Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/305 K.2012/1966

Taraflar arasındaki yönetim kurul kararının iptali, üyeliğin tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı .... isimli davalı kooperatif üyesinden üyelik haklarını devraldığını, müvekkilinin kooperatife başvurmasına rağmen devir taleplerinin 24.08.2009 tarihli yönetim kurulu kararıyla haksız olarak kabul edilmediğini ileri sürerek, söz konusu yönetim kurulu kararının iptali ile müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olarak kaydedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının anasözleşmede öngörülmüş olan üyelik şartlarını haiz olmadığını ve devir işleminin geçerli olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının anasözleşmede öngörülen üyelik koşullarını haiz olduğundan davalı kooperatifin devre istinaden üyelik işlemini yapmamasının doğru olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davaya konu yönetim kurulu kararının iptaline ve davacının davalı kooperatif üyesi olarak kaydedilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından verilen devralma nedenine dayalı üyelik başvurusunun reddine ilişkin kararın iptali ile davalı kooperatife üye olunduğunun tespiti istemlerine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 1. maddesinde kooperatiflerin "değişir ortaklı ve değişir sermayeli teşekküller" olduğu belirtilmiş olmakla, Türk hukuku açısından kooperatiflerde "açık kapı ilkesi" benimsenmiş bulunmaktadır.

Kooperatif anasözleşmelerinde üye olacak gerçek veya tüzel kişiler için özel nitelikte koşullar konulabilir, kooperatif yetkili organlarının anasözleşmede yer alan koşulları gerçekleştirmeyen kimselerin; kooperatife alınmasında kişisel ve objektif nitelikte haklı nedenlerle, sakıncalı gördükleri kişileri üyeliğe kabul etmemek yetkisi vardır.

Mahkemece davacının anasözleşmenin 10. maddesindeki şartları haiz olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme hükmü kurmaya yeterli değildir. Davacı anasözleşmedeki şartları taşıdığını iddia ile, kendisine ait deniz aracının tonilato belge fotokopisini sunmuştur. Mahkeme bu araca ilişkin resmi kayıtları celp etmediği gibi, deniz aracının kooperatif amacına uygunluğu yönünden de bir araştırma yapmamıştır.

Bu durumda; mahkemece davacının davalı kooperatif anasözleşmesinin 10. maddesinde; "altı bent" halinde öngörülmüş ortaklık koşullarını taşıyıp taşımadığı, özellikle kooperatifin amacına uygun deniz aracının bulunup bulunmadığı ile diğer şartları haiz olup olmadığı ilgili resmi makamlardan ve zabıta aracılığıyla araştırılarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak oluşacak uygun sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiştir.