Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/2841 K.2012/4559

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 51

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 17

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 14

"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı O.. T.. tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin birleşen dosya davalısı kooperatifin üyesi olduğunu, ferdileşmeye geçildiğini, 29.06.2003 tarihli kur'a zaptına göre ... Köyü 188 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 265 m²'lik bölümünün müvekkiline isabet ettiğini, ancak taşınmazın tapuda davalılar adına kaydedildiğini ileri sürerek, kur'a zaptındaki hissesi orarında tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada da, asıl davadaki gerekçe ve taleplerle kooperatif aleyhine dava açılmıştır.

Davalı S.. K.., davanın kooperatife karşı açılması gerektiğini, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, diğer üyelerden pay satınaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı S.. S.., dava konusu yeri kooperatiften satınaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı kooperatif vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının üyeliğinin devam ettiği, üyelikten çıkarıldığına dair bir karar bulunmadığı, kur'a zaptına göre taşınmazın davacıya isabet ettiği, 01.07.2005 tarihli ferdileşme işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu, buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının da yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesi ile, davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki hisseleri oranında davacı mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalı O.. T.. temyiz etmiştir.

1-Dava, kur’a sonucu kooperatif üyesine tahsis edilen taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir. Ortakların kooperatif ile ya da birbirleri ile olan davalarında HUMK’nun 17. (6100 sayılı HMK'nun 14/2.) maddesi gereğince, kooperatifin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önüne alınır.

TMK'nın 51.maddesine göre hükmi şahsın ikametgahı, anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça muamelelerinin yürütüldüğü yerdir.

Somut olayda, davalı kooperatifin ticaret sicil kayıtları Sarayköy ilçesi Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden getirtilmiş, dosyaya delil olarak sunulan Denizli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2006/97 esas, 2010/55 karar sayılı dava dosyasında da davalı kooperatifin Denizli Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kayıtlı olmadığı, 483 sicil numarası ile Sarayköy Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kayıtlı olduğu görülmüş ise de, dava tarihi itibariyle kooperatif merkezinde bir değişiklik yapılıp yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Bu itibarla, mahkemece davalı kooperatifin anasözleşmesi ve ticaret sicil kayıtları getirtilerek, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dava tarihi itibariyle kooperatifin muamele merkezi duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, kamu düzenine ilişkin yetki hususu gözetilmeden işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. 2-Bozma nedenine göre, davalı O.. T..'nin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.