar ile kamunun hissesi bulunan diğer tüzel kişiler bünyesinde veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilemez,

doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler.”

Darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yönelik olarak 23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de benzer bir düzenlemeye yer verilmiş olup, ilgili Kanun Hükmünde Kararname’nin "Kamu Görevlilerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 4. maddesinde, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin”, (f) fıkrasına göre,

“14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararname'nin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personelin, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla” (g) fıkrasına göre, "Bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel,

birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla” kamu görevinden çıkarılacakları, aynı maddenin 2. fıkrasına göre de bir daha kamu hizmetinde doğrudan veya dolaylı görev alamayacakları hükme bağlanmıştır.

Dosya içeriğine göre, davacı 01.02.2006-27.07.2016 tarihleri arasında teknisyen olarak davalı işyerinde çalışmıştır.

Davacının iş akdi 27.07.2016 tarihli fesih bildirimi ile “ "Hizmetinize ihtiyaç bulunmadığından, iş sözleşmeniz, kıdem tazminatınız, ihbar öneliniz ve diğer yasal alacaklarınız peşin ödenmesi suretiyle 27/07/2016 tarihi mesai bitimi itibariyle feshedilmiş bulunmaktadır.” denilerek sona erdirilmiş, davalı tarafça yargılama aşamasında 09/12/2016 tarihli duruşmada, davacı hakkında .../... soruşturmasında gözaltı kararı verildiği, iş akdinin feshinin bu sebebe dayandığı, fesih haklı sebepe dayandığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

Her ne kadar fesih bildiriminde davacının iş akdinin .../... terör örgütü ile iltisakı ve irtibatı nedeniyle feshedildiği belirtilmemiş ise de, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesiyle 673 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7. maddesine dayanılarak yapılan fesihlerde bu düzenlemelerin açıkça kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek taraflarca hazırlanma ilkesi yerine istisnai nitelikteki kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanacağından ve davacının iş akdinin .../... terör örgütü ile iltisakı ve irtibatı nedeniyle feshedildiği iddia edildiğinden bu iddianın açıkça fesih bildiriminde yer almaması sonuca etkili değildir.

Mahkemece yapılan araştırmada ... Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında adı geçen örgüt adına faaliyet yürütmek suçundan soruşturma yürütüldüğü, soruşturma kapsamında gözaltına alınarak sonrasında serbest bırakıldığı, halen davacı hakkında soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Dosya içeriğine göre somut olayda bir şüphe feshi söz konusudur. Bu tür fesihte, işverenin işçisine karşı duyduğu şüphe, aralarındaki güven ilişkisinin zedelenmesine ... açmaktadır. İşverenden katlanması beklenemeyecek bir şüpheden dolayı, işçinin iş ilişkisinin devamı için gerekli olan uygunluğu ortadan kalktığından, güven ilişkisinin sarsılmasına ... açan şüphe, işçinin kişiliğinde bulunan bir sebeptir. Ciddi, önemli ve somut olayların haklı kıldığı şüphe, güven potansiyeline sahip olmaksızın ifa edilemeyecek iş için işçinin uygunluğunu ortadan kaldırdığından, şüphe feshi, işçinin yeterliliğine ilişkin fesih türü olarak gündeme gelecektir.

Belirtilen tüm bu hususlar ve davacı hakkında yürütülen soruşturma dosyası içeriğinde mevcut olan bilgi ve belgeler ile soruşturmanın halen devam ettiği birlikte değerlendirildiğinde, davalı işverenin davacı işçisine karşı duyduğu şüphe, aralarındaki güven ilişkisinin zedelenmesine ... açacak nitelikte olup iş ilişkinin işveren açısından devam ettirilmesi beklenemez. Bu halde, davalı işveren tarafından yapılan fesih geçerli nedene dayandığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Sonuç:

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi hükmü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.