Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/3787 K.2018/13341

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti: Davacı vekili davacının 09.06.1986 yılından beri davalı firmada en son ... ilinden sorumlu müdür olarak çalıştığını 15.08.2013 tarihinde ücretinin düşürülmeye çalışıldığını ve işten ayrılmasına yönelik mobbing yapıldığını, 05.11.2013 tarihinde iş akdini haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ile yıllık izin, envanter primi, takdir primi ve fazla mesai alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı cevabının özeti: Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak davacının...akdini istifa ederek sonlandırdığını taleplerin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının kıdem ve yıllık izin talebinin talebinin kabulüne diğer taleplerin reddine karar verilmiş, hükmün taraflarca duruşmalı temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 07.07.2015 tarih ve 2015/22458 esas - 13629 karar sayılı ilamı ile davacı temyizi kabul edilerek reddedilen prim ve fazla mesai alacakları yönünden davacı tanıklarının tümünün dinlenmesi ve işyerinde davalı defterleri incelenerek sonucuna göre hüküm kurulması yönünden bozulmuş, bozmaya uyan mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre envanter primi,

takdir primi ve fazla çalışma alacaklarının bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle talep arttırım dilekçesine itibar edilmeksizin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ilk talep gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre taraflar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının ödenmeyen envanter primi ve takdir primi alacağı bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Taraflar arasında imzalanana protokolün prim hak edişini düzenleyen bentlerinde:

Satış (Ciro ) Primi Hakedişi :

a. Personelin "Satış Primi" hakedişi hesaplamasında yukarıda belirtilen üç mağazanın aylık satış ciro bütçe hedeflerinin toplamı ile yine bu üç mağazanın gerçekleşen (fiili) satış cirolarının toplamı baz alınacaktır.

b. İlgili mağazaların toplam aylık cirosunun, ilgili aya ait satış bütçesi hedefinin en az %90 oranında gerçekleştirilmesi durumunda prim hakedişi oluşur (aylık satış bütçesi hedefinin en az % 90'ının gerçekleşmemesi durumunda satış primi hakedişi gerçekleşmez).

c. Satış Primi Tutarı, üç mağazanın aylık toplam satış hedefinin;

• %90-%95 aralığında gerçekleşmesi durumunda, üç mağazanın toplam satış cirosunun onbinde 7.5'inin üçte ikisi olarak (3 mağazanın aylık toplam mağaza cirosu x 0,00075 x 2/3),

• %95-%105 aralığında gerçekleşmesi durumunda, üç mağazanın toplam satış cirosunun onbinde 7.5'i olarak (3 mağazanın aylık toplam mağaza cirosu x 0,00075),

• %105'in üstü oranında gerçekleşmesi durumunda, üç mağazanın toplam satış cirosunun onbinde 7.5'i ile hedefin tutturulma oranı çarpılarak (3 mağazanın aylık toplam mağaza cirosu x 0,00075 x hedef gerçekleşme oranı),

hesaplanır ve satışın gerçekleştiği ayı takip eden ayın sonunda ödemesi yapılır.

B- Kar Primi Hakedişi :

Yukarıda belirtilen üç mağazanın toplam "yıllık mağaza faaliyet karı" hedefinin en az %90'ının gerçekleştirilmesi durumunda prim hakedişi gerçekleşir (hedefinin en az % 90'ının gerçekleşmemesi durumunda prim hakedişi gerçekleşmez).

Hedefin en az %90 oranında gerçekleştirilmesi durumunda ise; üç mağazanın toplam gerçekleşen faaliyet karının %1'i ile hedef gerçekleşme oranı çarpılarak prim tutarı hesaplanır ve ilgili yılı takip eden Mart ayı sonu itibariyle ödenir (kar primi = 3 mağazanın toplam yıllık faaliyet karı x %1 x hedef gerçekleşme oranı).şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda taraflarca imzalı Protokol ve ayrıca davacı tarafça imzalı prim sistemine dair belgelerden anlaşıldığı üzere verilen hedefin her bir mağaza için % 90 oranında gerçekleşmesi halinde prime hak kazanıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca envanter primi yönünden ise kesintilerin işyeri talimatına uygun yapıldığı ve davacıyla e-mail şeklinde paylaşılarak bilgisi dahilinde kesinti yapıldığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.

Bu nedenle davacının prim alacaklarının reddi gerekirken kabulü hatalı olmuştur.

3- Davacı davasını belirsiz alacak davası olarak açmış ve bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre talep arttırımı yoluna gitmiştir. Talep arttırımı ıslah olarak kabul edilemeyeceğinden bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle arttırılan talebin dikkate alınmaması da hatalı olmuştur.

Fazla mesai alacağının hesaplama tanık beyanına dayandığından makul oranda takdiri indirimle hüküm altına alınması gerekir.

Kabule göre de davacının fazla mesai yönünden dava dilekçesindeki ilk talebi 10.000.00 TL olmasına rağmen 1.000.00 TL kabul edilerek hüküm kurulması da isabetsiz olmuştur.