Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/6851 K.2019/17810

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 05.12.1998 tarihinden beri davalıya ait işyerinde çalıştığını, davacının 2009 yılında ... Sendikasına üye olduğunu, ...

Sendikasının Toplu İş Sözleşmesi yetkisi aldıktan sonra işyerinde üye işçilere uygulanmak üzere işverenle müzakerelere başladığını ancak olumlu sonuç alınamadığını, bunun üzerine Toplu İş Sözleşmesi Taslağının Yüksek Hakem Kuruluna intikal ettirildiğini, Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığınca 26.01.2010 tarihli 2009/234 esas - 2010/17 karar Sayılı kararla oluşturulan ve 01.08.2009 - 31.07.2011 tarihleri arasında 2 yıl yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığını,

anılan toplu iş sözleşmesinin 22. maddesinde ücret zamlarının düzenlendiğini ancak yapılan zamların 01.08.2009 - 31.07.2011 tarihleri arasında 2 yıl süre ile uygulanmadığını, dolayısıyla bu dönemde ödenen ücretlerin fazla mesai ücretleri ve toplu iş sözleşmesinin 23. maddesinde yer alan 2 ikramiyenin noksan ödendiğini, 31.07.2011 - 01.07.2013 tarihleri arasında yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılamadığını, Yüksek Hakem Kurulunun 26.01.2010 tarihinde karara bağladığı Toplu İş Sözleşmesi Hükümlerinin iş şartı olarak devam ettiğini, bu dönem içinde ödenmesi gereken 2 ikramiyenin ödenmediğini, davacının ...

Sendikasından sonra ... Sendikasına üye olduğunu, ... Sendikası ile davalı arasında 01.07.2013 tarihinde 01.08.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere toplu iş sözleşmesi akdedildiğini, ...

Sendikası ile 01.07.2013 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinde ücret zamlarının düzenlendiğini ancak zamların uygulanmadığını, toplu iş sözleşmesinin 30. maddesinde sendika üyesi işçilere toplu iş sözleşmesinin 1.Yılında 50 günlük, 2. Yılında da 50 günlük ikramiye ödenmesinin kabul edildiğini, davalının işyerinde uygulanan iki toplu iş sözleşmesi döneminde de kabul edilen ücret zamlarının ücretlere yansıtılmadığını ve fazla mesai ücretlerine ve ikramiyelere de yansıtılmadığını, bu alacak kalemlerinin noksan olarak ödendiğini belirterek ödenmeyen toplu iş sözleşmesi ücret zammı alacağı, noksan ödenen ikramiye alacağı,

noksan ödenen fazla çalışma ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, ...öğretmenevi çalışanı olan davacının içinde bulunduğu işçi grubu ile 26.01.2010 tarihinde, 01.08.2009-31.07.2011 ve 31.07.2011-01.07.2013 tarihleri arasında ...

Sendikası ile yine 01.07.2013 tarihinde 01.08.2013-31.07.2015 ... sendikası ile toplu iş sözleşmesi akdedildiğini, davacının bu toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan haklarını talep ettiğini, davacının 01.08.2011-15.12.2011 tarihleri arası sendikalı olmadığı için TİS hükümlerinden faydalanma hakkının olmadığını, davacının bazı taleplerinin zamanaşımına uğradığını bu nedenle zamanaşımı defi'inde bulunduklarını, davacının ödenmeyen toplu iş sözleşmesinde belirtilen ücret zammı talep ettiğini,

işçilerin toplu iş sözleşmesinden önce almakta olduğu çıplak ücret üzerine sözleşmede belirlenen oranda her altı ayda bir artırılmak suretiyle belirlenen ücretlerin hesaplanarak ödendiğini, davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir ücret alacağının olmadığını, sözleşmede belirtilen ikramiyelerin zamanında ödendiğini, davacının alacağının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içerisinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret zamlarının uygulanıp uygulanmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı, ... Sendikası ile davalı arasında 01.07.2013 tarihinde 01.08.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere toplu iş sözleşmesi akdedildiğini ancak toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret zamlarının ödenmediğini iddia etmiştir.

... Sendikası ile 01.07.2013 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinde ücret zamlarının düzenlendiği ve bu düzenlemeye göre.

1. yıl ilk 6 ay için işçilerin 31.07.2013 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücrete 01.08.2009 tarihinden itibaren %10, 2. 6 ay için işçilerin 31.01.2014 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücrete 01.02.2014 tarihinden itibaren %8, 2. Yıl ilk 6 ay için işçilerin 31.07.2014 tarihi itibariyle almakta oldukları çıplak ücretine 01.08.2009 tarihinden itibaren %8, 2. 6 ay için işçilerin 31.01.2015 tarihi itibariyle almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.02.2015 tarihinden itibaren %8 oranlarında zam yapılacağı belirlenmiştir.

Davacı ücret zamlarının tam olarak ödenmediğini iddia etmiştir. Mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olup davalı işverenin rapora karşı somut itirazlarının karşılanmadığı anlaşılmaktadır.

Şöyle ki, davalı itirazında, 15.07.2013 tarihinde davacının maaşına %10 oranında zam uygulanmış olmasına rağmen, bilirkişi raporunda 31.07.2013 tarihindeki bu zamlı ücrete tekrar 01.08.2013 tarihinden itibaren %10 oranında zam uygulandığını, böylece zamlı ücrete tekrar zam uygulandığını ve bunun hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Davalı işverenin bu somut itirazları karşılanmadan karar verilmiş olması hatalıdır.

Buna göre, davacının bordroları ve dosyadaki tüm belgeler dikkate alınarak gerekirse yeniden uzman bir bilirkişiden rapor alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması dosya içeriğine uygun olacaktır. 3- Diğer yandan, davacı 26.05.2009 tarihinde ... Sendikasına üye olmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... sendikasına üyeliği ile ilgili kayıt olmamakla birlikte, 01.08.2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin ücret bordrolarında sendika aidatı kesintisi olması nedeniyle bu dönemde ... sendikası üyesi olduğu kabul edilmiştir. Mahkemenin bu kabulü yerindedir.

... Sendikası davalı işyeri ile 01.08.2009-31.07.2011 tarihleri arası, ... sendikası ise 01.08.2013-31.07.2015 tarihleri arası Toplu İş Sözleşmesi imzalamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 01.08.2011-15.12.2011 tarihleri arası sendikalı olmaması nedeniyle, TİS’ ten faydalanadırılmadığı belirtilmiş ve buna göre hesaplama yapılmıştır. Bu değerlendirme hatalıdır. Bu dönemde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’nunun 6. maddesi.

“Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir.

Her ne sebeple olursa olsun sona eren Toplu İş Sözleşmesinin hizmet akdine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar hizmet akdi hükmü olarak devam eder.” 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 36.maddesinde de aynı düzenleme yer almıştır.

Bu düzenlemeye göre, davacı ... Sendikası ile bağıtlanan bir önceki dönem TİS hükümleri, TİS'in artçı etkisi nedeniyle hizmet akdi hükmü olarak devam ettiğinden bu TİS döneminde, davacının talebi doğrultusunda sadece akçalı alacaklardan (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye vs. gibi) yararlanması gerekeceğinden davacının ikramiye alacağının buna göre hesaplanması gerekmektedir. Diğer yandan ücret zammı artçı etki olarak devam ettirilmediğinden sendikalı olunmayan bu dönem için ücret zammı hesaplanmaması yerindedir. Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.