Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/8312 K.2020/6410

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili işçinin kıdem tazminatı, ilave tediye, yıllık izin ve eksik ödenen ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bozma ilamına uyma kararı verilerek yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece uyulmasına karar verilen Dairemizin 15/06/2017 tarihli bozma ilamında;

“...davacının, aylık maktu ücretle değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve dosya içeriğinde yer alan taahhütnamelere göre, ders saati ücreti ile çalıştığı anlaşılmaktadır.

Dairemizce, usta öğreticiler bakımından uygulanan kriterlere göre; öncelikle davacının bir ayda çalıştığı toplam ders saati süresi, o ayda fiilen çalıştığı toplam gün sayısına bölünerek, günlük ortalama çalışma saat süresi bulunmalıdır. Bulunan günlük ortalama çalışma saat süresinin, ders saati ücreti ile çarpılması neticesinde ulaşılan miktar nazara alınarak, çalışma karşılığı olmayan hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretleri hesaplanmalıdır.

Bu hesaplama, her ay için ayrı ayrı yapılmalıdır.

Örnek vererek açıklamak gerekirse; ilgili ayda, toplam yüzkırk ders saati fiilen çalışan bir usta öğreticinin, o ay için aylık fiilen çalıştığı gün sayısının yirmi gün olduğu ve ders saati ücretinin ise 10,00 TL olduğu kabul edilirse; bu ayda çalışılan toplam ders saatinin (140 saat), fiilen çalıştığı toplam gün sayısına (20 gün) bölünmesi neticesinde, günlük ortalama çalışma saat süresinin yedi saat olduğu sonucuna ulaşılacaktır.

Söz konusu günlük ortalama çalışma saat süresinin (7 saat), ders saati ücreti (10,00 TL) ile çarpımı neticesinde ulaşılan, 70,00 TL miktarı, çalışma karşılığı olmayan bir günlük hafta tatili veya ulusal bayram ve genel tatili ücretidir.

Şu husus da belirtilmelidir ki, somut olayda, taraflar arasında, akti tatile ilişkin bir anlaşma olmadığından, usta öğretici olan davacının, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, çalışma karşılığı olmadan ücreti ödenmesi gerekli hafta tatili gününün, haftada sadece bir gün olduğu kabul edilmelidir.

Aylık ücret miktarının belirlenmesine gelince; usta öğreticiye ilgili ay için, o ayda fiilen çalıştığı ders saati ile ders saat ücretinin çarpımı neticesinde bulunacak tutara, o ayda çalışma karşılığı olmayan hafta tatili günleri için hesaplanan ücret tutarı eklenmeli ve ulaşılan sonuç aylık ücret miktarı olarak esas alınmalıdır.

Örneğin, ilgili ayda, toplam yüzkırk ders saati fiilen çalışan ve ders saati ücreti 10,00 TL olan bir usta öğreticinin, fiili çalışması karşılığı hak kazandığı tutar, 140 X 10,00 TL =1.400,00 TL'dir.

Yukarıdaki paragraftaki hesaplamaya göre, çalışma karşılığı olmayan hafta tatili gününün ücretinin 70,00 TL olduğu ve ilgili ay için çalışma karşılığı olmadan toplam dört günlük hafta tatili ücretinin bulunduğu kabul edilirse, bu ay için ödenmesi gerekecek toplam çalışma karşılığı olmayan hafta tatili günü ücreti 70,00 TL X 4 = 280,00 TL olacaktır.

1.400,00 TL ile 280,00 TL'nin toplamı neticesinde ulaşılan 1.680,00 TL miktarı, aylık ücret miktarı olarak tespit edilmelidir...” şeklinde bozma sebebine yer verilmiştir.

Mahkemece, 01/03/2019 tarihli bilirkişi raporu ve davacı vekilinin 13/03/2019 tarihli beyan dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de 01/03/2019 tarihli hesap raporu hizmet süresi ve ücret hesaplaması noktasından hatalıdır.Ancak davacı vekilinin 13/03/2019 tarihli beyan dilekçesi ekindeki hesap tablosunda çalışma karşılığı olmayan hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günü ücretleri ( eksik ödenen ücret alacağı) ile ilave tediye alacakları hesaplamasında bozma ilamına uygun davranılmıştır.

Fakat 13/03/2019 tarihli beyan dilekçesi ekindeki hesap tablosunda, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının hesaplanması bakımından, kabul edilen hizmet süresi yerinde ise de kullandırıldığı ispat edilemeyen yıllık ücretli izin hakkı (47 gün) ve aylık ücret miktarının belirlenmesinde uygulanan yöntem hatalıdır.

Anılan sebeple, davacının çalıştığı süre ve beyanlarına göre 29 gün yıllık ücretli izin alacağı olduğu kabul edilmeli ve yukarıda açıklanan bozma sebebinde gösterilen usul dahilinde aylık ücret miktarı belirlenmelidir. Bu noktada, şu husus da gözden kaçırılmamalıdır ki; kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı haklarda son ücretin dikkate alınması gerektiği kuraldır.

Ancak, eldeki uyuşmazlıkta, davacı aylık maktu ücretle değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve dosya içeriğinde yer alan taahhütnamelere göre, ders saati ücreti ile çalışmıştır. Dolayısıyla, bozma ilamında belirtilen hesaplama yöntemine göre davacının aylık ücretinin aydan aya değişebilmesi durumu söz konusudur.

Bu halde, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı haklarda, son bir yıllık aylık ücret ortalamasının tespit edilerek sonuca gidilmesi gereklidir.

3-Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece uyulmasına karar verilen Dairemizin 15/06/2017 tarihli bozma ilamında;

“...Mahkemece idare mahkmesine yatırılmış harcın davacı tarafından iş bu temyiz konusu yargılama içeriğinde yatırılmış gibi hüküm kurulması doğru olmamıştır. Buna göre, idare mahkemesi dosyası içeriğindeki talep miktarı dikkate alınarak davacının yatırması gereken eksik peşin harç miktarının tespit edilmesi ve davacıya yatırması için süre verilmesi gerekir...” şeklinde bozma sebebine yer verilmiştir.

Davacı vekilince 13/05/2019 tarihli celsede, “eksik peşin harç miktarını yatırması için süre verilmesi” talep edildiği halde Mahkemece davacı vekiline süre verilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi de isabetli olmamıştır.

Yukarıda yazılı sebeplerden kararın bozulması gerekmiştir.