Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/7103 K.2018/14966

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin alt işveren nezdinde asıl işverene ait işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı .... Yem. Tem. Gıda. Oto. İnş. Bil. ve Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti vekili, davacı ile belirli süreli iş sözleşmesi yapıldığını, davalı kurum tarafından sözleşme süresinin bitmesine müteakip yeni ihale yapılmadığını, belirli süreli iş sözleşmesinin aksi kararlaştırılmadıkça süre bitiminde fesih bildirimine gerek olmaksızın sona erdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, taraflar arasında belirli süreli iş sözleşmesi bulunduğunu ve süre sonunda iş akdinin sona erdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, feshin geçerli/haklı bir sebebe dayandığı hususu işverence kanıtlanamadığı gerekçesiyle işe iade talebinin ... Ltd. Şti. yönünden kabulüne, mali haklardan ve tazminat yönünden ise her iki davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere, davacının yaptığı işin niteliği ve zincirleme sözleşmelerle çalışmasına ve özellikle dosyada yazılı iş sözleşmesi bulunmamasına göre taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği belirsiz süreli iş sözleşmesidir. İşveren tarafından davacıya iş sözleşmesinin feshi için yazılı fesih bildirimi yapılmadığı gibi fesih sebebi de açık ve kesin bir şekilde bildirilmemiştir.

İş sözleşmesinin haklı ya da geçerli nedenle feshedildiği hususundaki ispat külfeti üzerinde olan işveren tarafından dosyaya bu yönde delil sunulmamıştır. İşveren tarafından, istinaf dilekçesinde, sözleşmenin süresinin sona erdiği savunmasının yanında davacının OHAL kapsamında milli güvenliği tehdit eden yapılarla irtibatlı olabileceğinin değerlendirildiğini de ileri sürmüştür.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 03/10/2017 tarih ve 2017/40844 esas – 2017/20317 karar sayılı ilamındaki “...

Söz konusu kararnamelerin iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yönelik hükümleri incelendiğinde, gerek 667 sayılı KHK’nin 4. maddesi gerekse 673 sayılı KHK’nin 7. maddesinde bu kanun hükmünde kararnameler kapsamında iş sözleşmesi feshedilen işçilerin bir daha yeniden doğrudan veya dolaylı olarak eski işinde veya benzer işlerde görevlendirilemeyecekleri, bunların işe iadesinin mümkün olmadığı şeklinde emredici nitelikte düzenlemelerin yer aldığı görülecektir.

Bu yasal düzenlemelerin nitelik itibariyle, kamu düzenine ilişkin ve açıkça emredici nitelikte olduğu değerlendirildiğinde, açılacak davalarda taraflarca hazırlama ilkesine üstünlük tanınamayacağı göz önüne alınmalıdır.

Bu itibarla, ilgili kanun hükmünde kararnameler kapsamındaki fesihlere ilişkin olarak açılan işe iade davalarında, taraflarca hazırlama ilkesi yerine istisnai nitelikteki kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulanması gerekmektedir...” kabulü doğrultusunda Dairemizce, kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle davacının terör örgütü ile irtibat veya iltisakına ilişkin resen araştırma yapılmış, bu doğrultuda ilgili kurumlara yazılan yazılara verilen cevaplara göre davacının terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklı olduğuna dair bir tespite ulaşılamamıştır,

denilerek İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu: Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir. Gerekçe: İş sözleşmesinin, işverence geçerli olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

Somut olayda davacı, davalı belediyede alt işveren işçisi olarak zabıta memurluğu görevinde çalışmış ve davalılardan ... Yem. Tem. Gıda. Oto. İnş. Bil ve Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusundaki beyanına göre iş akdi davalı ... tarafından Ohal içinde çıkarılan KHK lar ve mevzuat gerekçe gösterilerek davacı ve benzeri durumda olan işçilerin iş akitlerinin üst işveren olarak yenilenmemesi sebebi ile son bulmuştur.

Davalı şirketin bu yöndeki istinaf sebebine istinaden Bölge Adliye Mahkemesince re sen araştırma yapılmış ve davacı hakkında OHAL kapsamında milli güvenliği tehdit eden yapılar ile irtibatı ve iltisakı olduğuna yönelik adli ve idari bir işleme dair belge, kayıt, bilgi, liste olup olmadığına ilişkin davalılardan, kolluk birimlerinden, savcılıktan ve özellikle ...

Valiliği (Ohal Bürosu)’ndan sorulup konu ile ilgili gelen cevabi yazılar ile yine OHAL kapsamında hizmet alım sözleşmelerinin iptaline yönelik bir süreç işletilmişse buna dair evrakın eklenerek gönderilmesi için dosya mahkemesine geri çevrilmiştir. Geri çevirme sonrasında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosu yazı cevabına göre davacı ile ilgili olarak PKK/KCK silahlı terör örgütü kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığınca devam eden bir soruşturmanın olmadığı ancak şahıs hakkında ... (Kapatılan ) 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ( CMK 250. madde ile görevli ) 2007/327 esas sayılı dosyasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Dairemizce uyap ortamında yapılan sorgulamada Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 2007/9141 karar - 2007/6372 esas sayılı ilamı ile ...

4. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.5.2007 gün ve 2007/250 esas, 2007/224 karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 18.09.2007 tarihinde karar verildiği ve davacının bu dosyada; sosyal sınıf, ırk, din, mezhep ve bölge ayırımı gözeterek halkı düşmanlığa veya kin beslemeye alenen tahrik etmek suçlarından sanık olarak yargılandığı görülmüştür. Ancak bu dosyanın nihayete erip ermediği bilinmemektedir.

Şu aşamada her ne kadar davacı hakkında açılmış ilgili ceza davasında karar çıkıp çıkmadığı bilinmemekte ise de ortaya çıkan olgulardan işverenden iş ilişkisini sürdürmesi beklenemez derecede şüphe meydana gelmiş olup bu durumda iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığı anlaşılmaktadır.

Feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı ise bahsi geçen dosyada verilecek kararın kesinleşmesi ile veya ileride açılması muhtemel kıdem ve ihbar tazminat davasında değerlendirilebilecek bir husustur. Böyle olunca davacının işe iade talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.