Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/122 K.2019/2466

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı, müvekkilinin Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde kadroya geçmeden önceki dönemde geçici işçi olarak çalıştığını ancak bu hizmetlerinin kıdeminden sayılmadığını, geçici işçilikte geçen çalışmaların kıdeminden sayılarak derece ve kademesinin tespiti ile yeni derece ve kademesi dikkate alınarak ilk kadroya geçişlerinden itibaren toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret farkı alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı, davacının geçici işçi olarak işe başlayıp kısmi süreli iş sözleşmeleri ile çalıştığını, 26.10.2000 tarihli protokol gereğince daimi işçi olarak kadrosuna geçinceye kadar bir tam yıl çalışmadığını, dolayısıyla idare ile Yol-İş Sendikası arasında akdedilen toplu iş sözleşmesinin ilgili maddelerinde düzenlendiği şekliyle kademe ve derece yükselmesinin şartlarını sağlayamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Somut uyuşmazlıkta, hükme esas alıan bilirkişi raporunda dosyaya sunulan ... içindeki Toplu İş Sözleşmelerinin değerlendirildiği görülmektedir. Ancak, sunulan toplu iş sözleşmelerinin içinde ... İl Özel İdaresi ile yapılan toplu iş sözleşmeleri bulunmaktadır. Bu nedenle, bu toplu iş sözleşmelerinin değerlendirmeye alınması hatalı olup, davacı taraf ... İl Özel İdaresinde çalışmakla ... İl Özel İdaresinin taraf olduğu toplu iş sözleşmeler dosyaya celbedilerek değerlendirme yapılmalıdır.

2-Taraflar arasında davacıya uygulanması gereken derece ve kademenin belirlenmesi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının geçici işçilikte geçirdiği sürelerin daimi işçi kadrosuna atanması sırasında dikkate alınması ve böylece bu süreler de dikkate alınmak suretiyle davacıya fiilen uygulanması gereken derece ve kademenin yeniden tespiti gerektiğine dair mahkeme gerekçesi isabetli ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunun derece ve kademenin belirlenmesi konusunda hatalı tespitler içerdiği(2008 yılında tespit edilen kademe-derecesi) raporun denetime elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporu incelendiğinde, davacının fiilen çalıştığı gün sayısı 3541 gün olarak belirlenerek, davacıya ilişkin derece ve kademenin 15-22 olarak belirlendiği görülmektedir. Ancak, rapor denetime açık değildir.

Yapılması gereken iş, davacının fiilen çalıştığı gün sayısına tekabül eden derece ve kademe bulunduktan sonra, davacının ifa ettiği işe göre toplu iş sözleşmesi hükümleri de dikkate alınarak belirlenen derece ve kademenin toplu iş sözleşmesinin 106 ve 107. maddelerinde belirlenen koşullara göre arttırılmak suretiyle tespit edilmesidir.

Yıllara göre bu uygulama yapılarak davacının fiilen bulunması gereken son derece ve kademe belirlendikten sonra, bulunan derece ve kademenin, İdarece uygulanan derece ve kademe ile karşılaştırılması sonucunda fark ücretlerin tespiti mümkün olabilir. Mahkemece, denetime açık olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek fark alacaklara hükmedilmesi isabetli olmamıştır.

3-Davacının derece ve kademe tespitine esas teşkil eden fiilen çalıştığı gün sayısının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacının geçici işçilikte geçirdiği çalışma süresi, ilk işe başladığı tarihten daimi işçiliğe geçtiği ana kadar geçen süre olup, bu çalışma süresi içindeki fiilen çalışılan günler toplanarak sonuca gidilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, bilirkişi tarafından davacının daimi kadroya geçtiği 02.02.2001 tarihi yerine, toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihi olan 01.03.2001 tarihine kadar değerlendirme yapılması hatalı olmuştur. Mahkemece 17.10.1985-02.02.2001 tarihleri arasında fiilen çalışılan günler dikkate alınarak derece ve kademe tespit edilmesi gerekirken, bu süre aşılmak suretiyle 01.03.2001 tarihine kadar fiilen çalışılan gün toplamının 3541 gün olarak belirlenmesi isabetsiz olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

4-Ayrıca, dava dilekçesinde kademe ve derece tespiti talebi de bulunmasına rağmen bu talebe ilişkin bir karar verilmediği görülmekte olup davacının bu talebine ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.