Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/6690 K.2013/291

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın dava şartı yokluğundan reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili tarafından, müflis şirket işçilerinden ...a ödenmek zorunda kalınan 10.858,93 TL işçilik alacak ücretinin rücuen müflis davalıdan tahsili için yaptıkları başvurunun yasaya aykırı olarak reddedildiğini ileri sürerek, bu alacağın masaya kaydını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, davacının müflisten alacaklı olduğunu somut delillerle ispatlaması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve toplanan delillere göre; davacı vekiline 13.03.2012 tarihli celsede 100,00 TL ek gider avansını yatırmak üzere iki hafta kesin süre verilmesine rağmen, avansın yatırılmadığı, gider avansının HMK'nın 114/g maddesi gereği dava şartı olduğu, HMK Yönetmeliği'nin 45/3. maddesi ve HMK nın 115/2. fıkrası gereği kesin süreye riayet edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, mahkemece 13.03.2012 tarihli duruşmada, davacı vekiline 100,00 TL ek gider avansını yatırmak üzere iki hafta kesin süre verildiği, bu kesin süre içerisinde avansın yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinin "g" bendinde gider avansının yatırılmış olması dava şartları arasında sayılmış, 115. maddesinin 1. fıkrasında mahkemece bu koşulun mevcut olup olmadığının kendiliğinden araştırılacağı, 2. fıkrasında da şartın noksanlığı tespit edilir ise davanın usulden reddine karar verileceği öngörülmüştür.

Anılan Yasa'nın 120. maddesinde ise harç ve avansların Bakanlıkça saptanacağı ve dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda davacıya 2 haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.

30.09.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği belirtilen Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 4. maddesi uyarınca, gider avansı; tebligat, bilirkişi ücreti ve diğer iş ve işlemler için dava açılırken alınması gereken bir tutardır.

Dava şartı olmayan ve HMK'nın 324. maddesinde düzenlenen, taraflardan birinin, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen ve verilen kesin süre içinde yatırılmak zorunda olunan (delil ikamesi için) avansa ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Görüldüğü üzere her iki avansın niteliği ve yatırılmamaları halinde uygulanacak hükümler farklıdır.

Diğer yandan, aynı Yasa'nın 448. maddesi aynen " Bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır" hükmünü öngörmüştür. Somut olayda, dava 1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu döneminde açılmış ve 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar eski yasa hükümleri uygulanarak yürütülmüştür. Bu durumda davanın açılması ile ilgili tüm işlemlerin tamamlandığı kabul edilmelidir.

Özetlenen bu yasal düzenlemeler gözetildiğinde, YHGK'nın 12.12.2012 tarih ve 2012/9-1170 E, 1172 K sayılı ilamında da açıklandığı üzere; öncelikle davanın 6100 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce açılmış bulunması karşısında, davanın açıldığı sırada yatırılması gereken bir avansın söz konusu olamayacağı ve hükmün anılan Yasa'nın yürürlüğünden sonra açılacak davalarda söz konusu olabileceği, esasen 448. madde anlamında dava açılma işleminin tamamlanmış olduğu anlaşıldığından, tamamlanmış işlemden sonra yürürlüğe giren Tarife'ye dayalı olarak gider avansının ödenmesi istenemez.

Davanın HMK döneminde açılmamış olması, dilekçelerin teati aşaması tamamlanarak, tahkikat aşamasına geçilmiş olması karşısında bu aşamada masrafa gerek olması halinde HMK'nın 324. maddesi uyarınca sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, dava dosyasında gelinen aşamada 31.10.2011 tarihinde yatan 200,00 TL gider avansı dosyada mevcut olup, esasen bu tutarın 13.03.2012 tarihli duruşmada yatırılması istenen 100,00 TL ek gider avansını karşıladığı da gözönüne alındığında davanın gider avansı yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi de doğru olmamıştır.