Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2019/9052 K.2020/1737

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... nezdinde çalıştığını, davalı ... ve Hizmet- İş Sendikası arasında 01.01.1999- 21.12.2013 tarihleri arasında düzenli olarak Toplu İş Sözleşmesi imzalandığını, davacının sendika üyesi olduğu ve dayanışma aidatı ödediği için bahse konu Toplu İş Sözleşmelerinden yararlandırılması gerektiğini, davacı ... çalışanı olduğu halde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında Malatya Belediyesi Fuarcılık Hizmetleri Kültür ve Sanat Etk.

A.Ş. işçisi olarak gösterildiğini, davacının işe iade istemiyle açmış olduğu davada Malatya İş Mahkemesinin 2010/974 esas, 2010/824 sayılı kararı ile davacının Malatya Belediye Başkanlığı aleyhine açmış olduğu davanın kabulüne karar verilmekle davacının Belediye Başkanlığı işçisi olduğunun kesinleştiğini, davacının Belediye Başkanlığına işe iade başvurusunda bulunduğu halde işe başlatılmadığını, davacının iş sözleşmesinden doğan kıdem, ihbar, işe iade davasından kaynaklanan 4 aylık ücret ve 4 aylık tazminatlarının Toplu İş Sözleşmesi dikkate alınmaksızın ödendiğini,

yine yıllık izin alacağının da toplu iş sözleşmesine göre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan sosyal yardımları ile ikramiye prim ve ilave tediye alacaklarının ödenmediğini belirterek işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının Fuarcılık A.Ş. personeli olup, tüm işlemlerin bu şirket tarafından yürütüldüğünü, Belediye açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddedilmesini, davacıya Fuarcılık A.Ş. tarafından ve Malatya Belediyesi tarafından da işe iade kararı neticesinde 4 aylık ücret ve 4 aylık tazminat tutarı olan 9.873,24 TL olmak üzere toplam 31.873,20 TL ödeme yapıldığını, davacının tüm hakları ödendiğinden açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan ilk yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Dairemizce yapılan bozma sonucunda bozmaya uyulmasına karar verilerek bu kez de davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre; davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının, davalı Belediyenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı ve buna göre alacağının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı ...'de kesintisiz olarak çalışmış olmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu kaydında Malatya Belediyesi Fuarcılık Hizmetleri Kültür ve Sanat Etk. A.Ş. işçisi olarak gösterildiğini, Belediye ve Fuarcılık hizmetleri arasındaki asıl-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, iş akdinin geçerli ve haklı neden olmadan feshedildiğini belirterek işe iade davası açmış, Malatya İş Mahkemesi'nin 2010/974 esas sayılı dosyasıyla görülen davada, davalı ...

Belediyesi ve Malatya Belediyesi Fuarcılık Hizmetleri A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaalı ve iş teminine yönelik olması sebebiyle davacının baştan itibaren Malatya Belediyesi işçisi sayılmasına, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmiş, verilen karar Dairemizce onararak kesinleşmiştir.

Davacı baştan beri Malatya Belediyesi'nin işçisi sayılmasına karar verildiğinden Belediye ile Hizmet-İş Sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiğini belirterek alacaklarının tahsilini talep etmektedir.

Dairemizin 25/04/2018 taraihli, 2015/23885 esas ve 2018/9773 karar sayılı ilamıyla, davacının işe iade davasının kesinleşmesinden sonra davalı ... tarafından işe başlatılmamış olması sebebiyle işe başlatılmama anında davalı ... ve sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden faydalanması ve işe başlatılmama tarihine göre hesaplanması gereken işçilik alacaklarının davalı ... ve Hizmet-İş sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesine göre hesaplanarak davalı ... ve dava dışı Fuarcılık Hizmetleri tarafından yapılan ödemelerin de mahsup edilmesi gerektiği yönünde karar verilmiştir.

Ne var ki, somut uyuşmazlıkta davacının sendika üyeliğinin dava dışı Malatya Belediyesi Fuarcılık Hizmetleri A.Ş.’ye bildirilmesi sebebiyle davalı ... ve Hizmet-İş Sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesinden doğan fark alacaklara hak kazanamayacağından söz konusu bozma ilamının maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1988 gün ve 1987/2-520 esas, 1988/89 karar sayılı kararında belirtildiği üzere, Yargıtay'ca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata sebebi olarak açıklanmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957/13 esas, 1959/5 karar ve 09.05.1960 gün ve 1960/21 esas, 1960/9 sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtay’ca maddi hata sonucu verilen bir karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi halinde dahi usulü kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtayın hatalı bozma kararından dönülmesi mümkündür.

Bu durumda, davalı ... Belediyesi ve Malatya Belediyesi Fuarcılık Hizmetleri A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaalı ve iş teminine yönelik olması sebebiyle davacının baştan itibaren Malatya Belediyesi işçisi olduğu tespit edilmiş olsa da, davacının sendika üyeliğinin dava dışı şirkete bildirilmesi, davalı belediyeye bildirilmemiş olması sebebiyle davacı davalı ... ve Hizmet-İş Sendikası arasındaki toplu iş sözleşmesinden doğan fark alacaklara hak kazanamayacağından davacının bu yöndeki taleplerinin reddi gerekirken kabulü hatalı olmuştur.