Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2020/2018 K.2020/5778

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme kararının Özeti:

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Mahkeme kararında yazılacak hususlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Öte yandan, kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesinde de “Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” şeklinde özellikle düzenlenmiştir.

Gerekçe - hüküm çelişkisi, 10.04.1992 gün ve 1991/7 esas, 1992/4 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olup, salt bu aykırılık bozma sebebidir.

Somut olayda; mahkeme ilamının gerekçesinde, davacının 6.424,94 TL brüt fazla mesai ücreti alacağının bulunduğu belirtilmiş ise de, mahkeme ilamının hüküm kısmında, 4.583,03 TL brüt fazla mesai ücreti alacağı yönünde hüküm kurulmuştur. Fazla mesai ücreti alacağına ilişkin olarak gerekçe ile hüküm arasındaki çelişki açık olduğundan kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2-Dairemizin 23.09.2019 tarihli bozma ilamında; davalı temyizi yönünden, davalı vekili tarafından gerekçeli temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği dikkate alınarak, gerekçesiz temyiz dilekçesi çerçevesinde kanunun açık hükmüne ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususları ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda, yerinde bulunmayan bozma isteğinin reddine, temyiz itirazlarının reddine karar verilirken davacı temyizi yönünden ise, davacının sair temyiz itirazları reddedilerek sadece fazla çalışma alacağı yönünden bozma kararı verilmiştir.

Hal böyle iken, bozma öncesi kararda brüt 2.121,70 TL yıllık izin ücreti alacağına hükmedilmiş iken bozma sonrası verilen ve temyize konu kararda ise 2.171,70 brüt yıllık izin ücreti alacağına hükmedilerek 50,00 TL fazlaya hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

3-Somut olayda; davalı vekili, bozma sonrası 08.02.2020 tarihinde bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ edildiğini, itiraz süresi dolmadan önce 13.02.2020 tarihinde mahkemece karar verildiğini, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini temyiz sebebi olarak ileri sürmektedir. Davalı şirket vekilince ibraz edilen 12.02.2020 e-imza tarihli mazeret dilekçesinde de, bilirkişi raporuna ilişkin beyan ve itirazlarını ibraz etmek için yasal sürenin devam ettiği ve taraflarınca yasal süre içinde rapora karşı beyan ve itirazlarının ibraz edileceği belirtilmiştir. Dosya içerisinde yer alan tebligata göre; bilirkişi raporunun 08.02.2020 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz.

Yukarıdaki yazılı kanun maddeleri ile açıklamalardan anlaşılacağı üzere mahkemenin hukuki dinlenilme hakkını yerine getirdiği, adil bir yargılama yaparak sonuca ulaştığı söylenemez. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın, "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36/1. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 27'ye göre davanın taraflar kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğu, bu hakkın; açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini de içermektedir. Ayrıca ispatın taraflar bakımından yalnızca bir yük olmasının ötesinde aynı zamanda bir hak olduğu unutulmamalıdır.

Hal böyle olunca hakkın ispatının usul kurallarına kaldığı gözetilerek, medeni yargılamanın amacının maddi hukuktan kaynaklanan sübjektif hakların korunması olduğundan Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin tam olarak uygulanmasında titizlik gösterilmesi gerekmektedir.

Açıklanan hususlar yerine getirilmeksizin, bilirkişi raporuna karşı yasal itiraz süresi beklenilmeden karar verilmesi, davalı şirketin savunma hakkı kısıtlanarak yazılı şekilde uygulama yapılması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Diğer yandan, davalı vekili Av. ...’ın vekaletnamesi dosyaya celbedilmeksizin yargılamaya devam edilmesi de hatalı olmuştur.