Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/3083 K.2012/4296

İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 203

"İçtihat Metni"ÖZET: DAVACI, SİGORTASINI YATIRAN ŞİRKET İLE DAVALI ŞİRKETİN TEK BİR İŞ VE ÜRETİM ORGANİZASYONU ALTINDA FAALİYET YÜRÜTTÜĞÜ, TEK YÖNETİM KADROSUNUN BULUNDUĞU, İKİ AYRI TÜZEL KİŞİLİK VARMIŞ GİBİ GÖRÜNTÜ OLUŞTURULMASINA RAĞMEN GERÇEKTE HER İKİ ŞİRKETİN DE AYNI OLDUĞU, SİGORTA KAYITLARINA GÖRE ÇALIŞANI OLARAK GÖRÜNDÜĞÜ ŞİRKETİN TABELA ŞİRKETİ OLDUĞU İDDİASINDA BULUNDUĞU HALDE MAH­KEMECE BU KONUDA ARAŞTIRMA YAPILMAMIŞTIR.

TÜZEL KİŞİLİK PERDESİNİN ARALANMASI TEORİSİNİN AMACI, TÜZEL KİŞİLİĞİN AYRILIĞI İLKESİNİN KÖTÜYE KULLANILARAK HUKUKİ SORUMLU­LUKTAN KAÇINMAYI ÖNLEMEK, HAKKANİYETİ SAĞLAMAKTIR. PERDEYİ ARALAMAK TEORİSİYLE TÜZEL KİŞİLİĞİN AYRILIĞI İLKESİNİN KÖTÜYE KUL­LANILDIĞI DURUMLARDA FARKLI TÜZEL KİŞİLİK SAVUNMASI KABUL EDİL­MEYEREK PERDENİN ARKASINDAKİ KİŞİ SORUMLU TUTULABİLMEKTEDİR. PERDEYİ ARALAMA TEORİSİYLE BİRLİKTE TÜZEL KİŞİNİN BORCUNDAN ÜYELERİN, ÜYELERİN BORCUNDAN TÜZEL KİŞİNİN YA DA ANA ORTAKLIKLA YAVRU ORTAKLARIN ÖZDEŞ KILINARAK SORUMLU TUTULMASINA OLANAK SAĞLANMAKTADIR.

DAVACININ TÜZEL KİŞİLİK PERDESİNİN KALDIRILARAK ALACAĞININ MASAYA KAYDINI İSTEMESİNE RAĞMEN MAHKEMECE, BU KONUDA ARAŞTIRMA YAPILMAKSIZIN DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLMESİ İSABETLİ DEĞİLDİR.

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hük­mün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı müflis şirkette çalışmasına rağmen, dava dışı İ…-K…P A.Ş.’de çalışmış gibi gösterildiğini, her iki şirketin ortakları, yönetim kurulu üyelerinin ve temsilcilerinin aynı olup iflaslarına karar veril­diğini, tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak işçilik alacağının masaya kaydı için yaptığı başvurunun reddedildiğini, kararın yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin işçilik alacaklarının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar ve­rilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiş, beyanda da bulunmamıştır.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının alacağını dava dışı İ…-K…P A.Ş.’nin iflas masasına kaydettirdiği, bu nedenle talebinin hu­kuken korunacak nitelikte olmadığı ve davacının İ…-K… A.Ş.’de çalıştığını is­patlayamadığı gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi alacağının davalı müflisin iflas masasına kayıt kabul istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı İ…-K…P A.Ş.’nin işçisi olan davacının işçi alacağından davalı şirketin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacının dava dışı İ…-K…P A.Ş.’nin işçisi olduğu, sigortasının bu şirket tarafından yatırıldığı konusunda bir ihtilaf yoktur. Davacı; sigortasını yatıran İ…-K…P A.Ş. ile davalı İ…-K… A.Ş.’nin tek bir iş ve üretim or­ganizasyonu altında faaliyet yürüttüğü, tek yönetim kadrosunun bulunduğu, iki ayrı tüzel kişilik varmış gibi görüntü oluşturulmasına karşın gerçekte her iki şirketin de aynı olduğu, sigorta kayıtlarına göre çalışanı olarak göründüğü İ…-K…P A.Ş.’nin tabela şirketi olduğu iddiasında bulunduğu halde bu konuda mahkemece bir araştırma yapılmamıştır.

Tüzel kişilik perdesinin aralanması (Disregard of the legal entity veya Lifting the Corparete Weil) teorisinin amacı tüzel kişiliğin ayrılığı ilkesinin kötüye kullanılarak hukuki sorumluluktan kaçınmayı önlemek, hakkaniyeti sağlamaktır. Perdeyi aralamak teorisiyle tüzel kişiliğin ayrılığı ilkesinin kötüye kullanıldığı durumlarda farklı tüzel kişilik savunması kabul edilmeyerek per­denin arkasındaki kişi sorumlu tutulabilmektedir.

Başka bir anlatımla perdeyi aralama teorisiyle birlikte tüzel kişinin borcundan üyelerin, üyelerin borcundan tüzel kişinin ya da ana ortaklıkla yavru ortaklıkların özdeş kılınarak sorumlu tutulmasına olanak sağlanmaktadır (Coşkun Koçak, Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Sempozyumu 02 Şubat 2008 Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını sh. 58).

Davacı olayda tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak alacağının masaya kay­dını istemesine rağmen mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, mahkemece davacının tüm delilleri toplanıp, tanıklar din­lenerek, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınıp, perdeyi aralama teorisinin somut olayda uygulanmasının mümkün olup olmadığı hususunda İİK’nın 203. maddesi de birlikte değerlendirilerek ve davalı şirket yetkilisinin iflas idare­sindeki beyanı da gözetilerek uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi ge­rekirken, eksik inceleme ve yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.