Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/783 K.2012/2568

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin olarak Dairemizin 18.10.2011 gün ve 2011/320 Esa 2011/1167 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı kooperatif temsilcileri tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı olduğu davalı kooperatifin ferdileşmeye işlemlerinin tamamlanarak tasfiye sürecine girdiği halde müvekkiline daire tahsis edilmediğini ileri sürerek, dairenin rayiç bedeli karşılık şimdilik 40.000,00 TL'sının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcileri, davacının kooperatifin ortağı olup olmadığının belli olmadığını, ortak ise ancak 409 ada 1 parsel üzerinde yapılacak bloklardaki daireler üzerinde hak talep edebileceği, sorumluluklarını yerine getirmeyen davacının tazminat isteminde bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre davalı kooperatifin tasfiye kararı alması nedeniyle davacıya daire tahsisi olanağı bulunmadığından davacının tazminat isteminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 30.043,91 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair verilen karar davalı temsilcilerinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 18.10.2011 tarih 2011/320 E. 2011/1167 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davalı temsilcileri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, kendisine konut verilemeyecek ortağa ödenecek tazminat istemine ilişkindir. Bu durumdaki ortaklara verilecek tazminat miktarının hesaplanması Dairemizin 20.10.2011 2011/965 Esas 2011/1185 Karar sayılı ilamında aşağıdaki şekilde formüle edilmiştir.

a-Önce ortaklara tahsis edilen konutun dava tarihi itibariyle rayiç değeri hesaplanmalıdır.

b-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar ( toptan eşya fiyat endeksi " TEFE" artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak güncel değeri bulunmalıdır.

c-Bundan sonra yukarıda (a) maddesinde bulunan değerden (b) maddesinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır.

d- Bunu takiben eksik ödeme yapan davacı ödentileri (b) maddesindeki ilkelere göre dava tarihine taşınarak güncelleştirilmelidir.

e- Bu hesaplamalardan sonra normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) maddesinde bulunan ödemelerinin güncel değerinin karşılığı yine yukarıda (c) maddesinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre davacının (d) maddesinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yararlanması gerektiği orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak (d) maddesinde bulunan miktar (c ) maddesinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan rakamın (b) maddesinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktarın (d ) maddesinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar davacı ortağın davalı kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar tutarıdır.

Mahkemece, davacının alabileceği tazminat miktarı Dairemizce benimsenen formüle göre hesaplanmaya çalışmış ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının ödemelerinin güncel değeri yerine, davacının ödemeleri ile normal ödeme yapan bir ortağın ödemeleri arasındaki farkın güncel değeri esas alınarak hesaplama yapılması doğru değildir.

Bu tür bir hesaplama tarzı kabul edildiği takdirde, ödemesi az olan ortağın alacağı tazminat fazla ödeme yapan ortağa göre fazla olacaktır. Diğer bir anlatımla, ortak ne kadar az ödeme yaparsa verilecek tazminat o oranda artmış olacaktır.

Bu nedenle daire karşılığı tazminat hesabı yapılırken, dairemizin belirtilen ilkesindeki formülün 4. adımında davacının ödemelerinin güncel değeri dava tarihine TEFE endeksi esas alınarak taşınmak suretiyle bulunduktan sonra 5. adım uygulanarak daire karşılığı alacağın hesaplanması gerekirken, 4. adımdaki miktar bulunurken davacının ödemeleri ile normal ödeme yapan ortak arasındaki ödeme farkının güncel değeri esas alınarak fazla tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir.