Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/8523 K.2019/23930

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar numarası belirtilen kararının temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizin 26/06/2019 tarihli ve 2016/16586 esas, 2019/14178 karar sayılı ilamıyla BOZULMASINA karar verilmiştir.

Davalı şirket vekilince Dairemiz kararının maddi hataya dayandığı gerekçesi ile ortadan kaldırılması istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04/02/1959 tarihli ve 1957/13 esas, 1959/5 karar ile 09/05/1960 tarihli ve 1960/21 esas, 1960/9 karar sayılı kararlarında belirtildiği üzere, Yargıtay’ca maddi hata sonucu verilen bir karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi halinde dahi usulü kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtay’ın maddi hatalı kararından dönülmesi mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin 26/06/2019 tarihli ve 2016/16586 esas, 2019/14178 karar sayılı ilamıyla davalı Sağlık Bakanlığı temyizi üzerine Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmiş ise de, davalı şirketinde süresinde temyiz itirazının bulunduğu,davalı şirketin temyiz itirazları değerlendirilmeyerek maddi hata yapıldığı anlaşılmaktadır. Anılan sebeple, maddi hataya dayanan Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini beyan ederek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücret alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık vekili, davacı ile müvekkili bakanlık arasında iş sözleşmesinin bulunmadığını,müvekkili bakanlığın ihale makamı olduğunu,davacının iki yıldır mobbing gördüğünü beyan etmesi üzerine mobbing uygulayanları bildirmesinin istenmesini, ancak davacının iyi niyet göstermeyerek iş sözleşmesini feshettiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket vekili,davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını,davacının tıbbi sekreterlik dışında başka işlerde çalıştırıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını,mobbing iddialarının doğru olmadığını, işyeri ihtiyaçlarına göre davacının başka birimde tıbbi sekreter olarak görevlendirildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilerek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır.

Karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafın iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip etmediği konusundadır.

Davacı, davalı işyerinde acil bölümü sekreterliğinde sürekli bir şekilde ve tam gün nöbet esasına göre çalıştığını, aynı birimde görevli doktor ve hemşirelerin dinlenmeleri için yatak ve koltuk temin edildiği halde kendisine temin edilmediğini, çalışma koşullarının mevzuata aykırı olduğunu, bu durumu başhekimliğe bildirmesine rağmen taleplerinin dikkate alınmadığını, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini beyan etmiş, davalılar davacının iddialarının asılsız olduğunu, feshin haksız olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davacıya fazla çalışma yaptırılmasına rağmen ücretlerinin ödenmediği, davacı feshinin haklı olduğu değerlendirilerek kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda; davacı davalı işverene hitaben 27/08/2013 tarihli ihtarnamesiyle, şifahen davalı işverenden talep ettiği çalışma koşullarına uygun şartların sağlanmasına, acil bölümünde nöbetçi olarak çalıştırılma koşullarının düzeltilmesine ilişkin talebine yönelik bir cevap verilmediği, üstlerinin "ya çocuğun ya işin" gibi zor tercihlere yönlendirici davranışlarının bulunduğu, bu nedenlerle ve benzeri nedenlerle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini bildirdiği görülmüştür.

Davacı fesih sebebi olarak iş şartlarının ağırlığını, bu durumu hastane yönetimine bildirmesine rağmen şartlarında iyileştirme yapılmadığını göstermiştir.

Mahkemece, davacının fesih sebebi olarak gösterdiği iş şartlarının ağırlığı konusunda bir değerlendirme ve araştırma yapılmadan, fesih sebebi olarak gösterilmeyen fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilerek davacının kıdem tazminatının kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda ihtilaf vardır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir. Ayrıca ... İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in gece çalışma süresini düzenleyen 7/son maddesine göre postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması, gece çalışması sayılır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.04.2006 gün 2006/9-107 esas, 2006/144 karar sayılı kararında yapılan çalışmanın niteliği, yapılan işin ve iş yerinin özelliğine göre 24 saatlik vardiyalarla çalışılan işyerlerinde, çalışanların uyku ve sair zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için geçen zaman dışında günde 14 saat çalışabileceği benimsenmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre, davacının acil servis sekreteri olarak 24 saat esasına dayalı, haftada 1 gün çalışıp, 3 gün dinlendiği, buna göre davacının 1 hafta 1 gün diğer hafta 2 gün çalıştığı, 24 saat nöbet tuttuğu günlerin 6 saatinin ara dinlenme süresi olduğu buna göre davacının fiilen 18 saat çalıştığı, 11 saati geçen günlük 7 saat fazla çalışma yaptığı değerlendirilerek fazla çalışma hesabı yapılmıştır. Ancak 24 saatlik vardiyalarla çalışılan işyerlerinde, çalışanların uyku ve sair zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için geçen zaman dışında günde 14 saat çalışabileceği gözetilmeksizin yapılan hesaplama hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.