Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/1528 K.2013/3211

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tesbiti davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olup, iki adet ortaklık payı bulunduğu halde, ....05.2002 tarihli genel kurulda yapılan kur'a çekimine çağrılmadığını, müvekkilinin aynı zamanda davalı kooperatifin TUS sorumlusu olduğunu, 1998 yılında kredi alabilmek için hisselerini kardeşleri ... ve ...'e devrettiğini, kredi alındıktan sonra da tekrar kendi üzerine aldığını ve davalı kooperatife de dilekçe verdiğini, bundan sonra yapılan genel kurullara ortak olarak çağrıldığını ve TUS ücretinin aidatlarına mahsup edildiği ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatife iki hisse ile üye olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kur'a çekilişinin önceki yönetim kurulu üyelerinin hazırladığı listeye göre gerçekleştiğini, eski yönetimin şimdiki yeni yönetime kooperatif defterlerini teslim etmediğini, haklarında savcılığa şikayette bulunulduğunu, bu yüzden de yeni yönetimin kur'a çekilişine katılan üyeleri kooperatif ortağı olarak kabul ettiğini, defterler kendisine teslim edilmeyen yeni yönetimin davacının üyeliğini saptayamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın, ... ....

Hukuk Dairesinin ......2008 tarih ve 7145 E, 11022 K. sayılı ilamıyla, davacı vekiline, tasdiklediği belgelerin asılları ibraz ettirilerek, belgelerde geçen imzaların davalı kooperatif temsilcilerine ait olup olmadığının, imza incelemesi yaptırılmak suretiyle saptanması, kooperatifin tüm kayıtları toplanarak davacının aidat ödemesi yapıp yapmadığı, iki adet üyelik payı devir alıp almadığı, devreden gözüken üyelerin, kooperatifte üye olarak kalıp kalmadıkları, ceza davasının nasıl sonuçlandığı hususları üzerinde durulması gerektiğinden, dava dışı devreden gözüken üyeler hakkında da davacı yana dava açması için süre verilmesi,

dava açtığında işbu dava ile birleştirilmesi, davacının zımni üyelik hallerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin üzerinde de yeterince durulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, ... .... Hukuk Dairesi'nin uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davacının üyelikleri devraldığına ilişkin talebinin yönetim kurulunca kabul edildiğine ilişkin bir kararın mevcut olmadığı, davacı TUS hizmeti karşılığı üye olduğunu iddia etmiş ise de söz konusu hizmet bedelinin davacının soyadını taşıyan bir şirkete nakit olarak ödendiği, davacının kooperatif ortağı olarak ödeme yaptığı iddiası olmadığı gibi defterlerde ve banka kayıtlarında kendisi tarafından ödenmiş bir meblağın da bulunmadığı, kendisine ait olan 60 ve 61 nolu ortaklıklar için yapılan ödemelerin davacı

tarafından yapıldığı kabul edilse dahi, diğer ortaklar ....774,00 TL ödemiş iken söz konusu ortaklıklar için ....724,00 TL ödenmiş olması ve iddiaya göre TUS hizmet bedeli de eklendiğinde davacının diğer ortaklara göre üç katı ortaklık payı ödemiş olmasının hayatın olağan akışı ile örtüşür bir durum olmadığı, ....01.2000 tarihli iki ayrı belgedeki imzalardan birinin söz konusu dönem birinci başkanı olan ...'a ait olduğu kesinlik kazanmış ise de, diğer imzanın yönetim kurulu üyelerinden birine ait olduğunun ispatlanamadığı,

kooperatifin ana sözleşmesinde çift imza kuralı geçerli olduğundan söz konusu belgenin davalı kooperatif için bağlayıcılığının bulunmadığı, söz konusu dönem yöneticilerinin bankadan çektikleri paralara ilişkin kooperatif defterine ödeme yapıldığına ilişkin kayıt düşmelerine rağmen ödeme yapıldığını gösterir belgelerin sunulmadığı, ortaklardan elden tahsilat yapılmasına rağmen tahsilat makbuzlarının bulunmadığı,...ve ... tarafından bazı şahıslara ortaklık ve üyelik belgesi düzenlenip verildiği halde söz konusu hissenin daha sonra başkalarına satıldığı, kayıtlara ortak olarak geçmediği,

defterlerin söz konusu yönetim tarafından düzgün bir şekilde tutulmadığı, yönetimin uygunsuz tavırları nedeniyle davalı kooperatifin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmayacağı, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının açık bir kabulü ile gerçekleşebileceği gibi bu hususta açıkça alınmış bir karar olmasa da, kooperatifin kişi ile bu sıfatla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsisi ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi şeklinde zımnen de gerçekleşebilir.

