Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/2511 K.2012/882

Taraflar arasındaki birleştirilen menfi tespit, ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatifin yönetim kurulunca 23.08.2005 tarihinde alınan 55 nolu kararla müvekkilinin kooperatife peşin ödemeli üye olarak kabul edildiğini, 2 hisse için belirlenen 108.000 TL bedelin müvekkilince ödendiğini, kooperatifin yeni yöneticilerince müvekkilinden ihtarname ile 25.095,08 TL aidat ve gecikme borcu talep edildiğini ileri sürerek, müvekkilinden ihbarnameyle istenen 25.095,08 TL'lik aidat borcu ve işlemiş faizinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatiften peşin ödeme suretiyle satın aldığı daireler nedeniyle üye yapıldığını, ancak aidat borcu kaldığından bahisle ihtarname keşide edilip sonuçta 14.10.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarıldığını ileri sürerek, ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davayı kabul etmediklerini, davacının tek ödemeli üyelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu konuda eski yöneticilerce düzenlenmiş olan belgelerin geçersiz ve yok hükmünde olduğunu, davacının aidat borcu ve işlemiş faiz borcu bulunduğunu savunarak, menfi tespit davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davacının kooperatife olan borcunu gönderilen ihtarlara rağmen ödemediğini, bu nedenle hakkında ihraç kararı alındığını, alınan kararın yasa ve ana sözleşme hükümlerine uygun olduğunun savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının tek ödemeli sistemle ile üye kabulüne ilişkin alınmış bir genel kurul kararının ya da yönetim kurulu kararının bulunmadığı, davacının üyeliğe kabulünden sonra tahakkuk eden aidat tutarlarına ve uygulanacak faiz oranlarına göre 31.12.2008 tarihi itibariyle, 2 üyelik için 80.130 TL aidat borcu ve 123.842 TL gecikme faizi borcu bulunduğu gerekçesiyle menfi tespit istemli davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen davada ise davacıya iki ayrı ihtar gönderildiği, ihtarnamelerdeki borç miktarları farklı olduğundan ve farklılığın sebebi açıklanmadığından ihtarların usulsüz bu nedenle ihraç kararının geçersiz olduğu gerekçesiyle ihraç istemli davanın kabulüne, ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadırlar. Kooperatif Yönetim Kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde bu hususu genel kurul gündemine alarak genel kurulun tartışmasına açıkça sunmak zorundadır. Tek ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa böyle bir ortağın üyelik aidat yükümlülüğü devam eder.

Dosyada yapılan incelemede, davacının tek peşin ödemeli ortak alınması yönünde bir genel kurul kararı olmadığı tespit edilmiştir.Bu durumda taraflar arasındaki ihtilaf davacının ödemekle yükümlü olduğu aidat borcunun hesaplanması noktasındadır.

Mahkemece, kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişi yahut heyeti seçilerek, davacıya gönderilen ihtarnamelerde istenilen borcun gerçek borcu yansıtıp yansıtmadığı ve gerçek borç miktarının ne olduğunun belirlenmesi için kooperatif defter kayıt ve belgeleri, genel kurul ve yönetim kurulu kararları ile varsa banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, açıklamalı ve denetime elverişli rapor alınması şayet raporlar arasında çelişki bulunması halinde nedenleri de gösterilmek suretiyle giderilerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.