Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/5023 K.2012/6992

Taraflar arasında görülen alacak davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 04.07.2012 gün ve 2012/2775 Esas 2012/4613 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatiften 25.05.2010 tarihinde istifa ettiğini, ancak istifanın kötüniyetli olarak işleme alınmadığını, davacının tüm uyarılarına rağmen üyelik aidatlarının iade edilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla, davacının yatırdığı 13.000,00 TL aidatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının 2010 yılında istifa ettiğini ve henüz bu yılın genel kurul toplantısının yapılmadığını, dolayısıyla bilançonun kabul edilmediğini, davacı alacağının muaccel olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava tarihinde alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 04.07.2012 tarih ve 2012/2775 – 2012/4613 E-K sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, kooperatif ortaklığından istifa eden ortağın çıkma payının tahsili istemine ilişkindir.

Kooperatif üyeliğinden ayrılan ortak, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1 nci maddesi ve anasözleşmenin 15 nci maddesi gereğince, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil,ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup, ayrıldığı yıl bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep edilebilir.

Davalı kooperatif anasözleşmesinin 15 nci maddesinde "Ortaklığı sona erenlerini yerine ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir." hükmü yer almaktadır. Ayrılan ortağın yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın yapmış olduğu ödemelerin derhal kendisine iade edilmesi gerekmektedir.

Belirtilen her iki durumda da iade edilecek aidatlar bakımından ifa günü belli olup, kooperatifin temerrüde düşürülmesi için ayrıca ihtar edilmesine gerek yoktur.

Aynı Kanun'un 17/2 nci maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek olması nedeniyle ödemelerin geciktirilmesine ilişkin bir genel kurul kararı alınmış ve mahkemece, ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğu bilirkişi raporu ile saptansa dahi, bu, sadece kooperatife ödemeyi geciktirme hakkı verir ise de alacağın muacceliyet tarihini etkilemez.

Somut olayda, davacı vekili, müvekkiline kur'ada isabet eden dairenin satılması sebebiyle anasözleşmenin 15. maddesi gereğince çıkma payının derhal ödenmesinin gerektiğini ileri sürmektedir. Mahkemece, bu açıklamalar ve ilkeler çerçevesinde iddia ve savunmanın ele alınması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış ve Dairemizce bu nedenle kararın bozulması gerekirken yanılgılı gerekçe ile 04.07.2012 tarih 2012/2775 E 2012/4613 K. sayılı ilam ile karar onandığından, Dairemizin onama kararının kaldırılarak, hükmün yukarıdaki gerekçe ile bozulması gerekmiştir.