Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2106 K.2013/3484

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatife ait bir bağımsız bölümün müvekkiline satıldığını ve bedelinin müvekkilinden tahsil edildiğini, yapılan ihtara rağmen bağımsız bölümün tapusunun verilmediğini, taşınmaz üzerinde kooperatif borçları nedeniyle hacizler bulunduğunu ileri sürerek, müvekkiline satılan bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tescilini, olmadığı takdirde şimdilik 150.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kooperatif üyesi olan davacının aidat borçlarını ödemediğini, üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde ferdileşmeye geçildikten sonra davacıya talep ettiği dairenin tapusunun verileceğini, şu aşamada tescilin mümkün olmadığını, ortakların borçlarını ödemeleri, işveren arsa sahibi ile ilgili sorunların halledilmesi ve iskân harçlarının alınması sonrasında ferdileşmeye geçileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Tüketici mahkemesince, dava konusu bağımsız bölümün davalı tarafından davacıya satıldığı ve davacının kooperatife ortak olarak kabul edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kooperatifler hukukundan kaynaklandığı belirtilerek, görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği mahkemece, dosya kapsamına göre; davalı kooperatif genel kurulunca zemin katlarda bulunan dairelerin peşin bedelle satışına karar verildiği ve bu kapsamda dava konusu dairenin peşin bedelle davacıya satıldığı, dava konusu daire davacıya satılmış olduğundan, davacının davalı kooperatif üyesi olup olmadığının bu dava bakımından bir ön mesele teşkil etmediği,

davalı kooperatifin yüklenici sıfatıyla inşaat ettiği ve kendisine düşen dairelerin üçüncü kişilere satışında resmi şekil şartının aranmayacağı, davacı mülkiyet hakkını kazanmış olduğundan tapu iptal ve tescil talebinin yerinde olduğu, kooperatif borçları sebebiyle, taşınmaz üzerine konulan takyidatlar, davacının ayni hak elde etmesinden sonra konulduğundan mülkiyetin takyidatsız olarak davacı adına tescili gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile takyidatsız olarak davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

...) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

...) Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ....madde hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olduklarından, yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği taktirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunmak zorundadır. Bu nedenle, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın, (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğuna engel değildir.

Somut olayda, davacının, ....08.2001 tarihli üye kayıt kabul dilekçesi üzerine, ....09.2001 tarihli yönetim kurulu kararıyla davalı kooperatife üye olarak kaydedildiği, adi yazılı şekilde yapılmış ........2001 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile .... blok zemin kattaki dairenin davacıya satışının vaad edildiği ve bir ödeme planı düzenlendiği, ....01.2002 tarihli genel kurulda ise asgari satış bedeli gösterilmek suretiyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42/.... maddesine uygun olarak zemin kattaki dairelerin satışı konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği,

kooperatif yönetim kurulunun 31.....2004 tarihli kararıyla, sehven üye olarak kaydedildiği belirtilerek, davacının üyelikten ihracına karar verilmiş ise de, alınan bu ihraç kararının davacıya tebliğ edilmediği, taraflar arasında ....06.2005 tarihinde aynı daire ile ilgili olarak bu kez blok numarası ... olarak değiştirilmek suretiyle, aynı ödeme planına bağlı kalınarak, yeniden satış vaaadi sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Yönetim kurulunun ....09.2001 tarihli üyeliğe kabul kararının, ....01.2002 tarihli genel kurulda onaylandığı ve davacı hakkında, Kooperaitfler Kanunu'nun .... ve anasözleşmenin .... maddesinde belirtilen ihraç prosedürüne uygun olarak alınmış bir ihraç kararı bulunmadığı, alınan ihraç kararının davacıya tebliğ edilmediği,

Tüketici mahkemesinin davacının üye olduğuna ilişkin gerekçesine dayalı görevsizlik kararının davalı kooperatifçe temyiz edilmeyerek üyeliğin benimsendiği hususları gözetildiğinde, davacının ortak sıfatının devam ettiğinin ve yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde de davacının sabit ve peşin ödemeli ortak olduğunun kabulü gerekir.

Davacının tapu iptali ve tescil isteminde bulunabilmesi için bu hisseye yönelik kooperatife tüm ödemelerini yapmış olduğunu, hiçbir edimi kalmadığını, daire ve işyeri sahibi olan diğer üyelerle eşit durumda bulunduğunu, varsa borca rağmen, kendisi ile aynı durumda olan diğer ortaklara tapularının verildiğini ispatlaması gerekmektedir. Bu konuda sonuca ulaşılabilmesi için kooperatif kayıtlarının incelenmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, kooperatif defter ve kayıtları ile tüm genel kurul kararları üzerinde yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak; peşin bedelli ortak olarak kabul edilen davacının genel yönetim ve altyapı gideri borcu bulunup bulunmadığının belirlenmesi,

böyle bir borcu var ise, davacı gibi peşin bedelli ortak olanlara, genel yönetim ve altyapı gideri borçları bulunmasına rağmen tapularının verilip verilmediği araştırılıp, tapularının verilmiş olması halinde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesindeki eşitlik ilkesi uyarınca şimdiki gibi davanın kabulüne, genel yönetim ve altyapı gideri borcu bulunan peşin bedelli ortaklara, bu borç nedeniyle tapularının verilmemiş olduğunun anlaşılması halinde ise davacının tapu iptali ve tescil isteme koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi;

davacının genel yönetim ve altyapı gideri borcu hiç yoksa yine davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

...) Bozma nedenine göre, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. ...) Kabule göre, davacı tarafça taşınmaz üzerindeki takyidatların kaldırılmasına yönelik herhangi bir talep olmadığı ve lehlerine taşınmaz üzerine takyidat konulmuş olan üçüncü kişiler aleyhine açılmış bir dava da bulunmadığı halde, HMK'nın .... maddesindeki taleple bağlılık kuralına aykırı olarak, taşınmaz üzerindeki takyidatların kaldırılmasına da karar verilmesi isabetsiz olmuştur.