Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/2278 K.2019/11833

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalı ... Anonim Ortaklığı’na ait işyerinde kayden alt işveren bünyesinde çalıştığını, sendika üyesi olduğunu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğundan baştan itibaren davalının işçisi sayılması gerektiğini, müvekkiline ödenmesi gereken ücretin, davalının kadrolu emsal çalışanlarına ödediği ücret miktarında olması gerektiğini, buna bağlı olarak ücret farklarının ödenmesi ile toplu iş sözleşmesinde düzenlenen sendikal haklardan yararlanması gerektiğini, ödenmemiş işçilik alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek, asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ile müvekkilinin gerçekte alması gereken ücret miktarının tespitiyle, kök ücret ve bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkilinin işçisi olmadığını, çalıştığı süre boyunca sendika üyeliği bulunmadığını, bir kısım işçiler için ise iş sözleşmelerinin son bulduğu tarihten sonra sendika üyeliğinin müvekkiline bildirildiğini, davacının çalışma süresi boyunca toplu iş sözleşmesinden yararlanmasının mümkün olmadığını, ... Kapsam İçi Personel Yönergesinin ise müvekkili işyerinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan ve toplu iş sözleşmesi kapsamında olan personele uygulandığını, davacının iddia ve taleplerinde haksız olduğunu, taleplerin zamanaşımına da uğradığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi’nce bozulmuştur. Bozma ilamına uyma kararı verilerek devam edilen yargılama neticesinde, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm,davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının yaptığı fazla çalışmanın hesap yöntemi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

3-Mahkemece, karar içeriğinde “...mahkememizce davacının ücreti ile ilgili olarak yapılan değerlendirme sonunda gerek davacı vekilinin beyanlarına göre gerekse dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre; davacının sendikalı olmadığı, dolayısıyla da davalı kurumca sendikalı ve kadrolu kurum personeline uygulanan ve sendikal hakların dahil olduğu , (kesinleşen muvazaa nedeniyle davacı , asıl iş işveren ...'nun işçisi olsa bile ) kök ücret yönetmeliği hükümlerinden davacının yararlanmayacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Ayrıca mahkememizce yapılan emsal ücret araştırmalarına itibar edilmemiş , ancak davacının dosyaya yansıyan ücret bordrolarına göre gerçek günlük brüt ücretinin işe başlangıç tarihi itibariyle 48,51.- TL olduğu , davacı çalıştığı süre kıdemine göre kök ücret yönetmeliğinden yararlandığı takdirde ise alması gereken gerçek günlük brüt ücretinin işe başlangıç tarihi itibariyle 59,57.-TL olacağı sunulan kök ücret icmal bordrolarından anlaşılmıştır.

Diğer yandan davacının davalı asıl iş veren ... nezdinde muvazaalı çalıştırıldığı ve asıl iş veren ... ile dava dışı ... Elekt. Taah. Nak. Tem. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. ile Maiat, Voil ve Av-pet gibi firmalar arasındaki arasındaki hukuki ilişkinin muvazaalı olduğu yukarıda zikredilen yargı kararları kesinleştiği tespit edilmiştir.

Dolayısıyla davacının davalı asıl işveren ... 'nun kadrolu ve sendikalı işçileri ile aynı işi yaptığı, tabiri caiz ise " tezgahın başındaki işçiler arasında kadrolu ve sendikalı işçi ayrımı olsa bile aynı işi birlikte yaptığı, yapılan işin davalı kurumun asıl işi olduğu, aynı tezgahta davacı işçi statüsünde çalışanlara daha az ücret ödemek yoluyla tezgahın başındaki işçiler arasında davalılarca ücret ayrımı yapılarak ve de hukuk boşluğu yaratılarak ve kullanılarak davacı işçiye daha az ücret ödemesi yapılması " aynı emeği veren ancak sendikalı ve kadrolu olmayan davacı işçiye/işçilere karşı ücret eşitsizliği doğurduğu,

davalı ...'nun kadrolu, sendikalı ve kök ücret yönetmeliğinden yararlanan işçisi ile aynı işi yapan davacı işçinin, asıl iş veren ... işçisi olduğu kabul edildiği yargı içtihatları ile kabul edilip kesinleşmesi karşısında davacı işçinin de kök ücret yönetmeliğinden yararlanmasa bile en azından çalışma süresi boyunca tezgahın başında birlikte çalıştığı, davalı kurum ...'nun sendikalı ve kadrolu işçisinin aldığı ücretin aynısını alması gerektiği hak, hakkaniyet ve adalet gereğidir.

Mahkememizin bu gerekçesi doğrultusunda davacının gerçek ücretinin, kök ücret icmal bordrolarındaki alması gereken ücret göre bir kısım işçilik hak ve alacaklarını talep etmesi mahkememizce hukuki vicdan ve kanaate uygun olarak değerlendirilmiş...” şeklinde gerekçeye yer verilmiş ise de mahkemenin bir yandan, “davacının sendikalı olmadığı için kök ücret yönergesinden yararlanamayacağı” yönündeki bozma ilamına uyarak davacının kök ücret farkı alacağı konusundaki talebini reddedip, diğer yandan kabul kararı ile açık bir çelişki yaratacak şekilde aksi yönde böyle bir gerekçeye yer vermesi isabetli olmamıştır.

Mahkemece, davacının aldığı ücrete göre yapılan hesaplama kabul edilmiş ve bu hesaplamaya göre belirlenen alacaklar hüküm altına almış olmakla karar, sonucu itıbarıyla doğru olduğundan bu husus ayrıca bozma sebebi yapılmamıştır.