Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/8633 K.2019/23359

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bankada 01/09/2005 - 04/01/2013 tarihleri arası çalıştığını, emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını, çalıştığı süre boyunca fazla çalışma yapmasına, hafta ve genel tatillerde çalışmasına rağmen karşılığının ödenmediğini, sözleşmede ücretin fazla mesaiye dahil olduğu belirtilmişse de bunun davacı tarafından bilinmediğini belirterek, fazla çalışma, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma alacağının bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatilinde çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Çalışma düzenin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı, ulusal bayram genel tatili ile hafta tatilinde çalışma yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatili ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir.

Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatili ile hafta tatili alacaklarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Yerel mahkeme tarafından tesis edilen karar Yargıtay 7.Hukuk Dairesi’nin 14/06/2016 tarih 2016/11354 esas, 2016/13221 karar sayılı ilamı ile ;”Davacı vekili, davacının fazla mesai yaptığını, hafta tatilleri ile milli bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia etmiş, delil olarak tanık anlatımları yanında banka kayıtlarına dayanmıştır.

Bilirkişi raporundan sonra verdiği 22.02.2016 havale tarihli dilekçesinde, bilirkişi raporundaki tespitlere katılmadıklarını bildirmekle birlikte, dava tarihinden geriye doğru davacının şifresi ile yapılan son işlem saatinin, ekran açılış kapanış saatlerinin, davacının şifresi ile ATM'deki paranın bitmesi, dolması-arıza vs gibi sebeplerle ATM'de yapılan işlemlerle ilgili işlem tarih ve saatlerinin davalı Bankanın Genel Merkezinden; davalı bankanın 6 aylık aralıklarla fazla mesai yapmak için istemiş olduğu “normal mesai bitimi dışında çalışma izni” talepli yazıların davalı Bankadan ve ...

Yarbaşı Polis Merkezinden getirtilmesini talep etmiştir. Davacı delil olarak banka kayıtlarına dayandığına göre, bu kayıtlar getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olduğu gibi; davacı vekili ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın bankaları çalışanlarına fazla mesai yaptırması ve ücretini ödememesi konusunda takibe aldığı,

bu hususta davalı Bankada da teftiş yapıldığı ve teftiş sonucu çalışanlara fazla mesai, milli bayram ve genel tatil çalışma ücreti ödenmesi gerektiği yönündeki haberlere ilişkin internet çıktısı belgeler ve davalı Bankada yapıldığı belirtilen teftişe ilişkin olduğunu belirttiği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 24.02.2015 tarih ve 7154-PRG-2 sayılı yazısını sunmuştur. Bu husustaki teftiş raporu da tüm ekleri ile birlikte getirtilmelidir.

Yukarıda belirtilen belgelerin ve kayıtların getirtilmesinden sonra gerekirse ek hesap raporu alınarak bir değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra çıkacak sonuca göre karar verilmelidir." gerekçesi ile bozulmuş, yerel mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bozma sonrasında teftişe konu müfettiş raporu ile İl Emniyet Müdürlüğünden gelen yazı cevabı dikkate alınarak ve bilirkişiden ek rapor alarak hüküm kurulmuştur.

... İl Emniyet Müdürlüğünden gelen yazıya göre, 22/04/2009-22/10/2009 tarihleri arasında hafta içi 18:30-22:30, hafta sonu ve resmi tatillerde ise 09:00-21:00 saatleri arasında müşteriye kapalı olarak fazla çalışma yapılacağı davalı tarafından bildirilmiştir. İş müfettişi tarafından düzenlenen raporda ise davacının çalıştığı ... şubesinde teftiş yapıldığına ve teftişe konu persenoller arasında davacının da olduğuna dair bir kayda rastlanılmadığı,teftiş raporunda ayda ortalama 39,36 saat fazla çalışma yapıldığının yer aldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi tarafından ise davacının fazla çalışma alacağı İl Emniyet Müdürlüğü kayıtları ile tespit edilen 22/04/2009 - 22/10/1009 tarihleri arasında davacının haftalık 19 saat fazla çalışma yaptığı, diğer dönemlerde ise yani 04/11/2008 - 22/04/2009, 22/10/2009 - 01/04/2013 tarihleri arası için ise müfettiş raporundaki tespit nedeni ile haftalık 10 saat üzerinden fazla çalışma alacağı hesabı yapılmış, davacının fazla çalışma alacağının ücret içerisinde yer alması nedeni ile aylık 22,5 saatlik kısım mahsup edilmiştir.

Taraflar arasında 01/09/2005-01/02/2006 tarihleri arası için düzenlenmiş belirli süreli iş sözleşmesi bulunmakta olup, sözleşmenin 8. maddesinde de davacının ücretine hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve fazla çalışma alacaklarının da dahil olduğu yazılıdır.

Somut olayın incelenmesinde, dinlenen davacı tanıklarından .... "Ben davalı bankanın Merkez şubede 2005 Aralık ayında başladım. Davacı da burada çalışıyordu. 6-7 ay birlikte çalıştık” şeklinde, diğer davacı tanığı ... ise. "Ben davalı bankanın merkez şubesinde 2006 Eylül- 2008 Temmuz tarihleri arasında, 2008 den sonra da... Şubesinde 2011 Aralık'a kadar çalıştım. Davacıyı burdan tanırım. Merkez şubede iki yıl birlikte çalıştık.” şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Açılan davanın tarihi 04/11/2013 olup, zamanaşımı itirazı nedeni ile davacının 04/11/2008 tarihinden önceki talepleri zamanaşımına uğramıştır. Davacının çalıştığı şubede denetim yapılmadığı ve fazla çalışma yapan personeller arasında davacının isminin yer almadığı bildirilmiştir. Bu bağlamda davacının sadece İl Emniyet Müdürlüğü kayıtları ile tespit edilen 22/04/2009-22/10/1009 tarihleri arasında haftalık 19 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmelidir.

Zira, davacı tanıklarının tanıklı ettikleri dönem 2008 yılı öncesine ait olup bu dönem zamanaşımı def'i nedeni ile hesaplamaya dahil edilmeyecektir. Bu tarihten sonra da davacı ile aynı şubede birlikte çalışmaları yoktur. Davalı tarafından da davacının kullanmış olduğu bilgisayarın log kayıtları dosyaya sunulmamıştır. İspat yükünün davacıda olduğu dikkate alındığında davacının sadece İl Emniyet Müdürlüğü kayıtlarının bulunduğu dönemde fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

İl Emniyet Müdürlüğü kayıtları ile tespit edilen 22/04/2009-22/10/1009 tarihleri arasında haftalık 19 saat fazla çalışma alacağından ise, fazla çalışma davalı tarafından yapılan bildirim gereği belirlendiğinden takdiri indirim yapılmaması gerekir.

Öte yandan Mahkemece bilirkişi raporunda davacının kayıt olan ve olmayan dönem için fazla çalışma alacağı toplam 16.458,16 TL olarak belirlenmiş iken ki hesap hatası olup doğrusu (16.759,16 TL'dir) Mahkemece 18.758,16 TL üzerinden % 30 takdiri indirim yapılması da hatalı olmuştur. Anılan yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.