Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/7111 K.2020/2149

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalılar vekilleri, Ağaçlı Petrol Tic. Ltd. Şti. ile...Akaryakıt Otom. Nak. Tic. Ltd.

Şti.'nin organik bağı bulunan şirketler olduğunu, şirketin Eskişehir Yolu 12.km'de Türk Petrole bağlı akaryakıt istasyonu işletmeciliği yaptığını, davalı ...'un 01.04.1998-13.03.2003 tarihleri arasında şirket müdürlüğü, diğer davalı ...'nın ise 08.04.2000-13.03.2003 tarihleri arasında müdür yardımcılığı yaptıklarını, davalıların akaryakıt istasyonunun işlerini ve işyeri bünyesinde bulunan marketin sevk ve idaresinden tek başlarına sorumlu olduklarını, davalılardan ... ve ...’nın hiç bir neden yokken mevcut işinden ayrılmak istediğini bildirdiğini,

bunun üzerine şirket yetkililerinin davalı ...'un zimmetinde bulunan malların tespitinin yapılması gerektiğini, hesapların karşılaştırılması sonucunda istifasının kabul edilebileceğini bildirdiklerini, yapılan incelemelerde sadece sigarada 2000 yılına dair açık miktarının 15.692,33 TL, 2003 yılının 2.ayında ise 5.591,37 TL olup toplam 21.283,70 TL şirketin zarara uğratıldığını, davalıların tespit yapılmasının ardından 10-11-12 Mart/2003 tarihinde işe gelmediklerini, bu nedenle iş akdinin bildirimsiz ve zorunlu olarak feshedildiğini,

ancak aynı gün tebliğ edilen ihtarname ile davalıların da iş akitlerinin 16. madde uyarınca fesh ettiklerini öğrendiklerini, bu hususun gerçeğe uygun olmadığını beyanla 21.283,70 TL zararın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, karşı davaya verdikleri cevapta ise ödenmeyen hak ve alacakları bulunmadığından davaların reddini istemişlerdir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacılar vekilleri, işverence 01/01/2002-31/12/2002 ve 01/01/2003 - 28/02/2003 tarihleri arası market sayımı sonucu açıkların ortaya çıkması üzerine, müvekkillerinin hırsızlık yapmakla suçlandığını, davacı müvekkillerinin bunun üzerine yaptığı araştırmada bu açıkların kimler tarafından ve nasıl yapıldığını belirleyerek bu durumu işverene bildirmesine rağmen işveren ısrarla bu açıkların müvekkilleri tarafından karşılanmasını istediğini, ağır hakaretler küfürler ve tehditlerde bulunduğunu, müvekkillerinin bunun üzerine iş aktini feshettiğini, davalının yanında ...’un müdür, ...’nın müdür yardımcısı olarak çalıştığını,

aylık ücretlerinin 5.000.00TL ve 3.600.00 TL olduğunu, feshin haksız olup işyerinde ödenmeyen alacakları bulunduğunu belirterek asıl davanın reddini, işçilik alacaklarına dair açtıkları birleşen davaların ise kabulünü talep etmişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ceza yargılaması sonucu Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen kararda zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verilmiş ise de, bu hususun cezalandırmaya engel bir durum olduğunu, ceza dosyası içindeki delillerin varlığını koruduğunu, davalı işçilerin beyanlarında işyerinde açık çıktığını kabul ettikleri, dolayısıyla ortada bir zarar bulunduğu,

davalı işçilerin işyerinde meydana gelen zararı kendilerinin yapmadığını da ispatlayamamış oldukları gerekçesiyle asıl ve birleşen davada işveren zararının işçilerden tahsiline ve işçiler tarafından açılan birleşen dosyalarda işçiler tarafından yapılan feshin haklı nedene dayanmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı talebinin reddine, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil alacağının kısmen kabulüne diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Temyiz: Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalı şirketlerin tüm, davalı-karşı davacı işçilerin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi bozma ilamında “davanın kabul gerekçeleri arasında belirtilen Sincan 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2008/160 Esas sayılı dosyasında görülen davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş olması karşısında hükme esas alınabilme olasılığının kalmadığı, Mahkemece, davacılar...Akaryakıt Otom. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Ağaçlı Petrol Tic. Ltd.

Şti.'nin tazminat davasına konu alacak yönünden zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması ve davalı işçilerin iddia edilen zarardan sorumlu olup olmadıkları ve sorumlu oldukları yönünde kanaat oluşursa sorumlu tutulacakları miktarın açık ve net bir şekilde belirlenmesinin gerektiği, sadece davacı şirketin iddiası kabul edilerek sonuca gidilmesinin ve kesin hüküm oluşturmayan bir mahkeme kararının hükme esas alınmasının hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası Mahkemece rapor aldırılmıştır. Ancak aldırılan raporlar çelişkilidir. İlk raporda işveren zararının bulunduğu ifade edilirken ek raporda işverence zararın tespitine yönelik kayıtların muhasebe ilkelerine aykırı olduğu (TL hesabı yapılırken satış bedeli üzerinden hesap yapılamayacağı, maliyet bedeli üzerinden hesaplama yapılabileceği), ayrıca stok açığı değil kasa açığından bahsedildiği, kasa açığının sebebinin açıklanmadan ve de belgeye dayandırılmadan kişilerin sorumlu tutulamayacağı, yine ticari mallar alış, ticari mallar satış hesabında tekel dışında ürünler de bulunduğu halde şirketlerce oluşan zararın tamamının tekel açığı olarak sunulmuş olmasının da tamamen afaki olduğu izlenimini taşıdığı şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkemece raporlar arasında çelişki giderilmeksizin tam olarak zararın miktarı ve neden kaynaklandığı işçilerin zarardan ne oranda kusurlu oldukları belirlenmeksizin hüküm kurulmuştur. İşyerinde stok sayımı yapılıp yapılmadığı stokların ne olduğu, hangi üründeki malda stok açığının buna göre kasa açığının oluştuğu, şirketçe ne oranda kasa açığının tolere edildiği belirlenmemiştir.

Düşmesine karar verilen ceza dosyası içeriğinde işverence sunulan bir kısım ticari defter ve fatura kayıtları görülmektedir.

Açığın oluştuğu iddia edilen 2002-2003 yıllarına ait tüm ticari defterlerin yeminli mali müşavir denetim uzmanı tarafından incelenerek gerçek anlamda kasa açığı yada stok açığı olup olmadığı, müdür ve müdür yardımcısı işçilerin sorumluluklarının dayanağı ve ne oranda kusurlu oldukları belirlenmesi gerekirken çelişkiler giderilmeksizin hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Bilirkişi raporu sonucuna göre işçiler ... ve ...’na yükletilebilecek bir kusur ve zarar olup olmadığı ve sorumlu olunan zararın miktarı belirlendikten sonra işçi fesihlerinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususu da ayrıca yeniden değerlendirilmelidir. Bozma gerekleri tam olarak yerine getirilip dosya aydınlatılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.