Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/5686 K.2012/7745

Davacı tarafından açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı şirket ve asli müdahil ...., Elk. Paz. Tur. Gıda, Petrol, İml. İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin AG (alçak gerilim), OG (orta gerilim) ve YG (yüksek gerilim) elektrik şebekesi kurulum, bakım ve onarım işleri ile iştigal ettiğini, 2010 yılı başına kadar başarılı bir şekilde çalışan şirketin, bazı yöneticilerin karşılaştığı talihsiz olaylar nedeniyle ödeme dengesinin bozulduğunu, 01.11.2010 tarihi itibariyle aktiflerin pasifleri karşılayamadığını, şirketin borçlarının başlıca dört kategoride toplandığını, bunlardan birincisinin kamuya ait vergi ve SGK borçları olduğunu, bunların miktarının fazla olmadığını, ikinci kategorinin işçi alacakları, üçüncü kategorinin bankalara olan borçlar olduğunu,

bunların tamamının ipotek veya menkul rehni ile teminatlı alacaklar olduğunu, dördüncü kategorinin de teminatsız olan piyasa borçları olduğunu, şirketin iflasında en çok işçilerin ve piyasa alacaklılarının zarar göreceğini, iyileştirme projesinin başlıca iki hedefe göre düzenlendiğini, bunlardan birincisinin şirketin halen taahhüdünde bulunan fakat girişilen icra takipleri nedeniyle tamamlanamayan işler olduğunu, bu işlerin iki ayrı bölümde değerlendirildiğini, bunlardan birincisinin şirketin taahhüdünde bulunan ve kesin hesap yapılacak hale gelen işler, ikincisinin tamamlanması yıllara sari olup sürdürülecek işler olduğunu,

beklemekte olan bu işlerin tamamlanmasının iflas ertelemesi suretiyle imkan verilmesi halinde 2010 ve 2011 yıllarında yapılacak istihkaklardan elde edilecek gelirlerin borçları önemli ölçüde karşılayacağını, ayrıca alınacak yeni işlerin borçları tamamen tasfiye edeceğini ve şirketin borca batık olmaktan çıkacağını, şirketin çalışmasına imkan verilmesi halinde bu işlerin bitirilebileceğini, bu işler için verilen teminat mektuplarının risklerinin de sıfırlanacağını, bu suretle şirketin kendisini toparlayacağını, yeni işler için yeni kredi kaynakları bulabilme imkanına kavuşacağını,

şirketin taahhüdünde bulunan işleri kaldıkları yerden yürüterek istihkaklarının alınabilir hale gelmesi ile yeniden gelir-ödeme dengesinin kurulacağını ve bu suretler borçların tasfiye edileceğini ileri sürerek, şirketin iflasının bir yıl süre ile ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, müdahil beyanları, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin borca batık durumda olduğu ve iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı nitelikte bulunmadığı, davacı tarafa ek bilirkişi raporunda bildirilen sermayenin 160.000,00 TL daha artırılması ve tamamının ödenmesine dair iki haftalık kesin süre verilmesine rağmen ara kararın yerine getirilmediği gerekçesiyle, davacı şirketin iflasına karar verilmiştir. Kararı, davacı şirket ve asli müdahil ... İkmal, Elk. Paz. Tur. Gıda, Petrol, İml. İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

İflasın ertelenmesini isteyen kooperatif ve sermaye şirketlerinin borca batık durumda bulunması (bir diğer ifade ile varlıklarının rayiç değerlerinin borçlarını karşılayamaması), fevkalade mühletten yararlanmamış olması ve sunacakları iyileştirme projesi kapsamında mali durumlarının ıslahının imkân dâhilinde görülmesi gerekir (İİK.m.179).

Gerek borca batıklığın ve gerek iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının tesbiti özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu değerlendirmelerin yapılması için bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır (HMK.m.266). Hâkim de bu raporla o konudaki özel ve teknik bilgi ihtiyacını giderebilmeli ve raporun hukuka uygunluğunu denetlemelidir.

Projenin ciddi ve inandırıcılığı öncelikle ve özellikle sermaye ve/veya kârlılığın ne şekilde arttırılacağı ve borca batıklıktan kurtulmanın ne şekilde sağlanacağı somut, belgelere dayalı ve gerçekçi bilgi ve öngörülerden yola çıkılarak tesbit edilmeli, diğer proje unsurları için de bilimsel veriler değerlendirilmelidir.

Dosyanın incelenmesinde ilk raporda borca batıklık tutarının (özvarlığın) (-) 874.188,37 TL görünmesine karşılık, rayiç değerlerin ne şekilde belirlendiği ve istinabe suretiyle Ankara’dan alınan raporlarda rayiç değerlerin ne şekilde incelemeye esas alındığı anlaşılamamıştır. Aynı raporda 219.000,00 TL mertebesinde görünen geçmiş yıllar kârının da zarar olarak kabul edilmiş olması doğru görülmemiş ve aradaki çelişkinin giderilmemiş olması eksik inceleme niteliğinde bulunmuştur.

Bu durumda mahkemece davacı şirketin borca batıklık durumunun tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi ve projenin ciddi ve inandırıcı olup olmadığı ve süreç içindeki uygulamaların projede gösterilen iyileştirme unsurlarına uygun bulunup bulunmadığı hususunda somut verilere dayalı, teknik, denetime elverişli ve detaylı bir inceleme için, dosyanın oluşturulacak uzman bir heyete tevdii ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ve varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan tedbir isteminin reddi kararının Dairemizin 16.3.2012 gün ve 2012/961-2067 E.K. sayılı kararı ile bozulmuş olmasına rağmen, yasal dayanağı bulunmayan çeşitli gerekçelerle reddinde ısrar edilmesi de usûle açıkça aykırıdır.