Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/4082 K.2018/15217

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ... davalılardan Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı; 1980 yılından, iş sözleşmesinin feshedildiği 15/06/2013 tarihine kadar kesintisiz olarak römorkçu ve 2. kaptan olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence sona erdirildiğini beyan ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile ulusal bayram genel tatil, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalılar; yetki itirazında bulunmuşlar, dava konusu işçi alacaklarının zamanaşımına uğradığını iddia ederek davanın esastan reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece; davalıların hiçbirinin adresinin ... olmadığı, davacının en son çalıştığı yerin ... olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyizi üzerine,Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2014/19660 E. 2015/7026 K. sayılı, 14.04.2015 tarihli ilamı ile davacının uzun yıllar ...'da çalışmış olduğu, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde işin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili mahkeme olarak düzenlenmiş olduğu, bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılıp bir karar verilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu, gerekçesiyle verilen karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz

Karar, davacı ... davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dava konusu uyuşmazlığı uygulanması gereken Yasanın belirlenmesi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

2-4857 sayılı İş Kanunu'nun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabidir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır.

854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesinde; “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonalitonluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanunu'nun kapsamı belirlenmiştir. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonalitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. Keza, taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler yine 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeyecek, haklarında Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda; davacının davalı ...'a ait palamar motorunda liman içi hizmetlerde ikinci kaptan olarak, limana yanaşan gemilere kumanya taşımak, kılavuz kaptanı götürüp getirmek suretiyle pilotaj hizmeti verilmesi işinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davaya konu uyuşmazlığın hangi mevzuata göre çözümleneceği hususunun tespiti için, öncelikle davacının çalıştığı ''palamar motorunun'', Deniz İş Kanunu anlamında ''gemi'' olarak kabul edilip edilmediği noktasının açıklığa kavuşturulması ihtiyacı hasıl olmaktadır. Buna göre, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bu durum tespit edilerek, sonucuna göre uygulanacak Kanun belirlenmek suretiyle hüküm kurulması için bozma kararı verilmesi gerekmiştir.

Sonuç: