Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/6988 K.2020/8834

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının davalı Belediyenin toplu taşıma araçlarında şoför olarak 15.08.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, iş akdinin son bulduğu 17.08.2017 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, davacının çalıştığı dönemde işin organizasyonunun tamamen davalının kontrol ve iadaresinde yürütüldüğünü, davacının davalı işyerinde örgütlü ve yetkili olan Hizmet-İş Sendikasına üye olduğunu,

fakat muvazaalı bir biçimde yüklenici firmaların işçisi olarak gösterildiğinden Sendika ile davalı kurum arasında imzalanan Toplu iş Sözleşmesi ve 6772 sayılı Yasadan faydalanamadığını müvekkilinin muvazaalı olarak alt işveren işçisiymiş gibi gösterilirken asgari ücretin %20 fazlası ücret ve bunun yanında yol ve yemek yardımı verilmek süreti ile çalıştırıldığını, bu uyguluma ile kendisi ile aynı konumda olan beraber çalıştığı belediye kadrolu elemanı olarak çalışan işçinin maaşından az maaş almak toplu iş sözleşmesinin bu işçilere sağladığı bilet, prim, yol parası, ikramiye,

yıllık izin gün sayısı gibi kazanımları ve 6772 sayılı Yasanın sağladığı hakları alamaması nedeniyle mağdur olduğunu fazla mesai ücretlerinin eksik ödendiğini belirterek fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, eksik ödenen fark ücret alacağı, ilave tediye alacağı, bilet prim alacağı, ikramiye alacağı, fazla mesai alacağı, fark yol parası, fark ulusal bayram genel tatil alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti

Davalı vekili davacının iş akdi Belediye tarafından feshedilmediğinden talep edilen alacaklar yönünden davanın esastan reddine, karar verilmesi gerektiği, bu nedenle öncelikle husumet itirazı olduğunu, uyuşmazlığın çözümü için davalılar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin incelenmesi gerektiğini, Kamu İhale tebliğine göre kıdem tazminatının teklife dahil olup davacının kıdem tazminatından asıl işveren olarak yüklenici şirketin sorumlu olduğunu, tüm dava konusu alacaklarla ilgili sorumluluğun asıl işveren olan yüklenici firmalarda olduğunu, davacının yıllık izinlerini kullanıp kıdem tazminatının ödendiğini belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabuline karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın kanuni gerektirici sebeplerine göre taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun tespiti dosya kapsamına uygun olduğundan, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının asıl işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağına ilişkindir.Asıl işveren ile alt işverenler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin muvazalı olduğu dosyaya sunulan tüm delillerle sabit olmuştur.

Ancak davacının davalı Belediye’nin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı hususunun çözümü gereklidir.Toplu İş Sözleşmesinden yararlanma, 6356 sayılı Kanunun 39. maddesinde “(1) Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.

(2) Toplu iş sözleşmesinde sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır.(3) Toplu iş sözleşmesinin imza ile yürürlük tarihleri arasında iş sözleşmesi sona eren üyelerde iş sözleşmelerinin sona erdiği tarihe kadar toplu iş sözleşmesinden yararlanır.

(4) Toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmelerinden faydalanbilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bunun için işçi sendikasının onayı aranmaz.

Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talep tarihinden geçerlidir. İmza tarihinden önceki talepler imza tarihi itibarıyla hüküm doğurur” şeklinde düzenlenmiştir. Benzer düzenlemeler mülga 2822 sayılı Kanunun 9. maddesindede bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı işyerinde örgütlü ve yetkili olan Hizmet-İş Sendikasına üye olduğunu, fakat muvazalı bir biçimde yüklenici firmaların işçisi olarak gösterildiğinden sendika ile davalı kurum arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi ve 6772 sayılı Yasadan yararlandırılmadığını iddia etmiştir.Hizmet-İş Sendikası tarafından gönderilen yazı cevabı ile davacının 11.11.2013 tarihinde sendikaya üye olduğunu, 17.08.2018 tarihinde işsizlik nedeni ile üyeliğinin düşürüldüğü, davacının çalışmış olduğu ...

İnş. Turz. Yemek. Nak. Tem. İlaç. Med. Tar. Gıda. San. Ve Tic. Ltd. Şti(... Büyükşehir Beledeyise Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Personel Hizmet Alımı) adına Kamu işletmeleri İşverenleri Sendikası ile sendikaları arasındaki uyuşmazlık sonucu Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan 20.12.2016 gün ve esas, 2016/1509, 2016/1616 sayılı kararın 12 Ocak 2017 tarihinde sendikaya tebliğ olunduğu bu kararın ... İnş. Turz. Yemek. Nak. Tem. İlaç. Med. Tar. Gıda. San. Ve Tic. Ltd.

Şti bünyesinde çalışıp sendikaya üye olan işçilere uygulanması için asıl işveren ve alt işverene bildirimler yapıldığı belirtilmiştir....

Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığının yazısı ile davacının 01.04.2016 tarihinden itibaren davalı belediyenin Personel çalıştırmaya dayalı Hizmet Alım İşi İhalesi alan alt yüklenici firmalarda Toplu İş Sözleşmesine tabil olarak çalıştığı bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı ile 6356 sayılı Kanun'un 39. maddesi değerlendirilmek suretiyle davacının üyeliğinin hangi tarihte davalı Belediyeye bildirildiği ve Toplu iş sözleşmelerinden hangi tarih itibarı ile faydalanabileceği belirlenmeli sonucuna göre Toplu İş sözleşmesinden kaynaklanan fark ücret talepleri ile ilgili bir karar vermek gerekirken açıklanan maddi

ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.