Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/4983 K.2018/15101

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan Kalkınma Bakanlığı vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının Devlet Planlama Teşkilatında 01.01.1997-13.05.2013 tarihleri arasında temizlik elemanı olarak çalıştığını, değişik taşeronlar adına çalışması sürmekle işyeri binası olan TPT binası işyerinin hiç değişmediğini, 1.400,00 TL ücret aldığını ve yemek verildiğini, hafta içi beş gün 07.00-16.00 arası, pazar günleri ise 08.30-16.00 saatleri arası çalıştığını, resmi tatillerde de çalışma olduğunu, iş sözleşmesinin haksız olarak son bulduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili cevabında; davada taraf olmadıklarını husumet itirazlarının olduğunu, sorumlu şirketlere davanın ihbar edilmesini, diğer davalı şirketle iş sözleşmesi ile çalıştığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevabında; davanın öncelikle husumet yönünden reddine karar verilmesini, davacının her ne kadar şirket adına çalışsa da asıl işveren konumunda olan davalı kurumun işçisi olduğunu, emeklilik sebebiyle iş sözleşmesinin sonlandığını, alacağının bulunmadığını, şirketin davacının çalıştığı kırk günlük süreden sorumlu olduğunu, ihale şirketlerine davanın ihbarına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Tem. Paz. Taah. Müm. San. Tic. A.Ş. ve ... Güv. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti. vekili ile ihbar olunan ... Oto İnş. Tem. Tur. Ltd. Şti., ... Pet. İnş. Ltd. Şti. ortak girişimi cevap dilekçelerinde belirtilen sebeplerle davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı olmayan sebeplerle feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararı davalı Bakanlık vekili temyiz etmiştir. Dairemizin 2015/34107 esas, 2016/23105 karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararı fazla mesai yönünden bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş davalıların müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı Bakanlık ve davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı Bakanlığın tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usuli kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Somut olayda, Mahkemece verilen hüküm, davalı Bakanlık temyizi üzerine Dairemiz tarafından incelenerek, hesap hatası ile birbuçuk saat fazla mesai belirlenmesi gerekirken altıbuçuk saat fazla mesai belirlenmesine yönelik olarak bozulmuş, bozma üzerine yapılan yargılamada Mahkemece bozma ilamına uyulmakla bozma gerekleri yerine getirilmişse de önceki kararı davalı ... Petrol İnş. Ltd.

Şti.’nin temyiz etmediği ve adı geçen davalı yönünden kurulan hükmün bozma kapsamı dışında kaldığı gözönünde bulundurulmadan yeniden hesaplanan fazla mesai miktarlarından davalıların müteselsilen sorumluluklarına karar verilmiştir. Bozma ilamına uyulmakla davacı lehine ...

Petrol’ün sorumlu olduğu meblağlar yönünden usuli müktesep hak oluştuğu gözetilerek önceki gibi karar verilmesi gerekirken usuli kazanılmış hak ilkesi dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.