Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/1787 K.2012/4142

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkillerinin 28.11.2005 tarihinde davalı kooperatife üye olduklarını, 07.02.2010 tarihinde yapılan genel kurula katılmak istediklerinde 05.07.2007 tarihli istifa dilekçesi uyarınca üyelikten çıkarıldıklarını öğrendiklerini, istifa dilekçesi altındaki imzaların müvekkillerine ait olmadığını ileri sürerek, üyelikten çıkarma kararlarının iptaline ve müvekkillerinin üyeliklerinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların müvekkili kooperatife hiçbir zaman üye olmadıklarını, hiçbir genel kurula çağrılmadıklarını, üye olmayan davacıların istifa suretiyle üyelikten çıkarılmasının da söz konusu olmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre, davacıların, ödeme makbuzları, ortaklık senetleri ve bu konu ile ilgili belgelerin asıllarını dosyaya sunmasına rağmen davalı kooperatifin istifa dilekçesi ve yönetim kurulu karar asıllarını dosyaya sunmadığı, yine davalı kooperatifin 26.11.2005 tarihli sözleşmeye onay verdiği, buna göre davacıların davalı kooperatifin üyesi oldukları, istifaların kabulüne ilişkin 27.03.2008 tarihli yönetim kurulu kararının geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava kooperatif üyeliğinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacıların davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, bu ortaklığın statüsüne ve gerçekleşme biçimine ilişkin yeterli inceleme yapılmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerinde eşit konumdadırlar.Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça veya zımnen benimsemesi icap etmektedir.Bu nedenle, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılım için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa

alımdaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe 1163 sayılı Yasa'nın 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.

Öte yandan, kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının açık bir kabulü ile gerçekleşebileceği gibi bu hususta açıkça alınmış bir karar olmasa da, kooperatifin kişi ile bu sıfatla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsisi ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi şeklinde zımnen de gerçekleşebilir.

Mahkemece, davalı kooperatifin 26.11.2005 tarihli sözleşmeye onay verdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu protokolün yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda genel kurulca onaylanıp onaylanmadığı yada bu sözleşmenin genel kurulca sonradan benimsenip benimsenmediği hususunda inceleme yapılmamıştır.

Mahkemece, davacı kooperatifin genel kurul kararları, defter ve belgeleri üzerinde yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davacıların sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle mi, yoksa zımni olarak ya da yönetim kurulu kararı ile normal statüde mi kooperatif ortağı oldukları belirlenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacıların ortaklık statüleri netleştirilmeden ve peşin ödemeli ortak olduğunun tespitine karar verildiği anlamına da gelen yazılı gerekçelerle bu sonucu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.