Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/1470 K.2013/2044

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin ortaklıktan ihraç edilmesi nedeniyle kooperatife yaptığı ödemelerin tahsili amacıyla ... takibine geçtiğini, ancak takibin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve ... inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın ... .... Hukuk Dairesi'nin ....01.2007 tarih ve 2005/13301 E, 2007/228 K sayılı ilamı ve 01.07.2010 tarih ve 2009/1564 Esas, 2010/7739 Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, ....06.2001 tarihinde istifa ettiğini bildirdiği ....01.2007 tarihli ilk bozma ilamında kabul edilen davacının çıkma payı alacağının ....965,00 TL olduğu,

davacının, bu miktara temerrüt tarihi olan ....04.2002 tarihi ile ... takip tarihi arasında yasal faiz uygulanması sonucunda ....850,40 TL faiz talep edebileceği, davalı kooperatifin 2001 ve 2002 yılllarındaki genel kurul toplantılarında ortaklardan genel gider alınmasına dair kararı bulunmadığı,

bu nedenle genel giderinin bulunmadığı davacının davalı kooperatife üyeliği süresince ödediği tutarların belgeleri kooperatif kayıtları arasında mevcut olduğundan, davalı kooperatifin davacının alacağını kolaylıkla belirlemesi mümkün olmakla, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, asıl alacak yönünden taleple bağlı kalınarak ....765,00 TL asıl alacak, ....850,40 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ....615,40 TL üzerinden itirazın iptaline, fazla istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına,

asıl alacak üzerinden % ... inkar tazminatının davalıdan alınıp, davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. ...) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. ...) Dava, çıkma payı alacağının tahsili için başlatılan ... takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kooperatifler Kanunu'nun .../.... ve anasözleşmenin .../.... maddeleri gereğince, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp, yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yıl sonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısımlarının mahsubundan sonra bakiyesidir.

Bu yasal düzenlemeye uyulmaması diğer ortaklar aleyhine sonuç doğurduğu gibi, davacı açısından nedensiz zenginleşmeye yol açacağı kuşkusuzdur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 2001 ve 2002 tarihli genel kurullarda gider payına ilişkin bir karar alınmadığı, bu nedenle genel gider bulunmadığı görüşü bildirilerek genel gider payı düşülmeden çıkma payı hesabı yapılmıştır.

Uyulan .... bozma ilamında da belirtildiği üzere; yatırılan aidatlardan genel gider payının düşülmesi yasa hükmü gereği olup, bundan vazgeçilmesi ancak genel kurul tarafından aksinin karar altına alınması ya da kooperatifin ortaklığı sona erenler için aksi yönde bir uygulamasının daha önce oluşmuş olması şartına bağlıdır.

Mahkemece, davacının istifa ettiği ilk bozma ilamında belirlenen ....06.2001 tarihi itibariyle, 2001 yıl sonu bilançosunu görüşen ve kabul ederek kesinleştiren genel kurul kararı ile gelir gider cetvelleri ve bilanço ve ekli belgeler öncelikle davalı kooperatiften, temin edilemediği halinde ilgili Ticaret Sicil Memurluğundan ya da anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik ...

İl Müdürlüğünden istenip yukarıdaki ilkelere uygun olarak genel gider payının mahsubu suretiyle davacının çıkma payının ek rapor alınarak hesaplanması ve sonucuna göre bir hüküm tesisi gerekirken, genel gider payının düşülmesi yönünde genel kurulda bir karar alınıp alınmadığı değil, genel gider payının düşülmemesi yönünde genel kurulda karar alınıp alınmadığı ya da bu yönde bir kooperatif uygulaması olup olmadığı üzerinde durulması,

aksi yönde bir genel kurul kararı ya da uygulaması bulunmadıkça, genel gider payının yasa gereği düşülmesi gerektiği gözetilmeden ve bozmanın gerekleri yeterince yerine getirilmeden, eksik incelemeye dayalı yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.