Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/2623 K.2019/8347

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası Genel Disiplin Kurulu’nun 30 Eylül 2016 tarih ve 10 no’lu kararı ile sendika ... Çevre Şube Başkanı ...’in yapılacak ilk genel kurula kadar görevden geçici ihraç edilmesine ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davacı temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

Davacı hakkında tesis edilen disiplin cezasının hukuka uygun olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

Sendika tüzüğünün 23’üncü maddesinde yer alan düzenlemelere göre;

“Disiplin Kurulu; sendika tüzüğüne, amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen sendika ve sendika şubesi yöneticileri ile sendika üyeleri hakkında soruşturma yaparak;

-- Uyarı,

-- Kınama,

-- Üyelikten ihraç istemi ile genel kurula sevk,

-- Geçici olarak görevden el çektirme,

Cezalarından birini, yada gerektiğinde birkaçını birlikte verebilir.

Genel Disiplin Kurulu aldığı her türlü kararı ilgililere ve sendika yönetim kuruluna bildirir.

Genel Disiplin Kurulunun kararlarını genel yönetim kurulu uygular.Geçici olarak görevden el çektirme cezası verilmesi halinde, kararda belirtilen süre içinde (kararda genel kurula kadar geçici olarak el çektirme denilmişse genel kurul tarihine kadar) ilgili yönetici bu sıfatından kaynaklanan yetkilerini kullanamaz, Ana Tüzük ve Bütçe hükümlerinden kaynaklanan özlük haklarından yararlanamaz.”Sendika Disiplin Yönetmeliğinin 3’üncü maddesi de benzer niteliktedir.Somut uyuşmazlıkta ...

Çevre Şube Başkanı olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu 30/09/2016 tarih ve 10 sayılı sendika disiplin kurulu kararı ile; sendikaya ait ... plakalı hizmet aracıyla ilgili olarak.

02/06/2016 tarihinde düzenlenen “Para Cezası Kesme Tutanağı”na göre; gece 01.25’de sendika aracının polis tarafından durdurulmak istendiği ancak aracın durmadığı ve zig zag çizerek polis kontrolünden kaçtığı, yine aynı araç için 21/06/2016 tarihinde gece 01.15 de sendikaya 1.698,00 TL para cezası kesildiği, bu tutanağa göre ise cezanın mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca yada Karayolları Trafik Kanunu’nda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak suçu nedeniyle verildiği,

şube başkanı veya bir başkasının ehliyeti geri alındığı ve ehliyetsiz olduğu halde sendika aracını kullandığı. “Onay Almadan Toplu Sözleşmeye Ek Protokol Yapmak Suretiyle Üyelerin Hak ve Menfaatlerini Azaltmak” eylemi ile ilgili olarak ise sendika ile ... Ltd.

Şti. arasında 15/03/2014 ilâ 14/03/2015 tarihleri arasında yürürlükte olmak üzere toplu iş sözleşmesi imzalandığı soruşturmaya konu tarihsiz protokol ile toplu iş sözleşmesinin 36’ncı maddesindeki yemek bedeli ile 45’inci maddesindeki ücret zammının 14.06.2014 tarihinden geçerli olmak üzere sözleşmenin sonuna kadar işçi ücretlerinden ve yemek bedelinden %10 oranında indirim yapıldığı, geçici işçilerin ücretlerinden ve yemek bedellerinden de aynı indirimin yapıldığı, protokolün şube başkanı ... ve şirket müdürü işveren tarafından imzalandığı, sendika tüzüğünün Şube Yönetim Kurulu'nun Görev ve Yetkileri başlıklı 31’inci maddesinin "n" bendinde.

“Genel Yönetim Kurulunun onayını almadan toplu iş sözleşmesine ek protokol imzalamamak” hükmü bulunduğu, şube başkanı ...’in açıkça bu maddeye aykırı işlem yaptığı, bu nedenlerle tüzüğe aykırı ve kötü niyetli eylem ve davranışları nedeniyle ... Çevre Şube Başkanı ...'in Sendika Ana Tüzüğünün 23/d maddesi ve Disiplin Kurulu Yönetmeliğinin 3/d bendi gereğince yapılacak ilk genel kurula kadar görevden geçici olarak ihraç edilmesine karar verilmiştir.Dosya içeriğine göre...

Çevre Şube Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından imzalanan tarihsiz protokol ile “Belediye iş sendikası ile ... Belediyesi ... Belde Tem. Tük. Mad. Ltd. Şti arasında 14.03.2014 - 14.03.2015 tarihini kapsayan toplu iş sözleşmesi ...Belde Tem. Tük. Mad. Ltd.

Şti. ekonomik sıkıntıları ve yasal mevzuatlarını zamanında yerine getirmediğinden dolayı taraflarca bir araya gelinerek bu sıkıntıları aşmak adına toplu iş sözleşmesinin 36. maddesi olan yemek bedeli ile 45. madde ücret zammı 14.06.2014 tarihinden geçerli olmak üzere 14.03.2015 tarihine kadar %10 işçi ücretlerinden ve yemek bedelinden indirim yapılmıştır.5 ay 29 gün belediyede geçici işçi olarak çalışan 11 işçinin de aynı şekilde yemek bedeli ve ücret zammında indirim yapılacaktır.

Toplu iş sözleşmesindeki diğer maddeler hiçbir değişiklik yapılmadan devam edilecektir.” hususları kararlaştırılmıştır.

Tüzüğün 19’uncu maddesinde “Üyeleri adına toplu iş sözleşmesi akdetmek” yetkisi sendika genel yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.Sendika genel merkezi tarafından davacıya verilen yetki belgesi ile “Tam olarak anlaşma halinde toplu iş sözleşmesi imzalamak” ve “Gerekli hallerde sözleşmeye ek olarak yeni haklar alıp protokol imzalamak” hususlarında yetki verildiği anlaşılmaktadır.Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular ışığında dava konusu disiplin cezasının değerlendirilmesi gerekmektedir.İlk olarak belirtmek gerekir ki, trafik cezaları sebebiyle davacı hakkında ihdas edilen geçici ihraç cezası hukuka aykırıdır.

Sendika adına kayıtlı araca trafik cezası tahakkuk ettirilmesi sendikal faaliyet ile ilgili olmadığı gibi davacı da söz konusu cezaların ücretinden kesildiğini ifade etmiştir. Ayrıca trafik cezası sebebiyle sendika şube başkanlığı görevinden geçici ihraç cezası verilmesi de eylemle orantılı değildir.

İkinci olarak toplu iş sözleşmesine ek protokol ile işçi ücretlerinin düşürülmesi eyleminin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasına konu protokol ile işçi ücretleri ve yemek bedellerinden 14/06/2014 tarihinden itibaren indirim yapılması öngörülmüştür. Bununla birlikte söz konusu eyleme istinaden disiplin cezası ise eylemin üzerinden 2 yılı aşkın bir süre geçtikten sonra olmak üzere 30/09/2016 tarihinde verilmiştir.

Sendika disiplin kurulunca, eylem tarihinden itibaren makul süre geçtikten sonra verilen disiplin cezasının hukuka uygun olduğu kabul edilemez.

Ayrıca sendika disiplin kurulunca davacının yetkisi olmadığı halde protokol imzaladığının disiplin cezasına konu edilmesine göre, yetkisiz şekilde imzalanan toplu iş sözleşmesine ek protokol hükümlerinin de geçersiz kabul edilmesi gerektiği gözetildiğinde, davacı hakkında ihdas olunan geçici ihraç cezasının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.Bu açıklamalar karşısında,

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile dava konusu disiplin cezasının iptaline karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi kararı hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Sonuç:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,