Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2020/2426 K.2020/9199

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ... 12. İdare Mahkemesi’nin 2017/1047-1185 E.K.sayılı dosyasında verilen kararda görev yönünden davanın reddine karar verildiğini, bir başka durdurma kararı için açılan tam yargı davasında ...

5. İdare Mahkemesi’nin 2017/953-1224 E.K.sayılı kararında iş Mahkemesince çözümlenen uyuşmazlıktan kaynaklı zararın tazmini istemiyle açılan davanın da anılan mahkemenin görev alanına girdiği sonucuna varıldığını, ÇSGB İş Teftiş Kurulu Başkanlığı iş müfettişlerinin 07/10/2015 tarihli idari tedbir raporuna istinaden İş Teftiş ...

Grup Başkanlığı 08/10/2015 tarih ve durdurma kararı konulu heyet kararında "TTK ...Taşkömürü İşletme Müessese Müdürlüğünün" tamamında işin durdurulması kararı alındığını, kararın gereğinin yapılması hususunun 09/10/2015 tarihinde Kozlu Kaymakamlığınca kurumumuza bağlı ... Taşkömürü İşletme Müessesesi Müdürlüğüne bildirildiğini, kendilerince aynı tarihte iş durdurularak ...

Kaymakamlığına bilgi verildiğini, kurumlarınca kararın iptali için iş mahkemesinde süresinde başvuruda bulunduklarını, ...

2. İş Mahkemesi’nin 11/11/2015 tarih ve 2015/1013-903 E.K.sayılı kararıyla işin durdurulması kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiğini, bahse konu süreçte durdurma kararından itibaren üretimin olmaması nedeniyle 9.950 ton tüvenan üretim kaybı oluştuğunu, mali kaybının 1 milyon TL’den fazla olduğunu, işin durdurulması sürecinde ortaya çıkan zararların tanzimi için işbu davayı açtıklarını ileri sürerek maddi tazminat alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, işin durdurulması kararının cezalandırıcı amaç taşımadığını, bir tedbir kararı olduğunu, idareye atf-ı kabil bir hizmet kusuru bulunmadığından maddi tazminat talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacıya ait işyerinde tespit edilen eksiklikler ile ülkemizde yaşanan ... ve ... maden kazalarında meydana gelen ölümler dikkate alındığında, yüksek derecede iş güvenliği riski taşıyan yeraltı madenciliği işinde davalı Bakanlığın Teftiş Kurulu aracılığı ile yapılan programlı teftiş neticesinde tespit edilen hayati derecede önem arz eden eksiklikler üzerine işyerinde işin durdurulmasına karar verilmesinde kusurlu bir davranışı bulunmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, somut davada iş mahkemelerinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, dava ve karar tarihine göre 5521 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesini ve 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. Maddesini esas alarak belirleyecektir.

Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir. 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. Maddesine göre iş mahkemeleri.

5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar. 7036 Sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına göre Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan iş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleri olarak kabul edilir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 25/4. maddesine göre işveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.

Dosya içeriğine göre; ... İş Teftiş Kurulu ... Grup Başkanlığı’nın 08.10.2015 tarihli kararı ile davacı işyerinde işin durdurulmasına karar verildiği, davacı işverenin karara itirazı üzerine ... 2. İş Mahkemesi’nin 11.11.2015 tarihli kararı ile 6331 sayılı Kanun’un 25. maddesi uyarınca işin durdurulması kararının kesin olarak kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Somut dava ise işin durdurulması kararı ile kararın kaldırılması tarihleri arasındaki zararın tazminine ilişkindir.

Her ne kadar işin durdurulması kararına itiraz hususunda iş mahkemeleri görevli ise de; işin durdurulması kararından kaynaklanan zararın tazminine yönelik davada iş mahkemelerinin görevli olduğuna dair gerek mülga 5521 sayılı Kanun’da ve gerekse 7036 Sayılı Kanun’da herhangi bir hüküm olmadığı gibi 6331 sayılı Kanun’da da bu hususta açık bir düzeleme mevcut değildir. Bu durumda, somut uyuşmalıkta genel mahkemeler görevlidir.

Belirtilen sebeple, İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak asliye hukuk mahkemelerine görevsizlik yönünde hüküm kurulması gerekirken, işin esasına girilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.