Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/1675 K.2013/2796

Taraflar arasındaki kat farkları raporuna itiraz, itirazın iptali davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı olduğu davalı kooperatiften 2005 ve 2009 yıllarında çıkarılmasına ilişkin kararların mahkemece iptal edildiğini, buna rağmen kooperatif yönetim kurulunca aynı borç nedeniyle 04...2010 tarihli ihtarla aidat, şerefiye ve faiz borcu bulunduğu gerekçesiyle müvekkilinden 109.902,63 TL'sı ödenmesinin istendiğini, müvekkilinin gerçekte 36.834,00 TL aidat borcu olduğunu, istenen aidat ve faizin fahiş olduğunu, müvekkilinin uzun yıllardır genel kurula çağrılmadığını, kendisine yer tahsis edilmeyen ortaktan şerefiye istenemeyeceği gerekçesiyle müvekkilinin,

ihtarla istenen miktarın şimdilik ....000,00 TL'sından borçlu olmadığının tespitine, genel kurulların şerefiyeye ilişkin kısmının müvekkili açısından batıl olması nedeniyle iptaline, ve 2000 ile 2010 yılları arasındaki genel kurullarda alınan faize ilişkin kararların geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin borcu varsa yasal faiz uygulanarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ....04.2012 tarihli ıslahla, ihtarla istenen ....927,...

TL şerefiye, ....703,99 TL şerefiye faizi, ....842,00TL aidat ve faizi nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, kooperatife karşı mali yükümlülüklerini ihtara rağmen yerine getirmeyen davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, genel kurulca alınan aidat ve faize ilişkin kararların katılsın katılmasın tüm ortaklar açısından tebliğ edilmeksizin geçerli olduğunu, yönetim kurulunca yer tahsis edilen davacının diğer ortaklar gibi şerefiye borcu bulunduğunu, menfi tespit davası açmada hukuki yararının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının ilk ihraç tarihi olan ....03.2005 tarihinden sonraki genel kurullara çağrılmadığı, 2008 yılında çekilen kur'aya dahil edilmediği, ihraç kararının iptali ihtimaline binaen kooperatifçe başka bir ortağın payının satın alınarak, davacının tüm borçlarını ödemesi ve ihracın iptal edilmesi koşuluyla davacıya verilmesi ve genel kurul onayına sunulmasına karar verildiği,

kararın 08.05.2011 tarihli genel kurulda görüşülerek onaylandığı,ihtarnamede belirtilen hesap kesim tarihi itibariyle davacıya tahsis edilmiş bir yer bulunmadığından şerefiye istenemeyeceği, ortağın çıkarılmasına karar verildiği tarihten sonraki genel kurullara çağrılmaması nedeniyle bu dönemlerdeki borcun yasal faiziyle birlikte istenebileceği gerekçesiyle davacının ihtarnameyle istenen ....927,...

TL şerefiye borcu, ....703,99 TL şerefiye faiz borcu ile ....842,00 TL aidat ve gecikme faizi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

...-Asıl dava, davacı ortağın kat farkı kararının iptali ile kat farkının yeniden belirlenmesi; birleşen dava ise kooperatifin, aidat ve kat farkı bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Birleşen davada, aidat ve kat farkının tahsili istenmiş, davalı ortak aidata ilişkin genel kurul kararlarının iptali için dava açtığını belirterek davaların sonucunun beklenmesini istemiştir. Gerçekten de, genel kurul kararının iptali için açılan davaların ... .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/177 ve 2011/54 esas sayılı dosyaları üzerinden devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, adı geçen davaların sonucunun eldeki davayı doğrudan ilgilendirdiği ve davanın taraflarını bağlayıcı olduğu kuşkusuzdur. Bu nedenle mahkemece, genel kurul kararının iptaline ilişkin davanın sonucunun beklenerek oluşacak duruma göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru değildir.

Diğer yandan, mahkemece, birleşen davadaki davalı ortağın borcunun belirlenmesi için kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmadan karar verilmiştir. O halde, tüm genel kurul kararları da getirtildikten sonra kooperatif kayıt ve defterleri ile ödeme belgeleri üzerinde inceleme yapılmalı, gerektiğinde muhasebe konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmak ve 6098 sayılı TBK'nın 120. maddesi de gözetilmek suretiyle birleşen davadaki davalı ortağın aidat ve faiz borcunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

...- Kat farkının belirlenmesi tip anasözleşmenin 61. maddesinde düzenlenmiş olup, mahkemece, kat farkının tespiti için üç ayrı bilirkişi kurulundan rapor alınmış ise de, herbir raporda farklı sonuçlara ulaşılmasına rağmen raporlar arasındaki çelişki giderilmeden, nedenleri de gösterilmeksizin son rapor esas alınarak karar verilmiştir. Bu durumda, mahkemece, belirlenen kat farkının anasözleşme hükümlerine uygun şekilde tespit edilip edilmediği saptanmalı, bu doğrultuda, konusunda uzman bilirkişi kurulu oluşturulup mahallinde keşif yapılarak ve daha önce alınan ve itiraza uğrayan bilirkişi raporları da değerlendirmek suretiyle, denetime elverişli, uzlaştırıcı ve gerekçeli rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.