Somut olayda, davalı kooperatifin 1995 yılında kurulduğu, davacının da kooperatifin kurucu üyeleri arasında yer aldığı, 1998 yılında kooperatifteki ... nolu üyeliğini ...'e, eşi ...'ün de 35 nolu üyeliğini ...'e devrettiği, yapılan bu devirlerin davalı kooperatifin 02...1998 tarih ve 97 sayılı yönetim kurulu kararı ile kabul edildiği ve kararda ...'ün 60 nolu, ...'ün de 61 nolu ortak olmalarına karar verildiği, davacının ....01.2000 tarihinde devredilen bu her iki üyeliği de ... ve ...'ten geri devraldığı,

hem devreden ... ile ..., hem de davacı tarafından kooperatife ayrı ayrı dilekçe verilerek gereğinin yapılamasının talep edildiği ve kooperatifçe de, davacıya verilen 04.02.2000 tarihli belgede, davacının iki adet kooperatif hissesinin sahibi olarak üye kaydedildiğinin belirtildiği, ancak ....05.2002 tarihli Genel Kurulda yeniden seçilemeyen eski yönetimin defterleri teslim etmemesi ve bu tarihten önceki üye kayıt ve karar defterine ulaşılmaması sebebiyle davacının üyeliği ile ilgili bir karar alınıp alınmadığının tespit edilemediği,

fakat davacının hisseleri geri devraldığı tarihten sonra ....03.2000 ve 04.02.2001 tarihlerinde yapılan genel kurullara 60 nolu üye olarak çağrıldığı ve ....03.2000 tarihli genel kurula da katıldığı, yine yeniden üye olduğu bu dönemde tüm aidat ödemelerinin davacı tarafından yapıldığı anlaşıldığı gibi, üyeliği kısa süreliğine devralan ... ve ... 'ün ise üye oldukları dönemle sınırlı olarak aidatları ödedikleri ve bu dönemde yapılan ....02.1999 tarihli genel kurula ortak olarak çağrıldıkları, bu dönem dışında her hangi bir aidat ödemeleri olmadığı gibi genel kurullara da katılmadıkları,

duruşma sırasında alınan beyanlarıyla da üyeliklerini davacıya 2000 yılında geri devrettiklerini kabul ettikleri anlaşılmıştır.

Mahkemece, ... .... Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı üzerine, davacı tarafından sunulan 04.02.2000 tarihli belge aslı üzerinde imza incelemesi yapılmış ve yapılan incelemede belgede kooperatif kaşesi üzerinde solda yer alan imzanın dönemin yönetim Kurulu başkanı...'a ait olduğu tespit edilmiş ancak diğer imzanın kime ait olduğu belirlenememiştir. Ayrıca davacı tarafından sunulan belgelerle ilgili ...

Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ceza davasında herhangi bir sahtelik iddiası olmadığı gibi o dönemdeki yönetim kurulu başkanı ... tarafından belge içeriklerinin doğru olduğu ve imzaların kendisine ait olduğu kabul edilmiştir.

Dava dışı ... ve ... tarafından da üyelik devirlerinin kabul edildiği gözönüne alındığında mahkemenin, belgelerdeki ikinci imzanın kime ait olduğunun tespit edilmediği, çift imza kuralı gereğince belgelerin kooperatifi bağlamayacağı, bu sebeple de belgelerin geçerli olmayacağı yönündeki gerekçesinde isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, ....03.2000 ve 04.02.2001 tarihlerinde yapılan genel kurullara ilişkin hazirun cetvellerinde 61 nolu üye olarak dava dışı ... yazılmış ise de, ... tarafından açılan ve kesinleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/346 Esas, 2006/316 Karar sayılı dosyasında ...'in üyeliğinin 31 nolu üyeliğe ilişkin olduğu hususu kesinleşmiştir.

Tüm bu deliller ve yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda davacının 60 ve 61 nolu üyelikler ile ilgili iki adet üyeliği bulunduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, davacının davalı kooperatifin defterlerinin kaybolmasında ve sunulamamasında kusurunun bulunmadığı, defterlere ulaşılamamasının ortaklığın geçersizliği sonucunu doğurmayacağı, koşulları oluştuğunda yöneticilerin sorumluluğunu gündeme getirebileceği ve kooperatif genel kurulun bu yönde sorumluluk kararı alabileceği hususları gözardı edilerek yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.