Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/8252 K.2018/15033

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili davacının davalı işveren nezdinde 14.01.2014-12.10.2016 tarihleri arasında yükleme boşaltma bölümünde sapancı olarak aralıksız suretle çalıştığını. 17.07.2016 tarihinde ... Sendikasına üye olduğunu, sendikalaşma amacı ile çalışma yaptığını.

07.10.2016 tarihinde işyeri önünde sendikalaşmanın önemini anlatan ve işçileri sendikaya davet eden pusula dağıttığını, işveren yetkilileri tarafından yanlış işler yaptığı, işyerinde sendika istenmediği, artık kendisi ile çalışılamayacağının bildirildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine, feshin sendikal sebebe dayanması sebebi ile işçinin başvurusu, işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın bir yıllık brüt ücreti tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata.

4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer tüm haklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının belirsiz süreli değil 14.01.2014-11.10.2016 tarihleri arasında çağrı üzerine çalışma sözleşmesi ile çalıştığını, kısmi süreli bir iş sözleşmesi olduğunu, bu itibarla işe iade davası açmanın koşulunun eksik olduğunu; feshin sendikal nedene değil davacının iş düzen ve disiplinine uymayan hareketleri nedeni ile feshedildiğini, bütün hak ve alacaklarının kendisine ödendiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, feshin sendikal nedenle yapıldığının davacı tarafından ispatlanamadığı, ancak dosya kapsamına göre davalı tarafça da davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğinin ispatlanmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, daavacının yasal süre içerisinde işe başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içerisinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak davalının sorumlu olduğu işe başlatmama tazminat miktarı itibariyle takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine,

davacının işe iadesi için işverene süresi içinde müracaat etmesi halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan boşta geçen süre için en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasa yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşverence yapılan feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Kanun'un 25. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanun'un 20 ve 21. madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanun'un yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut olayda Mahkemece feshin geçersiz olduğu ve davacının işe iadesinin gerektiğine karar verilmesi isabetli ise de, feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu görülmektedir.

Dosya içeriğine göre işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı, özellikle kapsam dışı olduğu halde sendikal kesinti yapılan işçilerden kaç tanesinin sendikadan istifa ettiği, kaç tanesinin sendikaya üyeliğinin devam ettiği, sendikaya üyeliği devam edip çalışmaya devam eden kaç işçinin bulunduğu dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre karar verilmelidir.

Ayrıca davacı vekili davacının sendikal örgütlenmeye ilişkin broşür dağıttığı gerekçesiyle işten çıkartıldığını ileri sürmüş olup, davalı tanıkları da davacının diğer işçiler ... ve ... ile birlikte broşür dağıttığını beyan etmişlerdir.

Davacı tanıkları ... ve ... beyanlarında, davacının sendika kağıtları dağıttığı için işten çıkartıldığını belirtmişlerse de, kendilerinin de davacı ile birlikte sendikal örgütlenmeye ilişkin broşür dağıtıp dağıtmadıkları hususu beyanlarından anlaşılamamaktadır.

Bu sebeple bu hususun da yeniden davacı tanıklarına sorulmak ve davacı tanıklarının da sendikaya üye olup olmadıkları, işyerinde sendikal faaliyette bulunup bulunmadıkları netliğe kavuşturulmak suretiyle bir değerlendirme yapılması gerektiği dikkate alınmalıdır. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.