Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/8602 K.2019/23936

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan... A.Ş, ...ve ... İnş. Malz. Mad. Mak. Mim. Müh. Nak. Gıda Yemek. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların Cevabının Özeti:

Davalılar ... Maden Tic. ve San. A.Ş.,... A.Ş. ve ... İnşaat Malz. Mad. Mak. Mim. Müh. Nak. Gıda Yem. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı, davaya karşı cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalılardan... A.Ş, ...ve .. İnş. Malz. Mad. Mak. Mim. Müh. Nak. Gıda Yemek. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Maden Tic. ve San. A.Ş.’nin tüm, davalılar... A.Ş. ile ... İnşaat Malz. Mad. Mak. Mim. Müh. Nak. Gıda Yem. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde son bulup bulmadığı uyuşmazlık konusudur.

İş akdi, davalı işverence 4857 sayılı Yasanın 25/II-h ve 25/II-g maddeleri gerekçe gösterilerek tek taraflı olarak feshedilmiştir.

Davacı vekili, işçinin ücretinin düzenli ödenmediğini, iki aylık ücretinin ise hiç ödenmediğini, bu nedenle iş görme edimini görmekten kaçınan işçinin iş sözleşmesine işverence son verildiğini, bu feshin haksız olduğunu öne sürmüştür. Davalı vekili, işçilerin topluca iş yerine gelmemeleri ve gelmeyeceklerini bildirmeleri, devamsızlık yapmaları, iş yeri güvenliğini tehlikeye düşürmeleri ve işverene zarar vermeleri nedeniyle davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur. Dinlenen davacı tanıkları ücretlerini düzenli alamadıklarını; davalı tanıkları ise işçilerin ücretlerini alamadıkları gerekçesi ile işi bıraktıklarını beyan etmişlerdir.

Dosya içerisinde bulunan ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 24.02.2014 tarih 993 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesinde, 28.08.2012 ve 31.10.2012 tarihlerinde yapılan teftiş sonucu düzenlenen tutanak ve raporların dosyaya sunulduğu. İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 12.11.2012 tarih 21 sayılı inceleme raporunun sonuç kısmında...

Maden Bakır işletmesindeki işçi çıkışlarının fesih gerekçesinin 4857 sayılı Yasanın 32. maddesi gereğinde ücretlerin zamanında ödenmemesi olduğunun, aynı yasanın 24/2-(e) maddesine dayanılarak haklı nedenle fesih söz konusu olduğunun, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshinin mevcut olduğundan işbaşı yaptırılmayan işçiler için kıdem tazminatı talep etme hakkının doğduğunun, işyerinde sendika ve toplu iş sözleşmesi bulunmadığından yasa dışı grev ve lokavttan bahsedilemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkemece, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 12.11.2012 tarih 21 sayılı inceleme raporuyla davacının ücretlerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle İş Kanununun 24/2-e bendine göre davacının iş akdini haklı nedenle feshetmiş olduğu, toplu çıkışa dayalı bir fesih olmadığı, davacının kıdem tazminatı isteme hakkı olduğu, işyerinde toplu iş sözleşmesi ve sendika bulunmadığından yasa dışı grev ya da lokavttan söz edilemeyeceği, iş bırakma eyleminin toplu bir nitelik kazansa bile grev olarak değerlendirilemeyeceğinin tespit edildiği belirtilerek iş akitlerinin haklı nedenle feshedilmemiş olduğu kabul edilmiştir.

Ne var ki, Mahkemece varılan sonuç dosya içeriği ve somut olay ile örtüşmemektedir. İş sözleşmesi ile ücretin, çalışılan her ayı takip eden ayın son haftasında ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Dosya kapsamındaki davacının banka hesap ekstresinin incelenmesinden, davacının 2012 yılı Nisan ayı ücretinin 26/05/2012, 2012 yılı Mayıs ayı ücretinin 29/06/2012 tarihlerinde, aynı yılın Haziran ayı ücretinin Temmuz ayı sonunda ödenmesi gerekirken üç gün gecikmeli olarak 03/08/2012 tarihinde ödendiği görülmektedir.

2012 yılı Temmuz ayı ücretinin ise ağustos ayı sonunda ödenmesi gerektiğine göre, bu ücret alacağı işçinin eylem yaptığı 03/08/2012 tarihinde henüz muaccel hale gelmemiştir.

Şu halde davacının eylem tarihi olan 03/08/2012 tarihi itibariyle ücret ödemeleri düzensiz olmadığı gibi, ücretin ödenmesi gereken tarihten itibaren 20 gün içinde ödenmemesi halinde işçinin iş görme ediminden kaçınma hakkının bulunduğu göz önüne alındığında ücretin sadece üç gün gecikmeli ödendiği somut uyuşmazlıkta işçinin bu sebeple iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkının bulunduğundan söz edilemeyeceği anlaşıldığından işverence yapılan fesih haklı nedene dayalı olup davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taleplerin hüküm altına alınması isabetsizdir.